Ο συλλέκτης Μιχάλης Κρασάκης «ξεδιπλώνει» στο Newshub.gr τη ζωή και την αγάπη του για την τέχνη

Όλη η Ελλάδα μιλάει εδώ και καιρό για τη σπουδαία έκθεση που έχει το προνόμιο να φιλοξενεί η πόλη των Χανίων με θέμα: «Η Ελλάδα μετά την Επανάσταση-Καλλιτεχνικοί Θησαυροί από τη Συλλογή Κρασάκη».

Η ίδια η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, την έθεσε υπό την αιγίδα της και ήταν εκείνη που την εγκαινίασε πριν από λίγες ημέρες με τις εικόνες της να κάνουν το γύρο της χώρας, κι όχι μόνο.

Ψυχή της συλλογής ο Ηρακλειώτης Μιχάλης Κρασάκης και η σύζυγος του Τίνα που με πολύ αγάπη έδωσαν τη συγκατάθεση τους ώστε για πρώτη φορά κομμάτια από τη μεγάλη ιδιωτική συλλογή τους να εκτεθούν δημόσια και μάλιστα στο νησί όπου γεννήθηκε ο συλλέκτης και λατρεύει όσο τίποτα άλλο.

Το Newshub.gr είχε τη χαρά να συνομιλήσει μαζί του, να μάθει για τον άνθρωπο και συλλέκτη Μιχάλη Κρασάκη. Να «ταξιδέψει» μαζί του νοερά ως τη Γερμανία όπου σπούδασε και εργάστηκε, καθώς εκτός από συλλέκτης υπήρξε και σπουδαίος δημοσιογράφος φθάνοντας μέχρι και στη θέση του διευθυντή του ελληνικού τμήματος της Deutsche Welle. Τόσο η ιδιότητα του συλλέκτη όσο κι εκείνη του δημοσιογράφου καθιστούν το Μιχάλη Κρασάκη έναν  άνθρωπο με σημαντικές διασυνδέσεις στο εξωτερικό που η προσφορά του στα πολιτιστικά πράγματα του τόπου μας μοιάζει μόλις να έχει ξεκινήσει και να προδιαγράφεται λαμπρή.

Ο Μιχάλης Κρασάκης μας μίλησε για το ξεκίνημα του, τις σπουδές του, την καριέρα του ως δημοσιογράφος, την ενασχόληση του με τη συλλογή έργων τέχνης. Δεν έκρυψε ωστόσο την πικρία του που η πρώτη προσπάθεια οργάνωσης μιας έκθεσης με αντικείμενα της συλλογής του στην πόλη που τον γέννησε δεν βρήκε ανταπόκριση από το Δήμο Ηρακλείου. Βέβαια το παρήγορο είναι πως η  ελπίδα για κάτι τέτοιο παραμένει ζωντανή αφού ο Περιφερειάρχης Κρήτης μετά απ’ αυτό που είδε στα Χανιά φάνηκε να επιθυμεί διακαώς να δώσει την ευκαιρία να θαυμάσει τα σπάνια αυτά έργα το σύνολο των Κρητικών.

Τα πρώτα χρόνια στην Κρήτη

Ο Μιχάλης Κρασάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο το 1952. Το πατρικό του σπίτι ήταν ένα όμορφο νεοκλασικό κτίσμα στην γωνία του δρόμου, κοντά στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης.

Ο πατέρας του ήταν έμπορος στην καρδιά της πόλης. Λειτουργούσε ένα κατάστημα με αποικιακά είδη , όπως τα έλεγαν τότε, απέναντι από τη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Προμήθευε με τα προϊόντα του όλους τους εμπόρους της Κρήτης. Διέθετε πολλά από τα είδη που χρειαζόταν οι αγρότες, όπως τσουβάλια και λινάτσες, αλλά και τα πλοία (σχοινιά). Τον αποκαλούσαν μάλιστα βασιλιά της σαρδέλας γιατί έφερνε παστές σαρδέλες, σε μεγάλες ποσότητες, σε βαρελάκια, 5 και 10 κιλών,  και τις πουλούσε σε άλλους εμπόρους, χονδρικά.

Το ταξίδι ζωής στη Γερμανία

Ο νεαρός Κρασάκης έφυγε από το Ηράκλειο το 1970, τελειώνοντας το γυμνάσιο της εποχής, όντας προετοιμασμένος για να σπουδάσει στη Γερμανία, στην Κολωνία,  όπου ήδη σπούδαζε η αδελφή του ιατρική.

Σκόπευε κι αυτός να γίνει γιατρός. Ωστόσο, όπως μας περιγράφει, η αδελφή του έκανε το λάθος και την πρώτη κιόλας εβδομάδα που βρισκόταν στην Κολωνία τον πήγε στο Πανεπιστήμιο για να γνωρίσει τους χώρους και τον έβαλε μέσα στο μάθημα της ανατομίας. Την επόμενη ημέρα το πρωί ο Μιχάλης πήγε και έκανε εγγραφή  στη Φιλοσοφική σχολή για να διδαχθεί Ιστορία Τέχνης, Γερμανική φιλολογία, και Δημοσιογραφία.

Από το 1971 και μετά μπήκε ουσιαστικά στο πνεύμα του μαθήματος της ιστορίας τέχνης και δημοσιογραφίας (το όνομα του τότε ήταν θεατρικές επιστήμες, ιστορία του κινηματογράφου και της τηλεοράσεως). Το Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, να σημειώσουμε, ήταν το πρώτο σε ολόκληρη τη Γερμανία που ίδρυσε μια τέτοια σχολή σε ανώτατο επίπεδο. Η Κολωνία ήταν και είναι το κέντρο όλων των σημαντικών ραδιοτηλεοπτικών ιδρυμάτων. Εκεί εδρεύει το περίφημο Westdeutscher Rundfun, το μεγαλύτερο ραδιοτηλεοπτικό ίδρυμα της Ευρώπης. Εκεί βρίσκουμε την έδρα του RTL και πολλών άλλων μεγάλων Μέσων Ενημέρωσης.

Πέρα από τη θεωρία τα μαθήματα του τότε είχαν και αρκετή πρακτική εξάσκηση σε εφημερίδες τοπικές, και μιλάμε για εφημερίδες με κυκλοφορία 350.000 φύλλων σε ημερήσια βάση.

Η δημοσιογραφία

Πως όμως βρέθηκε ο Μιχάλης Κρασάκης στην Deutsche Welle;

Το 1974 με την πτώση της δικτατορίας οι περισσότεροι δημοσιογράφοι που δούλευαν στην ελληνική υπηρεσία της Deutsche Welle επέστρεψαν Ελλάδα. Δημιουργήθηκε, κατά συνέπεια,  ένα κενό που έπρεπε να καλυφθεί. Έτσι μια μέρα ο Μιχάλης Κρασάκης λαμβάνει μια επιστολή από τον τότε διευθυντή της DW, ο οποίος τον είχε βρει μέσω του Πανεπιστημίου, και του ζητούσε να κάνει δοκιμαστικό. Προσελήφθη άμεσα και ξεκίνησε την καριέρα του ως δημοσιογράφος. Στην αρχή ως ελεύθερος συνεργάτης και μετά ως μόνιμο στέλεχος της Deutsche Welle, μια συνεργασία που κράτησε πάνω από 25 χρόνια και η οποία έδωσε στο Μιχάλη Κρασάκη μόνο θετικές αναμνήσεις.

«Δεν θυμάμαι ποτέ να μου είπε κανείς από τους ανωτέρους μας ( η ελληνική υπηρεσία της DW υπάγονταν στο τμήμα Νοτιοανατολικής Ευρώπης κι αυτό με τη σειρά του στο Ευρωπαϊκό Τμήμα και αυτό στον Αρχισυντάκτη κι αυτός στον Γενικό Διευθυντή), τι να κάνουμε ή να μην κάνουμε. Ούτε μας έκαναν κριτική για όσα λέγαμε, είχαμε μια απόλυτη ελευθερία και γι’ αυτό έχω να θυμάμαι μόνο θετικά πράγματα απ αυτή την περίοδο» εξηγεί ο κ. Κρασάκης με νοσταλγία.

Ο ίδιος πάντως κατάφερε από απλός συντάκτης να φθάσει ως τη θέση του διευθυντή του ελληνικού τμήματος της Deutsche Welle απ’ όπου έφυγε το 2001 ολοκληρώνοντας ουσιαστικά την δημοσιογραφική του καριέρα.

Η επάνοδος στην Κρήτη

Στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Κρήτη έρχεται σε τακτική βάση, για μεγάλα διαστήματα, με τη σύζυγο του Τίνα τα τελευταία 4 χρόνια καθώς τα παιδιά και τα εγγόνια τους παραμένουν στην Κολωνία και δεν μπορούν να τα αποχωριστούν.

Οι διαφορές που βλέπει πλέον, έχοντας ζήσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής του στη Γερμανία και ερχόμενος τακτικά και για αρκετό χρόνο στην Κρήτη, μας λέει πως είναι πολλές μεγάλες.

«Στη Γερμανία μπορείς να εργαστείς χωρίς να σου λείπει κάτι. Όμως η ζωή εκεί είναι μονότονη και δεν σου επιτρέπει να κάνεις πολλά ταξίδια και να περνάς πολύ ελεύθερο χρόνο έξω, όπως εμείς, εδώ, που ζούμε σ’ ένα παράδεισο. Από τη στιγμή που έχεις λοιπόν στην Κρήτη αυτή την ονειρεμένη θάλασσα, τον εξαιρετικό καιρό, τις παρέες, είναι πολύ δύσκολο να αφοσιωθείς στη δουλειά σου. Στη Γερμανία όταν βρέχει από το πρωί ως το βράδυ, ξημερώνει βασικά 4-5 ώρες κι είσαι σε ένα γραφείο ή ένα εργοστάσιο αναγκάζεσαι να δουλέψεις από το πρωί ως το βράδυ και η ζωή σου δεν μπορεί να είναι ωραία. Μπορεί να βγάζεις χρήματα, να μην έχεις το άγχος της επιβίωσης, όλα είναι τακτοποιημένα, αλλά ζεις μονότονα», περιγράφει.

Η ενασχόληση με τη συλλογή έργων τέχνης

Σε ότι αφορά την ενασχόληση με τη συλλογή έργων τέχνης ο Μιχάλης Κρασάκης μας είπε πως ξεκίνησε με το που έφθασε στη Γερμανία. Θυμάται πως έκανε βόλτα σε μια μεγάλη πλατεία της Κολωνίας και τυχαία είδε ανθρώπους μαζεμένους σε πολυάριθμα περίπτερα που υπήρχαν εκεί και πουλούσαν αντίκες, κάθε είδους.

Εκείνος μέχρι τότε δεν είχε δει ποτέ ξανά κάτι ανάλογο και του τράβηξε το ενδιαφέρον. Έτσι αγόρασε κάποια μικροπράγματα που του άρεσαν, μια κορνίζα, ένα δυο χαρακτικά, ένα μικρό καθρέπτη χειρός. Τα πήγε μετά στο σπίτι και άρχισε να τα περιεργάζεται με τη χαρά του να ξεχειλίζει που τα είχε στην κατοχή του. Κατάλαβε πως αυτή η διαδικασία τον σαγήνευε και πολύ περισσότερο γιατί στο πλαίσιο των σπουδών του έκαναν σεμινάρια και επισκέπτονταν μεγάλα μουσεία και χώρους τέχνης.

Οι φοιτητές πήγαιναν με τους καθηγητές τους, όταν για παράδειγμα είχαν μάθημα για τον Ρούμπενς, στο μουσείο κι εκεί έκαναν μπροστά σε αυθεντικά έργα του μεγάλου Φλαμανδού ζωγράφου ανάλυση. Το ίδιο θυμάται είχαν κάνει και με τα κρύσταλλα της Νυρεμβέργης του 17^ου αιώνα και με πολλά άλλα σπάνια έργα τέχνης.

Αυτές οι γνώσεις και το όμορφο δέσιμο τους με τη χαρά που του έδιναν τα έργα τέχνης τον βοήθησε στην πορεία της ζωής του ώστε να κάνει τις σωστές επιλογές. Γιατί, όπως λέει, το σημαντικότερο χαρακτηριστικό που μπορεί να έχει ένας συλλέκτης (στον ίδιο δεν αρέσει πάντως να τον αποκαλούν έτσι) είναι η γνώση και η ικανότητα να μπορεί να διακρίνει την ποιότητα.

Ο ίδιος έχει αδυναμία και συλλέγει έργα τέχνης του 19^ου αιώνα και των αρχών του 20^ου αιώνα. Τα έργα του 17^ου αιώνα και τα προγενέστερα δεν τον ενδιέφεραν τόσο γιατί τα είχε διδαχθεί στο Πανεπιστήμιο, είναι σπάνια στην ανεύρεση τους και πανάκριβα.

Δεν εστιάζει μόνο σε πίνακες ζωγραφικής αλλά και σε αγαλματίδια από μπρούτζο, που έχουν φιλοτεχνηθεί ανάμεσα 1880 και 1810, από Γάλλους και Γερμανούς γλύπτες, τα οποία και λατρεύει. Επίσης του αρέσει ότι έχει σχέση με την Ελλάδα, είτε είναι φιλελληνικό είτε προέρχεται από Έλληνα καλλιτέχνη. Ως Έλληνας ένιωθε αυτή την έλξη και αναζητούσε έργα Ελλήνων καλλιτεχνών ή ξένων που είχαν θέμα την Ελλάδα.

Η συλλογή του Μιχάλη Κρασάκη, αποτελούμενη από πάνω από  1500 σπάνια και μεγάλης αισθητικής αξίας, κι όχι μόνο, αντικείμενα, φυλάσσεται στο σπίτι του και όχι σε κάποιο μουσείο, αν και απ ότι καταλάβαμε διακαής του πόθος είναι να βρει στο Ηράκλειο ένα κατάλληλο χώρο και να δημιουργήσει εκεί ένα ιδιωτικό μουσείο όπου θα τα εκθέτει. Μέχρι τώρα τη χαρά να τα βλέπουν έχουν οι φίλοι του και κάποιοι εξειδικευμένοι ιστορικοί τέχνης που μελετούν εκείνες τις περιόδους. Και βέβαια ένα τμήμα αυτών των θησαυρών μπορούν να θαυμάσουν οι Κρητικοί στην έκθεση που ως το Μάρτιο φιλοξενείται στα Χανιά.

Η πρόταση οργάνωσης της έκθεσης στο Ηράκλειο, η πικρία της αδιαφορίας και τα φιλόξενα Χανιά

Ο κ. Κρασάκης επισημαίνει πως μέχρι πρόσφατα δεν είχε νιώσει την ανάγκη να βγάλει προς τα έξω αντικείμενα της συλλογής του και να τα εκθέσει δημόσια, όμως με παρότρυνση καλών του φίλων, όπως ο Νίκος Ψιλάκης, ο Ηρακλής Πυργιανάκης, ο Ανδρέας Μανιός, και η Στέλλα Κουκουλάκη είπε το ναι. Κυρίως σκέφτηκε πως πέρα από την ιστορικότητα των αντικειμένων αυτών θα έδινε την ευκαιρία να τα δουν από κοντά και νέοι άνθρωποι, μαθητές όλων των βαθμίδων, κι όχι μόνο φιλότεχνοι.

Μάλιστα ο  Μιχάλης Κρασάκης δεν κρύβει τη χαρά του αντικρίζοντας εικόνες σχολικών τάξεων να μαθαίνουν και να περιεργάζονται τα αντικείμενα της συλλογής του. Σχεδόν καθημερινά η Πινακοθήκη των Χανίων  γεμίζει από νέους ανθρώπους που μοιάζουν να διψούν για την τέχνη. Τα εκατοντάδες δημοσιεύματα που έγιναν εξάλλου σε όλη τη χώρα, προβάλλοντας το σπουδαίο εκθεσιακό γεγονός, φέρνουν κόσμο, φιλότεχνους κατά κύριο λόγο, στα Χανιά κι από άλλα σημεία της χώρας.

Είναι αξιοσημείωτο πως ποτέ μέχρι σήμερα στα εικαστικά πράγματα της Κρήτης δεν οργανώθηκε μια έκθεση  μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων των περιόδων, που παρουσιάζει η έκθεση των Χανίων. Ούτε καν η Πινακοθήκη των Αθηνών, στην κεφαλή της οποίας βρίσκεται μια Κρητικιά, δεν έχει οργανώσει στο νησί μας μια τέτοια έκθεση με έργα των  Γύζη, Βρυζάκη, Λύτρα κ.α.

Να σημειώσουμε πως τόσο στην Πινακοθήκη Αθηνών όσο και στο Μουσείο του Ηρακλείου έχουν γίνει δωρεές πινάκων από το Μιχάλη Κρασάκη, κι ας μην το ομολογεί δημόσια.

Είναι πάντως απογοητευτικό το να σκεφτεί κανείς πως μια τόσο μεγάλη πόλη όπως το Ηράκλειο δεν διαθέτει μια σπουδαία πινακοθήκη, που να έχει διαμορφωθεί ειδικά γι αυτό το σκοπό. Στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου υπάρχει η ταμπέλα πινακοθήκη, όμως ο χώρος φτιάχτηκε για διαλέξεις κι όχι για έκθεση έργων τέχνης ενώ και το μέγεθος της δεν βοηθάει για μια μεγάλου εύρους έκθεση.

Η τεράστια επιτυχία της έκθεσης στα Χανιά αναμένεται πάντως να οδηγήσει σε οργάνωση της και σε άλλα σημεία της χώρας ακόμα και της Κρήτης, ωστόσο ακόμα είναι νωρίς για οριστικές αποφάσεις αφού θα διαρκέσει ως το Μάρτιο του 2022.

Πάντως πληροφορίες αναφέρουν πως ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, ήδη έχει εκφράσει το ενδιαφέρον μεταφοράς της στο Ηράκλειο κι όντας από τους ανθρώπους που σε τέτοια σοβαρά ζητήματα δεν λένε κούφιες κουβέντες, σίγουρα είναι κάτι που θα πρέπει να περιμένουμε, εάν βεβαίως εξευρεθεί χώρος ικανός να φιλοξενήσει τα δεκάδες εκθέματα που παρουσιάζονται αυτή τη στιγμή στην Πινακοθήκη των Χανίων.

Το Newshub.gr ήταν το πρώτο μέσο ενημέρωσης που ανέδειξε πάντως τα όσα συνέβησαν και οδήγησαν στο να οργανωθεί η έκθεση των θησαυρών της Συλλογής Κρασάκη στα Χανιά.

Ρωτήσαμε σχετικά τον κ. Κρασάκη, τώρα που το άγχος των εγκαινίων πέρασε,  και μας απάντησε πως η πρόταση οργάνωσης της συγκεκριμένης έκθεσης έγινε αρχικά στο Ηράκλειο, από τους Νίκο Ψιλάκη, Ηρακλή Πυργιανάκη και τον Ανδρέα Μανιό, με αποδέκτη την αντιδήμαρχο Ηρακλείου Αριστέα Πλεύρη. Δυστυχώς εκείνη ουδέποτε απάντησε, τηρώντας μια αρνητική στάση απέναντι στις τρεις εξέχουσες προσωπικότητες της πόλης του Ηρακλείου. Η δε πρόταση δεν έγινε απλά προφορικά αλλά και μέσω δισέλιδου γραπτού υπομνήματος το οποίο πρωτοκολλήθηκε και ποτέ δεν απαντήθηκε.

«Αυτή η στάση για εμένα ήταν και παραμένει ακατανόητη», εξηγεί ο κ. Κρασάκης και προσθέτει « Η προσφορά που της έγινε δεν είχε συνδεθεί με καμιά απολύτως οικονομική υποχρέωση ή όρο που θα έπρεπε να τηρήσει ο Δήμος Ηρακλείου. Θέλαμε απλά να προσφέρουμε στην πόλη μας, χωρίς κανένα απολύτως αντάλλαγμα».

«Μάλιστα είχαμε προσφερθεί να καλύψουμε από την πλευρά μας όλα τα κόστη, ωστόσο φαίνεται πως ο Δήμαρχος της πόλης ουδέποτε ενημερώθηκε σωστά κι έτσι η πρόταση οργάνωσης της έκθεσης στο Ηράκλειο δεν υλοποιήθηκε ποτέ».

Η ίδια πρόταση είχε γίνει τότε και στον αντιπεριφερειάρχη πολιτισμού Κώστα Φασουλάκη, ο οποίος έδειξε μεν ενδιαφέρον αλλά έμεινε εκεί, χωρίς συνέχεια. Ο κ. Αρναουτάκης πάντως, που ήταν παρών στα εγκαίνια της έκθεσης στα Χανιά και μάλιστα στην πρώτη ομάδα ξενάγησης μαζί με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, την υφυπουργό Εργασίας Δόμνα Μιχαηλίδου, το Δήμαρχο Χανίων Παναγιώτη Σημανδηράκη, τη σύζυγο του Πρωθυπουργού Μαρέβα Γκαρμπόφκσι, κ.α, έδειξε ενθουσιασμένος από τα εκθέματα και πλησιάζοντας τον κ. Κρασάκη τον ρώτησε τι μπορεί να γίνει ώστε να δουν όλοι οι κρητικοί αυτή την έκθεση, μεταφέροντας την ίσως στο Ηράκλειο.

«Είδα πως ήταν ένας αληθινός ενθουσιασμός ενός ανθρώπου που αγαπά την τέχνη, δεν ήταν ενθουσιασμός της  στιγμής αλλά ενθουσιασμός ενός ανθρώπου που εννοούσε αυτό που έλεγε» σημειώνει ο κ. Κρασάκης.

 Να πούμε τέλος πως ο Μιχάλης Κρασάκης δεν μπορεί να ξεχάσει τη θέρμη με την οποία αγκάλιασε την όλη προσπάθεια, μόλις έμαθε τι μπορεί να γίνει στην πόλη του, ο δήμαρχος Χανίων τον οποίο και ευχαριστεί πολύ. Πήγε και τον βρήκε στο σπίτι του, είδε κάποια από τα εκθέματα και αμέσως ξεκίνησε να σχεδιάζει το πώς τα Χανιά θα φιλοξενήσουν αυτή τη μεγάλη έκθεση, η οποία σίγουρα είναι το γεγονός της χρονιάς κι ότι καλύτερο έχει να επιδείξει η Κρήτη στους εορτασμούς των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821.