«Οι φυλές του Σφακιανού και του Αστερουσιανού προβάτου στην Κρήτη ξεχωρίζουν σε όλη την Ελλάδα, αλλά»….

Η Κρήτη ξεχωρίζει στις φυλές των αιγοπροβάτων, αφού μόνο στο νησί μας δεν κινδυνεύουν να χαθούν σε τόσο μεγάλο βαθμό, σε αντίθεση με όλες τις άλλες στην Ελλάδα.

Ο κτηνίατρος – ερευνητής Αλέκος Στεφανάκης μίλησε για την υπόθεση αυτή στο newshub.gr αλλά έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον κυρίως για το Αστερουσιανό πρόβατο. Συγκεκριμένα, πρόκειται για το Σφακιανό πρόβατο και για το πρόβατο Αστερουσίων, το οποίο σήμερα έχει μικρό πληθυσμό και γίνονται προσπάθειες αύξησης του πληθυσμού του, πριν να είναι πια πολύ αργά.

«Η Κρήτη έχει μια ισχυρή αιγοπροβατοτροφία, η οποία έχει εκσυγχρονιστεί κατά 50% με σύγχρονες εκμεταλλεύσεις που εφαρμόζουν συστήματα ελευθέρας βοσκής αλλά έχουν υποδομές. Αυτές οι επιχειρήσεις σήμερα συνεχίζουν μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Γιατί μην ξεχνάτε, ότι πληρώνεται το γάλα στην υπόλοιπη Ελλάδα 1,60 και στην Κρήτη δεν περνά το 1,20 ευρώ το κιλό, γιατί έχουμε κάνει δουλειά και υπάρχει μία αριστοποίηση στην παραγωγικότητα. Ένα μεγάλο μέρος αυτής της επιτυχίας, στηρίζεται στο ό,τι καταφέραμε και έχουμε αξιοποιήσει τη φυλή Σφακίων που μαζί με το Αστερουσίων ανήκουν στα ορεινά πρόβατα. Είναι μικρόσωμα, λιτοδίαιτα και ανθεκτικά.

Για τη φυλή Σφακίων όπου έχουν γίνει μελέτες και γίνεται και μια προσπάθεια γενετικής βελτίωσης στη Σχολή Ασωμάτων, που κυριαρχεί το πρόβατο αυτό στην Κρήτη, σήμερα έχουμε καταφέρει σε περιοχές του δυτικού Ρεθύμνου, των ανατολικών Χανίων και νότια του Ηρακλείου και παίρνουμε με αυτό τον τρόπο 40 κιλά ζων βάρος και 220 με 240 κιλά γάλα. Τρελό νούμερο»!

-Είναι δηλαδή παραγωγικά αυτά τα ζώα. Δεν χρειάζεται κάποια διασταύρωση;
«Γίνεται σήμερα αλλά γίνεται από τους παραγωγούς και γίνεται απρογραμμάτιστα και ασυνάρτητα. Σήμερα έρχονται οι ξενικές φυλές. Και αυτές που κινδυνεύουμε να εκτοπίσουν τις δικές μας στη χώρα επειδή το υπουργείο δεν κατάφερε να κάνει προγράμματα γενετικής βελτίωσης. Διατέθηκαν χρήματα αλλά δεν έγινε κανένα βήμα. Εδώ καταφέραμε και έχουμε τη δεύτερη καλύτερη φυλή στον κόσμο την Σφακίων και κινδυνεύουμε να τη χάσουμε γιατί δεν έχουν γίνει ιδιαίτερες προσπάθειες.

Και το πρόβατο των Αστερουσίων κινδυνεύουμε να το χάσουμε γιατί λιγοστεύει ο πληθυσμός του. Είναι αυτό το κοκκινόματο που είναι 37 κιλά. Εκτρέφεται στα Αστερούσια όρη και τον Ψηλορείτη και για μένα είναι ένα καταπληκτικό ανθεκτικό ζώο χαμηλών αποδόσεων αλλά δεν υπάρχει ωραιότερο ζώο στη δυνατότητα βόσκησης σε ξεροθερμικές περιοχές. Επιβιώνει από τίποτα. Αυτά είναι κληρονομικά χαρακτηριστικά τα οποία δεν πρέπει να τα χάσουμε.

Παράλληλα στην Κρήτη σε μονάδες που εκσυγχρονίστηκαν αναγκάστηκαν μιας και δεν είχαμε από πού να προμηθευτούμε καθαρόαιμα ζώα ελληνικά, να φέρουν πρόβατα από άλλες χώρες. 

Τα τελευταία 20 με 25 χρόνια άρχισε να έρχεται η φυλή «Λακόν», ένα ζώο το οποίο είναι πάρα πολύ καλά δουλεμένο στη Γαλλία. Και το γάλα του προορίζεται για να γίνεται το τυρί «ροκφόρ». Αυτό το ζώο έχει δυσκολίες στην προσαρμογή του στις συνθήκες της Κρήτης, αλλά σε ημισταυλισμένα   συστήματα άμα διασταυρωθεί με Χιώτικο ή με Σφακιανό, δίνει καταπληκτικούς απογόνους. 

Έχουμε λοιπόν δημιουργήσει και διασταυρωμένα ζώα, αλλά έχουμε πάρα πολύ μεγάλο αριθμό ζώων της φυλής Σφακίων και διατηρούνται ακόμα μέχρι να δούμε πώς θα μπορέσουμε να φτιάξουμε πυρήνα και να διατηρήσουμε τα κοπάδια με το Αστερουσιανό πρόβατο στην Κρήτη». 

Οι φυλές
Συμφωνα με άλλες πηγές οι κύριες αυτόχθονες φυλές προβάτων στην Κρήτη είναι τα Σφακιανά, τα πρόβατα Ανωγείων (ή Ψηλορείτικα) και τα πρόβατα Αστερουσίων, τα οποία είναι προσαρμοσμένα στις ορεινές και ξηροθερμικές συνθήκες του νησιού. Είναι μικρόσωμα ζώα, ανθεκτικά, με εξαιρετική ικανότητα βόσκησης, ιδιαίτερα για την παραγωγή γάλακτος και κρέατος υψηλής ποιότητας. 

Πρόβατα Σφακίων: Εκτρέφονται κυρίως στα Χανιά (Δυτική Κρήτη), με πληθυσμό περίπου 60.000 ατόμων. Είναι μικρόσωμα, ανθεκτικά και αποτελούν μία από τις πιο δημοφιλείς φυλές του νησιού.

Πρόβατα Ανωγείων (Ψηλορείτικα): Αναγνωρίστηκαν ως ξεχωριστός πληθυσμός τη δεκαετία του 1960. Εκτρέφονται στον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη.

Πρόβατα Αστερουσίων: Πρόκειται για μια ιδιαίτερη φυλή που εκτρέφεται στα Αστερούσια Όρη, με χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα των Ανωγείων. 

Οι παραπάνω φυλές αποτελούν τη βάση της παραδοσιακής κτηνοτροφίας στην Κρήτη, αν και τελευταία παρατηρείται η χρήση και άλλων, ξένων φυλών.