Σχολικός εκφοβισμός - Ελένη Μαράκη Μπελαδάκη: «Ακόμα και ένα περιστατικό να είναι, μας ανησυχεί»

Ιδιαίτερα αυξημένα εμφανίζονται τα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού στην Ελλάδα, καθώς 1 στα 3 παιδιά έχει υποστεί κάποια μορφή αρνητικής συμπεριφοράς εντός της σχολικής του μονάδας. 

Η εντεταλμένη Σύμβουλος Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης της Περιφέρειας Κρήτης, Ελένη Μαράκη-Μπελαδάκη μιλώντας στο newshub.gr ανέφερε ότι στην Κρήτη τα περιστατικά είναι λιγότερα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα, με τους αρμόδιους φορείς να παραμένουν σε αυξημένη εγρήγορση και απόλυτη επαγρύπνηση.

«Ακόμα και ένα περιστατικό να είναι και αυτό μας ανησυχεί. Και για αυτό λαμβάνουμε μέτρα και προσπαθούμε να τα αμβλύνουμε. Οι συνάδελφοι εκπαιδευτικοί είναι πλέον πολύ υποψιασμένοι και έχουν τις γνώσεις και συνεχή ενημέρωση από όλους τους φορείς της εκπαίδευσης, οπότε αντιλαμβάνονται εύκολα τα περιστατικά, ειδικά αν συμβούν μέσα στο αύλειο χώρο ή τις αίθουσες του σχολείου», τόνισε χαρακτηριστικά.

Στην Κρήτη καταγράφονται περιστατικά σε όλα τα σχολικά επίπεδα: δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο και σύμφωνα με την κα Μαράκη – Μπελαδάκη η κατάσταση ομαλοποιείται μετά την ηλικία των 15 ετών, όπου οι μαθητές εκφράζονται περισσότερο με τον διάλογο. 

«Η αυξητική τάση στα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού θα έλεγα ότι στην Κρήτη ως Περιφέρεια δεν μας αγγίζει σε τόσο μεγάλο ποσοστό. Βεβαίως υπάρχουν περιστατικά και στο δημοτικό και στο γυμνάσιο και στο λύκειο. Βέβαια βλέπουμε ότι όσο μεγαλώνουν τα παιδιά, περίπου μετά τα 15, η κατάσταση ομαλοποιείται και τα παιδιά εκφράζονται περισσότερο με τον διάλογο. Αυτό συμβαίνει γιατί τα παιδιά στην εφηβεία έχουν μια τάση να αντιτίθενται σε πάρα πολλά πράγματα, να προσπαθούν να υιοθετήσουν συμπεριφορές για να αρέσουν και εκεί είναι που έχουμε μια έξαρση των φαινομένων».

Η πλατφόρμα Stop Bullying

Το Υπουργείο έχει συγκροτήσει μια ομάδα υποστήριξης, μέλος της οποίας είναι και η κα Ελένη Μαράκη – Μπελαδάκη ως σχολικός σύμβουλος, στελεχωμένη επίσης με ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και ειδικούς παιδαγωγούς, η οποία δρα σε σχολικές μονάδες του νομού Ηρακλείου.

Η ομάδα αυτή έχει ως αποστολή να προστατεύσει και να ενδυναμώσει τα παιδιά που βιώνουν σχολικό εκφοβισμό αλλά και να παρέχει ουσιαστική στήριξη στις οικογένειές τους. Επίσης, τα μέλη της έχουν πρόσβαση στην πλατφόρμα Stop Bullying του Υπουργείου, που έχει δημιουργηθεί για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού.

«Η ομάδα μας έχει την υποχρέωση να συνεργάζεται με τις διευθύνσεις των σχολείων και να έχει την πρόσβαση στην πλατφόρμα Stop Bullying. Οπότε και εμείς βλέπουμε άμεσα το περιστατικό, μας έρχεται άμεσα ενημέρωση και συνεργαζόμαστε μεταξύ μας», σημειώνει η κα Μαράκη - Μπελαδάκη

Στην πλατφόρμα Stop Bullying, οποιοσδήποτε μαθητής/τρια δευτεροβάθμιας που έχει δεχθεί bullying ή ο γονέας/κηδεμόνας μαθητών/τριών που φοιτούν στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, έχουν το δικαίωμα να μπουν στην πλατφόρμα και να αναφέρουν το περιστατικό.

Στη συνέχεια, οι αιτήσεις φτάνουν στην αντίστοιχη σχολική μονάδα και σε τετραμελή ομάδα δράσης της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, όπου εξειδικευμένοι εκπαιδευτικοί και ψυχολόγοι προσεγγίζουν το εκάστοτε περιστατικό σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς.

Η σημασία της ενδοσχολικής διαχείρισης

Σύμφωνα με την Ελένη Μαράκη - Μπελαδάκη, σε επίπεδο Κρήτης παρατηρείται ότι πολλές φορές οι γονείς δεν ενημερώνουν την διεύθυνση του σχολείου, παρόλο που έχουν τη δυνατότητα να αναφέρουν το περιστατικό που αφορά το παιδί τους στην πλατφόρμα του Υπουργείου.

«Πολλές φορές οι γονείς δεν ενημερώνουν την διεύθυνση του σχολείου. Στην εκπαίδευση λέμε ότι τα θέματα πρέπει να επιλύονται πρώτα ενδοσχολικά», ανέφερε ενώ πρόσθεσε ότι υπάρχουν μήνες που δεν κατατίθεται καμία αναφορά στην πλατφόρμα και υπάρχει μήνας όπου δύο γονείς και επαναλαμβάνουν τα ίδια στοιχεία.

«Υπάρχουν γονείς οι οποίοι πολλές φορές διογκώνουν ένα περιστατικό το οποίο πολλές φορές δεν έχει τη σημαντικότητα που του αποδίδουν. Αν έρχονταν στο σχολείο να το συζητήσουν ή να μας καλέσουν να μιλήσουμε όλοι μαζί, θα βρίσκαμε τον τρόπο να το αντιμετωπίσουμε πολύ καλύτερα. Είναι οι γονείς οι υπερπροστατευτικοί, είναι οι ευαίσθητοι και οι ευέξαπτοι παραπάνω, οι οποίοι πολύ εύκολα αμύνονται και ενοχλούνται για κάτι, ή θεωρούν ότι κάτι ειπώθηκε και αφορά και το παιδί τους, το οποίο δεν είναι πάντα έτσι», επεσήμανε.

Περιστατικά εκτός του σχολικού περιβάλλοντος

Πολλά περιστατικά καταγράφονται έξω από το σχολικό περιβάλλον και σύμφωνα με την κα Μαράκη – Μπελαδάκη, οι αρμόδιοι δεν έχουν πλήρη εικόνα για το τι ακριβώς συνέβη. Συνήθως, τα περιστατικά που συμβαίνουν έξω από τον αύλειο χώρο του σχολείου, έχουν μεγαλύτερη ένταση.

«Αν συμβεί ένα περιστατικό εκτός του σχολικού περιβάλλοντος, δεν έχουμε την εικόνα του τι ακριβώς συνέβη. Γνωρίζουμε τα παιδιά και πρέπει να τα γνωρίζουμε καλά. Ξέρουμε ποια παιδιά μπορεί να αισθάνονται άσχημα για κάτι ή να νιώθουν κάποιο φόβο, αγωνία, υποτίμηση η απόρριψη από αλλά παιδιά. Βλέποντας ένα πολύ ευαίσθητο παιδί φοβόμαστε μην συμβεί κάτι τέτοιο και θυματοποιηθεί από κάποια άλλα παιδιά, είμαστε ευαισθητοποιημένοι και υποψιασμένοι και προλαμβάνουμε πάρα πολλά πράγματα».

Δράσεις για την πρόληψη του σχολικού εκφοβισμού

Όπως αναφέρει η κα Μαράκη - Μπελαδάκη το σχολείο δεν μπορεί να αναλάβει ρόλο αστυνομικού καθώς ο ρόλος του δεν περιορίζεται στην τιμωρία, αλλά επικεντρώνεται κυρίως στην πρόληψη.

«Το σχολείο δεν μπορεί να κάνει τον Αστυνομικό, δεν μπορεί να έχει μια κάμερα και να κάνει τον επόπτη, γιατί ανά πάσα στιγμή μπορεί να υπάρχουν συνάδελφοι που εφημερεύουν στην αυλή και μέσα σε ένα δευτερόλεπτο ένα παιδί να χτυπήσει ένα άλλο. Αυτές είναι μικροσυγκρούσεις οι οποίες πάντα συνέβαιναν, συμβαίνουν και θα συμβαίνουν στο μέλλον. Δεν είναι εύκολο να τις αποτρέψουμε. Αυτά τα περιστατικά δεν είναι σχολικός εκφοβισμός, είναι κάτι τυχαίο που μπορεί να συμβεί. Από εκεί και πέρα ας μην μείνουμε μόνο στην αστυνόμευση των όποιων περιστατικών ή συμπεριφορών, εμείς και ως εκπαιδευτικοί αλλά και ως Περιφέρεια προσπαθούμε να προλαμβάνουμε».

Η Περιφέρεια Κρήτης, αλλά και οι διευθύνσεις των σχολείων πραγματοποιούν δράσεις και ενημερωτικές εκδηλώσεις με ειδικούς για την θωράκιση και ενημέρωση τόσο των παιδιών όσο και των γονέων.

«Το σχολείο εκτελεί προγράμματα και project τα οποία έχουν να κάνουν με το περιβάλλον, με τον υγιεινό τρόπο ζωής, με την αποδοχή των διαφορετικών ατόμων. Σεβόμαστε την διαφορετικότητα και κάνουμε πάρα πολλά προγράμματα και όταν αυτό καλλιεργείται από πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά αποτρέπονται από περιστατικά σχολικού εκφοβισμού. Αντίστοιχα προγράμματα πραγματοποιούνται και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, βέβαια σε μικρότερο βαθμό γιατί δυστυχώς η ύλη είναι εκείνη που προτρέπει να τρέξουμε λίγο. Όμως και πάλι γίνονται προγράμματα – και ευρωπαϊκά – τα όποια έχουν να κάνουν με το περιβάλλον, την οικογένεια, το σχολείο κ.α.»

Σχολές Γονέων

Την ίδια ώρα, η Περιφέρεια Κρήτης σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών διοργανώνει «Σχολές Γονέων» σε όλους τους δήμους του Ηρακλείου, προσφέροντας δωρεάν εκπαίδευση και υποστήριξη σε γονείς.

«Ίσως ο τίτλος να παραπέμπει σε μάθημα αλλά για εμένα είναι πολύ σημαντικό να έρθουν οι γονείς στο σχολείο, στα έδρανα που κάθονται τα παιδιά τους και να μιλήσουμε μεταξύ μας για αυτά που τους απασχολούν ή για αυτά που δεν τους απασχολούν και δεν γνωρίζουν. Όλοι γίναμε γονείς χωρίς να έχουμε μάθει πως να είμαστε γονείς», τονίζει η κα Μαράκη – Μπελαδάκη.

Οι θεματικές ενότητες περιλαμβάνουν ζητήματα όπως η ψυχική ανθεκτικότητα, η διαχείριση του άγχους, η επικοινωνία γονέα-παιδιού, η σημασία της προσχολικής εκπαίδευσης, η ασφαλής πλοήγηση στον ψηφιακό κόσμο και πολλά ακόμη ζητήματα που απασχολούν τις σύγχρονες οικογένειες.

«Μας λείπει ο συντονισμός»

Σύμφωνα με την κα Μαράκη – Μπελαδάκη, τόσο οι ιδιωτικοί όσο και οι δημόσιοι φορείς κάνουν σημαντικό έργο, αλλά χρειάζεται καλύτερος συντονισμός κυρίως στον τομέα της πρόληψης.

«Δεν υπάρχει ο συντονισμός που θα θέλαμε μεταξύ των φορέων. Έχουν δημιουργηθεί πολλοί φορείς έξω από το δημόσιο, που προσφέρουν δράσεις και συμβουλευτική, οι οποίοι κάνουν ένα τεράστιο και πολύ σπουδαίο έργο, αλλά θα μπορούσε όλοι αυτοί οι φορείς, όλα τα υπουργεία που έχουν αντίστοιχους φορείς να είμαστε πιο συντονισμένοι και ειδικά στον τομέα της πρόληψης. Και φυσικά να υπάρχει περισσότερο προσωπικό, παιδοψυχιατρικές κλινικές που έχουν λιγότερο προσωπικό από αυτό που χρειάζεται και γενικότερα έχουμε ανάγκη από πολύ περισσότερα πράγματα για να πούμε ότι είμαστε σε καλό επίπεδο. Μας λείπει ο συντονισμός, πιστεύω ότι η γνώση υπάρχει, έχουμε πια καταλάβει ότι δεν γίνεται να συνεχίζουμε σε ένα επίπεδο αντιπαράθεσης ποιος το κάνει καλύτερα. Πρέπει όλοι να κάνουμε ό,τι περισσότερο μπορούμε για τους πολίτες, για τα παιδιά μας και το μέλλον τους. Πιστεύω ότι γίνεται δουλειά, αλλά πάντα θα υπάρχουν και οι αποκλίνουσες συμπεριφορές».