Σούδα: Μπορούν οι ιρανικοί πύραυλοι να φτάσουν μέχρι την Κρήτη;

Μετά την επίθεση των Αμερικανών και του Ισραήλ στο Ιράν, οι Ιρανοί χτυπούν τις πόλεις που βρίσκονται Αμερικανικές βάσεις. Μπορούν να χτυπήσουν την βάση της Σούδας στην Κρήτη, από όπου απογειώνονται πολλά από τα μαχητικά των Αμερικανών;

Το ερώτημα αν ιρανικοί πύραυλοι ή ιρανικά drones μπορούν να πλήξουν τη Σούδα είναι ένας συνδυασμός γεωγραφίας, εμβέλειας και, κυρίως, πολιτικο-επιχειρησιακών εμποδίων που κάνουν άλλο πράγμα το «φτάνει στο χάρτη» και άλλο το «φτάνει στην πράξη».

Ας ξεκινήσουμε από το μοναδικό κομμάτι που είναι σχετικά καθαρό, την απόσταση. Από την Κρήτη μέχρι το Ιράν, ανάλογα με το σημείο αναφοράς, μιλάμε για ευθείες αποστάσεις που κινούνται γύρω στα 2.300–2.500 χιλιόμετρα, ενώ από το δυτικό Ιράν προς την Κρήτη η απόσταση μπορεί να πέσει πιο κοντά στα περίπου 2.100 χιλιόμετρα. Αυτή η διαφορά δεν είναι λεπτομέρειες. 

Σύμφωνα με το newsauto.gr, σε αυτά τα νούμερα «παίζεται» το αν ένα όπλο που «διαφημίζεται» ως 2.000 χιλιόμετρα είναι εκτός, οριακά εντός, ή χρειάζεται ιδανικές συνθήκες για να φτάσει.

Στους βαλλιστικούς πυραύλους, το Ιράν διαθέτει κατηγορίες μέσης εμβέλειας που σε ανοικτές πηγές εμφανίζονται με επιδόσεις έως περίπου 2.000 χιλιόμετρα, αλλά και μοντέλα που συχνά αποδίδονται με εύρος 2.000–2.500 χιλιόμετρα. Σε καθαρά μαθηματικό επίπεδο, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει «θεωρητικό παράθυρο» ώστε ορισμένα συστήματα να έχουν την Κρήτη μέσα στο όριό τους, ειδικά αν μιλάμε για εκτόξευση από το δυτικό άκρο του Ιράν.

Όμως εδώ τελειώνει η εύκολη αριθμητική και ξεκινά η πραγματικότητα. Η εμβέλεια δεν είναι σταθερό νούμερο. Εξαρτάται από το ωφέλιμο φορτίο, το προφίλ πτήσης, την ακρίβεια που ζητάς στο τέλος, ακόμα και από το αν επιδιώκεις να «κρατήσεις» καύσιμο/ενέργεια για διορθώσεις και τερματική φάση.

Το πιο κρίσιμο είναι ότι ένα τέτοιο πλήγμα δεν συμβαίνει σε κενό. Συμβαίνει μέσα σε ένα περιβάλλον έγκαιρης προειδοποίησης, με αισθητήρες, ραντάρ, αεροσκάφη επιτήρησης και αντιαεροπορική/αντιπυραυλική διάταξη που σε κατάσταση συναγερμού λειτουργεί αλλιώς από την ειρηνική ρουτίνα.

Στα drones το θέμα γίνεται ακόμα πιο «ανελέητο». Ναι, για τύπους όπως τα Shahed-136 υπάρχουν εκτιμήσεις που τα εμφανίζουν με μεγάλη αυτονομία, ακόμη και πάνω από 2.000 χιλιόμετρα σε ορισμένες αναφορές. Παράλληλα, υπάρχουν και σοβαρές αναλύσεις που αμφισβητούν ότι τέτοια νούμερα είναι ρεαλιστικά όταν το drone κουβαλά συγκεκριμένο βάρος κεφαλής και πετά σε συνθήκες που δεν είναι «εργαστηρίου». Είναι πολύ δύσκολο λοιπόν να κάνει τόσο μεγάλη απόσταση ακόμα και σε ιδανικές καιρικές συνθήκες.

Το drone έχει δύο δομικά μειονεκτήματα απέναντι σε ένα τόσο μακρινό στόχο. Πρώτον, χρειάζεται πολλές ώρες πτήσης. Άρα πρέπει να διατηρηθεί σε πορεία, να μην παρεμβληθεί και να μην εντοπιστεί/αναχαιτιστεί μέσα σε ένα τεράστιο χρονικό παράθυρο. Δεύτερον, για να φτάσει στην Κρήτη πρέπει να περάσει πάνω από χώρες ή κοντά σε ακτές που διαθέτουν μέσα επιτήρησης και μαχητικά, και άρα να επιβιώσει σε ένα «διάδρομο» όπου το ίχνος του μπορεί να γίνει αντιληπτό πολύ πριν πλησιάσει.

Η πιο σύντομη γεωγραφικά διαδρομή από το Ιράν προς την Κρήτη, σε μια λογική ευθεία, οδηγεί στο να «ακουμπήσει» υποχρεωτικά ή σχεδόν υποχρεωτικά περιοχές όπως το Ιράκ και στη συνέχεια να κινηθεί προς Τουρκία και Αιγαίο, πριν κατέβεις προς Κρήτη. Αν δεν επιλεγεί η βόρεια δίοδος μέσω Τουρκίας, τότε μια νοτιότερη χάραξη σπρώχνει την πορεία προς Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο, με τη γεωγραφία να το φέρνει κοντά σε Κύπρο και Ισραήλ δηλαδή σε μια περιοχή όπου η εναέρια επιτήρηση είναι έντονη. Κάθε εναλλακτική που επιχειρεί να αποφύγει αυτά τα περάσματα, πηγαίνοντας πιο νότια μέσω Ιορδανίας, Σαουδικής Αραβίας, ή ακόμη και μέσω Αιγύπτου, αυξάνει πολύ την απόσταση. Άρα απαιτεί μεγαλύτερη εμβέλεια και μεγαλύτερη αντοχή, άρα περισσότερες πιθανότητες να χαθεί το ίχνος της προσπάθειας πριν καν πλησιάσει.

Για τους βαλλιστικούς πυραύλους, η «παγίδα» δεν είναι οι υπερπτήσεις με την ίδια έννοια, γιατί κινούνται με τελείως άλλους χρόνους και προφίλ. Όμως το εμπόδιο γίνεται η άμυνα και η προειδοποίηση. Ένα βαλλιστικό ίχνος σε μεγάλη απόσταση ενεργοποιεί αλυσίδα εντοπισμού και αναχαίτισης. Σε μια περιοχή όπως η Ανατολική Μεσόγειος, το πρακτικό ερώτημα δεν είναι μόνο «αν μπορεί να φτάσει», αλλά «αν μπορεί να περάσει» μέσα από ένα πλέγμα αισθητήρων και αντιπυραυλικών δυνατοτήτων, και αν το ρίσκο κλιμάκωσης που συνεπάγεται ένα πλήγμα σε κρίσιμη βάση έχει νόημα για όποιον το επιχειρεί.

Το τελικό συμπέρασμα, με όλα τα επιχειρήματα στο τραπέζι, βγαίνει ως εξής. Σε επίπεδο αμιγούς εμβέλειας, ορισμένα ιρανικά συστήματα μπορούν θεωρητικά να «πιάσουν» Κρήτη, ανάλογα με το σημείο εκτόξευσης και τη διαμόρφωση.

Σε επίπεδο πραγματικής πιθανότητας επιτυχίας, ειδικά για drones, το σενάριο σκοντάφτει σε τρία πράγματα που δεν παρακάμπτονται εύκολα: στη μεγάλη διάρκεια πτήσης, στην ανάγκη να περάσει πάνω από ή δίπλα σε συγκεκριμένες χώρες και σε μια από τις πιο επιτηρούμενες περιοχές της Ευρώπης, και στο ότι το ίδιο το πέρασμα δημιουργεί πολλαπλές αφορμές για έγκαιρη αναχαίτιση.

Με απλά λόγια, το «θεωρητικά γίνεται» υπάρχει, αλλά το «να το κάνεις χωρίς να σε κόψουν στη διαδρομή» είναι αυτό που καθιστά ένα χτύπημα τύπου drone προς Σούδα σχεδόν αδύνατο, ενώ για βαλλιστικό το βάρος πέφτει στην αμυντική ομπρέλα και στο πολιτικό κόστος μιας ακραίας κλιμάκωσης.

Διαβάστε επίσης:

Έκλεισε η βάση στη Σούδα: Έκτακτα μέτρα συναγερμού και αεράμυνας