Θέμα Newshub.gr: Χαρουπιά-Το δέντρο από το παρελθόν της Κρήτης δυναμικά ξανά στο προσκήνιο

Ένα δέντρο από το παρελθόν της Κρήτης έχει επανέλθει για τα καλά στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια δείχνοντας μας πως όχι μόνο δεν έχασε τη δυναμική του αλλά μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική πλουτοπαραγωγική πηγή, καθώς οι συνθήκες στο νησί μας είναι ιδανικές για την καλλιέργεια του.

Ο λόγος για τη χαρουπιά, η οποία μάλιστα πρόσφατα έγινε το επίκεντρο δράσης  ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ της ερευνητικής-ακαδημαϊκής κοινότητας και των επιχειρήσεων, με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Κρήτης, στο πλαίσιο της Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης και της αναπτυξιακής πολιτικής της για την ενδυνάμωση της περιφερειακής οικονομίας.

Έτσι ανάμεσα στις δυο τελευταίες συμβάσεις που υπογράφηκαν στην Περιφέρεια  ήταν και μια για τα χαρουπιά, η οποία σχετίζεται με την υλοποίηση ερευνητικού έργου με τίτλο «Δράσεις για την βέλτιστη αξιοποίηση του δυναμικού της Χαρουπιάς στην Περιφέρεια Κρήτης».

Η σύμβαση μεταξύ της Περιφέρειας Κρήτης, του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ) έχει σαν στόχο να ενισχύσει την αλυσίδα αξίας στον τομέα της Βιώσιμης Αγροδιατροφής και στον τομέα της Υγείας-Ευεξίας. Κι αυτό θα επιτευχθεί μέσα από την ανάδειξη των ιδιοτήτων της χαρουπιάς διευρύνοντας και εμπλουτίζοντας την έρευνα για το χαρούπι και τα προϊόντα του.

Ειδικότερα, θα υλοποιηθούν οι εξής δράσεις:

• Συλλογή επιλεγμένων δειγμάτων φυτικού υλικού χαρουπόδεντρων.
• Πολλαπλασιασμός & εγκατάσταση του επιλεγμένου φυτικού υλικού.
• Γενετικός Χαρακτηρισμός & Φυτοχημική ανάλυση (Τράπεζα γενετικού υλικού).
• Διατροφική αξιοποίηση του χαρουπιού.

Το ερευνητικό έργο θα προχωρήσει με την συνεργασία του Πανεπιστημίου Κρήτης, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή Κρίτωνα Καλαντίδη και του ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Αναπληρωτή Καθηγητή Γεώργιο Φραγκιαδάκη.

Η χρηματοδότηση προέρχεται εξ ολοκλήρου από την Περιφέρεια Κρήτης και ο προϋπολογισμός του ανέρχεται στο ποσό των 120.000,00 €.

Η χαρουπιά και η προσπάθεια του Κ. Καράτζη

Η χαρουπιά είναι πάντως ένα δέντρο που δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις στην Κρήτη. Ήταν εκείνη που σε δύσκολες εποχές, πολέμων και ανέχειας, έθρεψε τους Κρητικούς κάνοντας τους να διηγούνται μέχρι σήμερα πως τα ταπεινά χαρούπια έγιναν η τροφή και το γλύκισμα τους ενώ παράλληλα αποτελούσαν και τροφή για τα ζώα τους.

Στο πέρασμα των χρόνων οι χιλιάδες χαρουπιές που υπήρχαν στο νησί μας αφανίστηκαν ενώ περιοχές, που ήταν φημισμένες για τα χαρούπια τους, όπως το Μεραμπέλο έπαψαν να εξαρτώνται οικονομικά από το ευλογημένο αυτό προϊόν.

Μέχρι που άλλαξαν οι καιροί, ο κόσμος άρχισε να στρέφεται, όχι πλέον από ανέχεια αλλά από ανάγκη για μια πιο υγιεινή διατροφή, σε εναλλακτικά προϊόντα και τότε ανακάλυψε και πάλι το χαρούπι.

Ένας από τους ανθρώπους που από την πρώτη στιγμή πίστεψε σε αυτό το προϊόν, έχοντας και ο ίδιος βιώματα από την εκτεταμένη κατανάλωση των χαρουπιών ως τροφής, ήταν ο Κώστας Καράτζης από το Μελιδοχώρι.

Με πολύ υπομονή κι ακόμα περισσότερο ψάξιμο κατάφερε να στήσει μια εκπληκτική καλλιέργεια χαρουπιού, έξω από το χωριό του, η οποία μετρά σήμερα σχεδόν 10.000 χαρουπόδεντρα.

Δεν είναι βέβαια όλα ακόμα παραγωγικά (σε εξέλιξη η διαδικασία μπολιάσματος τους) όμως έχουν αρχίσει, τα τελευταία χρόνια, να του αποδίδουν καρπούς κι αυτοί οι καρποί μετατρέπονται στο μοναδικό, για τα ευεργετικά συστατικά του, χαρουπόμελο. Δευτερευόντως φτιάχνει με τα χαρούπια αλεύρι κυρίως για προσωπική χρήση.

Ο Κώστας Καράτζης ανήκοντας  στην κατηγορία των ανθρώπων που δεν αφήνουν πράγματα στην τύχη, πειραματίστηκε αρκετά με τη ντόπια ποικιλία χαρουπιών πριν καταλήξει να μπολιάσει τα περισσότερα δέντρα του με υποκείμενα χαρουπιάς που έφερε από την Ιταλία και ανήκουν στο είδος κουμπωτή.

Αυτά τα δέντρα δίνουν μεγαλύτερα χαρούπια και τόσο μελωμένα που τρώγοντας τα, όπως είναι νωπά, βλέπεις τη διαφορά τους από τα περισσότερο ξυλώδη δικά μας χαρούπια.

Με χαρά ο Κώστας Καράτζης είδε την υπογραφή της σύμβασης στην Περιφέρεια Κρήτης που θα προσφέρει ένα ακόμα βήμα στο να γνωρίσει ο κόσμος και οι αγρότες τη χαρουπιά ώστε η καλλιέργεια της να ενισχυθεί περαιτέρω. Όπως μας λέει «Η Κρήτη με τεράστιο φυτικό κεφάλαιο χαρουπιάς, που ξέμεινε δυστυχώς από χαρούπι, ξαναμπαίνει δυναμικά σε αυτή τη ξεχασμένη καλλιέργεια κι αυτό μόνο θετικό μπορεί να το πει κανείς. Εφόσον η επιστημονική έρευνα και μελέτη αναδείξει τη διατροφική αξία των προϊόντων της χαρουπιάς, τότε θα το πιστωθούμε όλοι».

Για την ιστορία ν' αναφέρουμε πως η χαρουπιά είναι ένα δέντρο που ευδοκιμεί ιδιαίτερα στην Κρήτη καθώς είναι ανθεκτικό στην ζέστη και την ξηρασία ενώ καρποφορεί μετά το 7ο έτος και για 80 με 100 χρόνια.

Τα χαρούπια, και κατ’ επέκταση το χαρουπόμελο, περιέχουν σίδηρο , φωσφόρο κάλιο, μαγνήσιο ιχνοστοιχεία , βιταμίνες Α και D ,σύμπλεγμα βιταμίνης Β , αλλά και ασβέστιο τριπλάσιο μάλιστα από το γάλα. Επίσης περιέχουν τανίνες, ινώδεις ουσίες, που λειτουργούν κατασταλτικά στη χοληστερίνη και στο επίπεδο της γλυκόζης στο αίμα ενώ έχει δράση κατά του διαβήτη και της παχυσαρκίας.

Το ασβέστιο των χαρουπιών δεν λειτουργεί ενισχυτικά μόνο για την υγεία των οστών και των δοντιών αλλά και για την καρδιά, τους μύες και για την πήξη του αίματος.