Το πανηγύρι του Αϊ Γιώργη και η τελετουργία της ευλογίας των προβάτων στην Κρήτη

Ο Άγιος Γεώργιος θεωρείται από τους βοσκούς στην Κρήτη προστάτης τους αλλά και πρότυπο λεβεντιάς καθώς είναι νέος, τολμηρός, πολεμιστής, γενναιόδωρος, δίκαιος.

Δεν είναι τυχαίο που από παλιά μπροστά στην εικόνα του ορκίζονταν οι βοσκοί σε περιπτώσεις ζωοκλοπής.

Ενώπιον του  Αϊ Γιώργη δεν τολμούσαν να πουν ψέματα.

Ο όρκος που έπαιρναν ακουμπώντας το χέρι τους πάνω στην εικόνα του ήταν βαρύς, αν είχαν κλέψει ζώα έπρεπε να το ομολογήσουν, αν όχι τότε ο Άγιος ήταν εκείνος που έκρινε την αθωότητα τους.

Το πανηγύρι του Αϊ Γιώργη μετά το Πάσχα αποτελούσε πάντοτε χρονικό ορόσημο για τους βοσκούς της Κρήτης.

Εκείνη την περίοδο μετακινούσαν τα κοπάδια τους στα βουνά, από τα πεδινά που τα είχαν φέρει για να ξεχειμωνιάσουν.

Η γιορτή του λοιπόν είχε και συνεχίζει να έχει έντονο ποιμενικό χαρακτήρα στην Κρήτη.

Δίνει την ευκαιρία στους βοσκούς και τις οικογένειες τους να γλεντήσουν, να εκπληρώσουν τα τάματα τους στον Άγιο, να έλθουν κοντά με την κοινότητα όπου περνούν ένα μεγάλο μέρος του χρόνου τους, αν και πλέον η πολύμηνη παραμονή στα βουνά μακριά από τα χωριά έχει εκλείψει.

Μέχρι και τον 19^ο αιώνα το έθιμο της ευλογίας των κοπαδιών στην εκκλησία την ημέρα της γιορτής του Αϊ Γιώργη φαίνεται να ήταν γενικευμένο στις επαρχίες του Ρεθύμνου, στον Αποκόρωνα, στα Σφακιά και τον Άγιο Βασίλειο.

Πλέον ελάχιστα είναι τα χωριά που το διατηρούν, όπως παλιά, πηγαίνοντας τα κοπάδια τους στην εκκλησία.

Η Ασή Γωνιά και η Καρωτή είναι τα δυο πιο γνωστά ενώ σε άλλα χωριά με ανεπτυγμένη κτηνοτροφία προσφέρουν οι βοσκοί στην εκκλησία γάλα και τυρί.

Το μόνο που έχει αλλάξει, σε σχέση με το παρελθόν, είναι η προσέλευση κόσμου σε αυτά τα πανηγύρια καθώς είναι μοναδικά και κεντρίζουν το ενδιαφέρον ανθρώπων από άλλα σημεία της Κρήτης που μέσω οργανωμένων εκδρομών εκείνη τη μέρα πηγαίνουν να τα παρακολουθήσουν.

Στα μέρη όπου τηρείται το έθιμο της ευλογίας των προβάτων συμμετέχουν σύσσωμες οι οικογένειες των κτηνοτρόφων καθώς χρειάζονται βοήθεια για να καταλήξουν τα ζώα στην εκκλησία ,χωρίς να παραστρατήσουν περνώντας μέσα από τα χωριά. Ακόμα και μικρά παιδιά επιστρατεύονται να συνδράμουν και να μάθουν κι εκείνα με τη σειρά τους να τηρούν το έθιμο μεγαλώνοντας.

Στην Ασή Γωνιά που ο διαθέσιμος χώρος γύρω από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου είναι μεγάλος αρμέγονται επί τόπου τα πρόβατα και μοιράζεται το γάλα στους πιστούς. Στην Καρωτή που ο χώρος γύρω από το ναό είναι περιορισμένος το άρμεγμα γίνεται στο μαντρί και από εκεί το γάλα μεταφέρεται με δοχεία ή μπουκάλια στην αυλή όπου γίνεται η διανομή του.

Στην Ασή Γωνιά ο ιερέας ευλογεί τα κοπάδια ραίνοντας τα με αγιασμό και το ίδιο κάνει και με τους βοσκούς που τα έφεραν στην εκκλησία.

Στην Καρωτή γίνεται και κάτι ακόμα, ο ιερέας με ένα κερί σταυρώνει τα μέτωπα των μπροστάρηδων κριών και τα κουδούνια τους ενώ αποχωρώντας τα ζώα από την αυλή της εκκλησίας περνούν υποχρεωτικά κάτω από το απλωμένο πετραχήλι του ιερέα.

Και στις δυο περιπτώσεις ωστόσο το έθιμο είναι θεαματικό για τους επισκέπτες και ουσιαστικό ως προς το πώς το προσλαμβάνουν οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι που αισθάνονται ότι πραγματικά τα ζώα τους και οι ίδιοι έχουν ευλογηθεί για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις δύσκολες συνθήκες που μπορεί να τους επιφυλάσσει ο υπόλοιπος χρόνος.

(Οι φωτογραφίες προέρχονται από την αναβίωση του εθίμου στην Καρωτή Ρεθύμνου)