Υδρογονάνθρακες: Αντίστροφη μέτρηση για τα μπλοκ στην Κρήτη-Το Μεσανατολικό κίνητρο να προχωρήσει ο σχεδιασμός

Ανάποδα μετρά πλέον ο χρόνος των τριών μηνών, μέχρι τις 10 Σεπτεμβρίου, την καταληκτική δηλαδή προθεσμία εντός της οποίας μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλουν προσφορές για να διεκδικήσουν τα τέσσερα νέα θαλάσσια οικόπεδα σε Κρήτη και Νότια Πελοπόννησο του ελληνικού προγράμματος υδρογονανθράκων.

Μάλιστα σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο , ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, με φόντο την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, τόνισε ότι «η νέα αυτή κρίση αποτελεί ένα επιπλέον κίνητρο για τη χώρα μας να επιδιώξει, βήμα βήμα, να αναπτύξει τον δικό της τομέα υδρογονανθράκων, στην Κρήτη και σε άλλες περιοχές, ώστε να στηρίζεται στο μέλλον μόνο στις δικές της δυνάμεις».

Η επίσημη έναρξη του διαγωνισμού ξεκίνησε στις 12 Ιουνίου οπότε και δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η προκήρυξη για την παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις τέσσερις νέες θαλάσσιες περιοχές, για τρεις από τις οποίες έχει εκφράσει ενδιαφέρον η Chevron και για μία η Helleniq Energy.

Σύμφωνα μάλιστα με τις πληροφορίες, τα στελέχη της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) που «τρέχει» τον διαγωνισμό έχουν γίνει αποδέκτες ενδιαφέροντος και από άλλες μεγάλες ξένες εταιρείες του upstream, τις οποίες και ενημέρωσαν την περασμένη εβδομάδα (3-4 Ιουνίου) στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεωεπιστημόνων και Μηχανικών (EAGE) στη Τουλούζη.

Είχαν προηγηθεί αντίστοιχες επαφές με ενδιαφερόμενους παίκτες τόσο στο Κάιρο όσο και στο Χιούστον του Τέξας, στα αντίστοιχα διεθνούς εμβέλειας events EGYPES 2025 και CERAWeek, προβάλλοντας σε ένα παγκόσμιο ακροατήριο τις νέες θαλάσσιες περιοχές προς παραχώρηση.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι αν και η Chevron εκδήλωσε πρώτη ενδιαφέρον για τα μπλοκ της Κρήτης και της Ν. Πελοποννήσου και εμφανίζεται ως το αδιαφιλονίκητο «φαβορί» (οδηγώντας την κυβέρνηση να προκηρύξει διαγωνισμό), τυχόν υψηλότερες προσφορές από άλλους παίκτες θα φέρουν τις περιοχές αυτές στα δικά τους χέρια.

Την είδηση της δημοσίευσης της προκήρυξης στην επίσημη εφημερίδα της ΕΕ έκανε γνωστή από το βήμα του συνεδρίου «Ελλάδα 2025-2030» ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ενώ εντός των αμέσως επόμενων ημερών θα δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα της ΕΔΕΥΕΠ και η πρότυπη «σύμβαση μίσθωσης».

Τα τέσσερα νέα μπλοκ

Τα τέσσερα νέα οικόπεδα αθροίζουν συνολικά μια έκταση 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, διπλασιάζοντας την έκταση των ενεργών θαλάσσιων περιοχών προς έρευνα στην Ελλάδα (πάνω από 90.000 τ. χλμ ενισχύοντας κατ’ επέκταση τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων.

Ετσι μόνο αυξάνει μια χώρα τις πιθανότητες να ανακαλυφθούν εγχώρια κοιτάσματα, αποκτώντας έναν ελάχιστο όγκο ερευνητικής δραστηριότητας. Σημειωτέον ότι στην Ελλάδα, έχουμε να δούμε ερευνητική γεώτρηση εδώ και 24 χρόνια, δηλαδή από το 2001, με το κοίτασμα «Δήμητρα», στο Καλπάκι του νομού Ιωαννίνων, γεγονός ωστόσο που δεν οδήγησε σε ανακάλυψη.

Τα τέσσερα νέα μπλοκ είναι:

«Ν. Πελοπόννησος», έκτασης 11.000 τ. χλμ., όπου έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον η Chevron.

«Α2», νότια της Πελοποννήσου, έκτασης 826 τ. χλμ., έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον η Helleniq Energy.

«Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ», συνολικής έκτασης 35.000 τ. χλμ., για τα οποία έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον η Chevron.

Τα επόμενα ορόσημα

Τρία είναι τα από εδώ και πέρα ορόσημα μετά και την προκήρυξη του διαγωνισμού-πακέτο για τις τέσσερις περιοχές.

Το πρώτο αφορά τη δημιουργία στα γραφεία της ΕΔΕΥΕΠ την περίοδο Ιουνίου - Αυγούστου 2025 των λεγόμενων Data Rooms, δηλαδή χώρων όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν, υπό όρους εμπιστευτικότητας, να αντλούν όλα τα στοιχεία για τις προς παραχώρηση περιοχές (σεισμικά δεδομένα, γεωλογικές μελέτες, κ.λπ.).

Το δεύτερο και πιο κρίσιμο φυσικά είναι η 10η Σεπτεμβρίου, δηλαδή η ημέρα που εκπνέει η προθεσμία υποβολής προσφορών, μετά την οποία ειδική επιτροπή της ΕΔΕΥΕΠ θα αξιολογήσει το καλύτερο τίμημα ανά περιοχή, με βάση μια σειρά από προκαθορισμένα κριτήρια. Την οικονομική ευρωστία των ενδιαφερόμενων επενδυτών, την τεχνική τους εμπειρία σε βαθιά και υπερβαθιά ύδατα, την ποιότητα και το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος εργασιών, την οικονομική, φυσικά, προσφορά (π.χ. στρεμματικές αποζημιώσεις, μπόνους υπογραφής, ελάχιστη υποχρεωτική δαπάνη εργασιών κ.λπ.), καθώς και το πρόγραμμα περιβαλλοντικής προστασίας.

Το τρίτο ορόσημο του διαγωνισμού είναι αυτό που έχει ορίσει το ίδιο το ΥΠΕΝ από τον Ιανουάριο, δηλαδή η όλη διαδικασία να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του 2025, οπότε και να έχουμε οριστικούς παραχωρησιούχους για κάθε ένα από τα τέσσερα οικόπεδα.

Το πόσο απαιτητική είναι η διαδικασία φαίνεται από το γεγονός ότι μέχρι την παραπάνω στιγμή θα πρέπει να έχουν προηγηθεί τέσσερις ακόμη κινήσεις: Η εισήγηση της ΕΔΕΥΕΠ προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επιλογή της επικρατέστερης προσφοράς, η έναρξη διαπραγματεύσεων με τους υποψήφιους αναδόχους για την οριστικοποίηση των Συμβάσεων Μίσθωσης, η υποβολή των τελικών συμβάσεων στο Ελεγκτικό Συνέδριο για προσυμβατικό έλεγχο και, τέλος, η κύρωση από τη Βουλή των Ελλήνων, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.