Αντίστροφη μέτρηση για το Ταμείο Ανάκαμψης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ανακοινώσει την προσεχή Τετάρτη ότι δεν σκοπεύει να παρατείνει τη διάρκεια ζωής του Ταμείου Ανάκαμψης, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, κάτι που είναι πιθανό να θέσει σε κίνδυνο εισπράξεις πολλών δισ. ευρώ από τους δικαιούχους. Τα τελευταία αιτήματα πληρωμής πρέπει να υποβληθούν έως το τέλος Αυγούστου 2026.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Πολωνία, βασικοί αποδέκτες των πόρων του Ταμείου, κατονομάζονται από τον ιστότοπο ως χώρες που ασκούσαν πίεση για παράταση και τώρα κινδυνεύουν να είναι χαμένες. Ωστόσο, παρά την πίεση, η νομική υπηρεσία της Ε.Ε. απέρριψε πρόσφατα την παράταση, χωρίς αλλαγή του θεσμικού πλαισίου του 2021, κάτι που θεωρείται ανέφικτο, καθώς απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών.

Η Ελλάδα δεν αναφέρεται ονομαστικά, ωστόσο ασφαλώς είναι μεταξύ των μεγάλων ωφελημένων του Ταμείου. Εχει πάρει άλλωστε πρόσφατα το μήνυμα από αποστολή στην Αθήνα αντιπροσωπείας της Κομισιόν ότι δεν θα δοθεί παράταση.

Η Αθήνα επιχείρησε να συμμορφωθεί στην προοπτική αυτή της μη παράτασης με μια αναθεώρηση του προγράμματός της, που αντικατέστησε τα «επικίνδυνα» ως προς τον χρόνο ολοκλήρωσής τους έργα, με πιο ασφαλή. Η πρόταση αναθεώρησης υπεβλήθη πριν από 15 μέρες στην Κομισιόν και η απόφαση της τελευταίας αναμένεται σύντομα.

«Εμείς ακολουθήσαμε πιστά τις οδηγίες του αρμόδιου επιτρόπου Βάλντις Ντομπρόβσκις, ο οποίος κάλεσε τα κράτη-μέλη, στο πλαίσιο της αναθεώρησης, να διαμορφώσουν έτσι τα σχέδιά τους, ώστε να μη χάσουν χρήματα», λέει ο διοικητής του Ταμείου Ορέστης Καβαλάκης. «Αυτή την άσκηση κάναμε και θεωρούμε ότι θα περάσει η πρότασή μας, της οποίας σκοπός είναι να μη χάσουμε ούτε ένα ευρώ». Τη διαβεβαίωση ότι «δεν θα χάσουμε ούτε ένα ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης» είχε δώσει τον περασμένο μήνα και ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.

Μέχρι στιγμής η Ελλάδα έχει εισπράξει 21,3 δισ. ευρώ σε δάνεια και επιχορηγήσεις, το 59% του συνολικού προϋπολογισμού. Συγκεκριμένα, τα 9,94 δισ. ευρώ είναι επιχορηγήσεις (σε σύνολο 18,2 δισ. ευρώ) και τα 11,4 δισ. ευρώ είναι δάνεια (σε σύνολο 17,7 δισ. ευρώ). Εχει εκπληρώσει, ωστόσο, μόνο το 35% των οροσήμων και στόχων. To μεγάλο μέρος των οροσήμων που αφορά και την ολοκλήρωση επενδύσεων είναι στο τέλος του προγράμματος. Στο τελευταίο, 9ο αίτημα, τα ορόσημα και οι στόχοι ανέρχονται περίπου σε 130.

Οπως εξηγεί ο κ. Καβαλάκης, εκκρεμεί να δοθούν από την Κομισιόν κατευθυντήριες οδηγίες στα κράτη-μέλη για τη διοικητική ολοκλήρωση των οροσήμων. Σήμερα απαιτείται περίπου 3μηνη συνεργασία με την Κομισιόν για να κλείσουν 30-40 ορόσημα, κάτι που δημιουργεί ερωτηματικά για το τι θα γίνει στο τέλος, όταν το κάθε κράτος-μέλος θα έχει 150-200 τελικά ορόσημα. Επίσης, ένα ερώτημα είναι αν θα μπορούν να γίνουν πληρωμές και το 2027.