«Απογειώθηκαν» οι ιδιωτικές πτήσεις με τζετ και ελικόπτερα

Μακριά από τα γεμάτα δρομολόγια των εμπορικών αερογραμμών, ένα μικρό προνομιούχο σύμπαν ιδιωτικών πτήσεων συνεχίζει να μεγαλώνει, για όσους έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τον δικό τους αέρα. Από το ξέσπασμα της πανδημίας και έπειτα, οι πτήσεις είτε με λίαρ τζετ είτε με ελικόπτερο καταγράφουν σταθερά ανοδική πορεία.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, η αύξηση αυτή δεν έχει περάσει απαρατήρητη, ενώ έχει φέρει κατά καιρούς το θέμα στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Στη συζήτηση κυριαρχούν ζητήματα όπως η περιβαλλοντική επιβάρυνση, η φορολογία και η προκλητική επίδειξη πλούτου. Στο τελευταίο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παίζουν τον δικό τους ρόλο, καθώς μια φωτογραφία ή ένα στιγμιότυπο με ιδιωτικό τζετ αρκεί για να θεωρηθεί σύμβολο αίγλης και να γίνει viral.

Και αν οι ιδιοκτήτες ενός ιδιωτικού αεροσκάφους εντάσσονται κυρίως στην κατηγορία των εκατομμυριούχων με προσωπική περιουσία που συχνά ξεπερνά τα 50 εκατ. ευρώ, αυτό δεν ισχύει απαραίτητα για όλους τους επιβάτες αυτών των πτήσεων, οι οποίες πλέον δεν είναι προνόμιο αποκλειστικά των υπερπλουσίων.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του 2024, ο παγκόσμιος στόλος ιδιωτικών τζετ αριθμεί περίπου 22.000-23.000 αεροσκάφη, με τις ΗΠΑ να κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος, περίπου 15.000, ή αλλιώς το 63%-68,7% του συνόλου. Ο ακριβής αριθμός των ιδιοκτητών είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, καθώς πολλά τζετ ανήκουν σε εταιρείες, επενδυτικά σχήματα ή λειτουργούν με μοντέλο μερικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, η πλειονότητα είναι εκατομμυριούχοι, ενώ ολοένα περισσότεροι νέοι κάτω των 45 ετών εισέρχονται στη λίστα των αγοραστών, με αύξηση 28% από το 2018 έως το 2023. Στις ΗΠΑ οι ιδιωτικές πτήσεις αντιπροσωπεύουν το 7% της κίνησης στον αμερικανικό εναέριο χώρο.

Για την Ευρώπη, η έκθεση του ευρωπαϊκού οργανισμού Eurocontrol προσφέρει μια σαφή εικόνα της κατανομής των πτήσεων ανά τύπο αγοράς. Το 2024 οι ιδιωτικές και εταιρικές πτήσεις ήταν κατά μέσον όρο 2.065 ανά ημέρα, σημειώνοντας αύξηση 0,4% σε σχέση με το 2023. Συνολικά αντιπροσωπεύουν περίπου το 8% του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου, αναδεικνύοντας τη σταθερή παρουσία και επιρροή στον αέρα της Γηραιάς Ηπείρου.

Οι επιβάτες απολαμβάνουν άνεση, ευελιξία στο ωράριο, μειωμένο κίνδυνο ακύρωσης πτήσης, προστασία της ιδιωτικότητας και αποφυγή του συνωστισμού και της αναμονής σε ουρές. Παράλληλα αποκτούν μια μοναδική αίσθηση πολυτέλειας. Αυτή η τελευταία πτυχή οδηγεί πολλούς να θεωρούν τα ιδιωτικά αεροσκάφη σύμβολο υπερβολής, υπογραμμίζοντας ότι, στην πραγματικότητα, δεν αποτελούν αναγκαιότητα για κανέναν.

Από αυτή την παγκόσμια τάση δεν θα μπορούσε να λείπει και η χώρα μας, η οποία, ιδίως κατά τη θερινή περίοδο, προσελκύει μια οικονομικά ισχυρή ελίτ επισκεπτών. Η Αθήνα, η Ρόδος, η Κέρκυρα, η Μύκονος, η Σαντορίνη, το Ηράκλειο, η Πάρος και η Καλαμάτα αποτελούν τους κυριότερους προορισμούς για ιδιωτικές πτήσεις αλλά και πτήσεις αεροταξί. Στις τελευταίες χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο μικρά αεροσκάφη ή ελικόπτερα, τα οποία λειτουργούν κατά παραγγελία, για σύντομες διαδρομές, παρέχοντας, εκτός από επιλογή της ώρας, άμεση πρόσβαση σε λιγότερο πολυσύχναστα μέρη. Το αεροδρόμιο της Αθήνας παραμένει ο βασικός κόμβος για τις ιδιωτικές πτήσεις, όπως αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Ειδικότερα, οι ιδιωτικές πτήσεις στο δίκτυο εξωτερικού κατά τους τρεις καλοκαιρινούς μήνες, από Ιούνιο έως Αύγουστο, ανήλθαν σε 3.324, σημειώνοντας αύξηση περίπου 12% σε σύγκριση με τις 2.968 πτήσεις του αντίστοιχου διαστήματος το 2024. Η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφηκε στις εγχώριες πτήσεις, οι οποίες έφτασαν τις 3.249, αυξημένες κατά 30% σε σχέση με τις 2.508 του προηγούμενου έτους. Συνολικά η Αθήνα διαχειρίστηκε 6.573 πτήσεις το τρίμηνο, έναντι 5.476 το 2024, σημειώνοντας άνοδο 20%.

Αναλυτικά, ο Ιούνιος του 2025 έκλεισε με 1.037 διεθνείς και 738 εγχώριες πτήσεις, έναντι 857 και 621 το 2024 αντιστοίχως. Ο Ιούλιος παρουσίασε περαιτέρω ενίσχυση με 1.186 πτήσεις εξωτερικού και 1.189 εσωτερικού, συγκριτικά με 1.081 και 994 το 2024. Τέλος, ο Αύγουστος του 2025 κατέγραψε 1.101 πτήσεις εξωτερικού και 1.322 εσωτερικού, από 1.030 και 893 αντιστοίχως το 2024. Στη Μύκονο, η κίνηση από το εξωτερικό υποχώρησε κατά το εξεταζόμενο τρίμηνο, με 326 πτήσεις το 2025 έναντι 512 το 2024, ενώ οι εγχώριες διαδρομές ήταν 54, από 69 πέρυσι. Στην Κέρκυρα, οι ιδιωτικές αφίξεις από το εξωτερικό αυξήθηκαν ελαφρώς σε 227 φέτος, από 213 το 2024, ενώ αντιθέτως οι εσωτερικές παρουσίασαν μικρή πτώση φτάνοντας τις 31, από 40. Στο Ηράκλειο, οι διεθνείς πτήσεις σημείωσαν κάμψη, περιοριζόμενες σε 326, από 372, ενώ οι εγχώριες κινήθηκαν οριακά υψηλότερα, με 121 έναντι 123 πέρυσι. Στη Ρόδο, η ιδιωτική αεροπορική κίνηση από το εξωτερικό κατέγραψε άνοδο σε 211, από 195, ενώ οι εσωτερικές υποχώρησαν ελαφρώς, φτάνοντας τις 60, από 64. Τέλος, στη Σαντορίνη η ζήτηση από ξένους επισκέπτες ιδιωτικών αεροσκαφών περιορίστηκε σε 120 πτήσεις το τρίμηνο του φετινού καλοκαιριού, από 151 το 2024, με τις εσωτερικές να ανέρχονται σε 42, από 61 πέρυσι.

Επισημαίνεται ότι, πέραν της Αθήνας, η συγκεκριμένη δραστηριότητα πέφτει δραματικά κατά τους υπόλοιπους μήνες του έτους και τον χειμώνα είναι σχεδόν μηδενική.

Συνωστισμός στους αιθέρες από αεροταξί

Παράλληλα με τις ιδιωτικές πτήσεις, αυξημένη δραστηριότητα παρατηρείται και στα αεροταξί, τα οποία εξυπηρετούν κυρίως σύντομες και ευέλικτες διαδρομές με μικρά αεροσκάφη ή ελικόπτερα, παρέχοντας γρήγορη πρόσβαση σε δημοφιλείς ή πιο απομακρυσμένους προορισμούς. Στην Αθήνα, το τρίμηνο Ιουνίου – Αυγούστου 2025 καταγράφηκαν 842 τον Ιούνιο, 430 τον Ιούλιο και 601 πτήσεις τον Αύγουστο, με ελαφρές διαφοροποιήσεις σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2024, όταν είχαν πραγματοποιηθεί 630, 732 και 683 αντιστοίχως.

Στη Μύκονο, η χρήση των αεροταξί παρουσίασε σημαντική άνοδο, φτάνοντας τις 272 πτήσεις τον Ιούνιο, 542 τον Ιούλιο και 516 τον Αύγουστο του 2025, συγκριτικά με 281, 495 και 357 το 2024, με τη μεγαλύτερη αύξηση να παρατηρείται κατά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Στην Κέρκυρα, η κίνηση ήταν σταθερή, με 139, 252 και 252 πτήσεις για Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο 2025, ενώ πέρυσι οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 126, 261 και 245 για το τρίμηνο. Στην Καλαμάτα, οι πτήσεις αυξήθηκαν σε 158, 236 και 303 από Ιούνιο έως Αύγουστο, από 130, 243 και 222 το 2024, δείχνοντας σαφή ενίσχυση της ζήτησης. Τέλος, στην Πάρο, η κίνηση των αεροταξί ενισχύθηκε σε 98, 204 και 264 πτήσεις από Ιούνιο έως Αύγουστο 2025 αντιστοίχως, από 44, 202 και 232 το προηγούμενο έτος. Και σε αυτή την περίπτωση, τα αεροταξί εργάζονται με φουλ τις μηχανές κατά τη διάρκεια της θερινής σεζόν, με την κίνηση να επεκτείνεται συχνά μέχρι και τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, σταθερά υψηλός παραμένει ο αριθμός πτήσεων προς την Καλαμάτα, η οποία σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους διατηρεί σημαντική ζήτηση, κυρίως λόγω της παρουσίας της πολυτελούς ξενοδοχειακής μονάδας Costa Navarino.

Οι αερομετακινήσεις με ιδιωτικά αεροσκάφη και αεροταξί, αν και προσφέρουν ταχύτητα και ευελιξία, συνοδεύονται από προκλήσεις που αφορούν κυρίως την ασφάλεια και την ανάγκη για συνεχή εποπτεία. Ιδιαίτερα στην περίπτωση των ελικοπτέρων, το ισχύον πλαίσιο επιτρέπει σημαντικό βαθμό ελευθερίας στους χειριστές. Σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα που εφαρμόζεται εδώ και πάνω από μια δεκαετία και το οποίο εναρμονίζεται με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, δεν απαιτείται οι απογειώσεις και προσγειώσεις να πραγματοποιούνται αποκλειστικά σε αδειοδοτημένα ελικοδρόμια.

Ο πιλότος μπορεί, με δική του ευθύνη και αφού επιβεβαιώσει οπτικά ότι το σημείο είναι κατάλληλο και ασφαλές, να επιλέξει τον τόπο απογείωσης ή προσγείωσης, αρκεί να προβεί σε μια απλή ενημέρωση των Αρχών. Η συγκεκριμένη ρύθμιση θεσπίστηκε για να διευκολύνει τη χρήση ελικοπτέρων, λαμβάνοντας υπόψη τον περιορισμένο αριθμό πιστοποιημένων ελικοδρομίων στη χώρα, ιδίως σε νησιωτικές ή δυσπρόσιτες περιοχές.

«Οι επιβάτες ελικοπτέρων είναι συνήθως οικονομικά εύρωστα άτομα, με υψηλές απαιτήσεις και ανάγκη για ταχεία, ευέλικτη μετακίνηση προς προορισμούς όπου συχνά απουσιάζουν οργανωμένες υποδομές», αναφέρουν στην «Κ» αρμόδιες πηγές. Ωστόσο, το ισχύον προεδρικό διάταγμα, που επιτρέπει στους χειριστές να επιλέγουν τα σημεία, έχει κατά καιρούς προκαλέσει αντιδράσεις. «Παρατηρείται συχνά κατάχρηση της συγκεκριμένης δυνατότητας», σημειώνουν, «καθώς δεν είναι λίγα τα περιστατικά που ελικόπτερα έχουν προσγειωθεί σε ακατάλληλα ή επικίνδυνα σημεία, ακόμη και σε παραλίες της Μυκόνου, σε μικρή απόσταση από λουομένους». Πάντως, οι εταιρείες που προσφέρουν τέτοιου είδους υπηρεσίες είναι πλήρως αδειοδοτημένες από την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, με τη διαδικασία να είναι αντίστοιχη με εκείνη που ισχύει για τις μεγάλες αεροπορικές εταιρείες, αν και σε μικρότερη κλίμακα, ενώ περιλαμβάνει αυστηρές προδιαγραφές.

Συγκεκριμένα, το ελικόπτερο πρέπει να διαθέτει πιστοποίηση, να υφίσταται τακτικούς ελέγχους και να συντηρείται βάσει συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων. Παράλληλα, ο χειριστής του οφείλει να διαθέτει έγκυρη άδεια πιλότου ελικοπτέρου, ενώ η εταιρεία είναι υποχρεωμένη, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, να διατηρεί σύστημα συντήρησης του αεροσκάφους και να διασφαλίζει την περιοδική εκπαίδευση και αξιολόγηση των πιλότων της.