ΕΛΣΤΑΤ: Νέα «έκρηξη» πληθωρισμού - Βραχνάς η ακρίβεια για τα νοικοκυριά

Νέα ισχυρή επιτάχυνση καταγράφει ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 2026, με τις πρώτες εκτιμήσεις και τις τιμοληψίες της ΕΛΣΤΑΤ να δείχνουν ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή κινείται στην περιοχή του 4,9% έως 5%, έναντι 3,9% τον Μάρτιο. Το οικονομικό πλήγμα στον τομέα της ενέργειας  εντείνει τις ανησυχίες για παρατεταμένη ακρίβεια και κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.

Ο πληθωρισμός συνεχίζει να αυξάνεται, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σε μια περίοδο κατά την οποία η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών έχει ήδη δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τις συνεχείς ανατιμήσεις σε τρόφιμα, καύσιμα, ενέργεια και υπηρεσίες.

Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα είχε ήδη αυξηθεί στο 4,6% στα τέλη Απριλίου, έναντι μέσου όρου 3% στην Ευρωζώνη, γεγονός που κατατάσσει τη χώρα ανάμεσα στις οικονομίες με τις υψηλότερες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Στατιστική Αρχή (Eurostat).

Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις εντοπίζονται στα καύσιμα και την ενέργεια, στα βασικά είδη διατροφής, στα ενοίκια κατοικιών, και στις υπηρεσίες καθημερινής κατανάλωσης.

Η εικόνα αυτή ενισχύει τους φόβους ότι η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε περίοδο «στασιμοπληθωρισμού», δηλαδή συνδυασμού υψηλού πληθωρισμού και επιβράδυνσης της ανάπτυξης.

Πίεση σε κατανάλωση και εισοδήματα

Η κατανάλωση, που αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, εμφανίζει ήδη σημάδια κόπωσης. Η διαρκής αύξηση των τιμών περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ενώ η αγορά καταγράφει μετατόπιση της ζήτησης προς φθηνότερα προϊόντα και περιορισμό μη αναγκαίων δαπανών.

Ενδεικτικό της πίεσης που έχει δεχθεί το κόστος ζωής είναι ότι, σύμφωνα με στοιχεία για την εξαετία 2020–2026, ο δείκτης διατροφής και μη αλκοολούχων ποτών αυξήθηκε κατά περίπου 30%, με το «καλάθι» των 20 ευρώ να κοστίζει πλέον περίπου 26 ευρώ.

Παράλληλα, η αύξηση του ενεργειακού κόστους και οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή τροφοδοτούν νέο κύμα ανατιμήσεων, ιδιαίτερα στις μεταφορές και στα καύσιμα, επιβαρύνοντας περαιτέρω επιχειρήσεις και καταναλωτές.

«Κλειδί» ο ρόλος της ενέργειας

Οι τιμές της ενέργειας και των λιπασμάτων έχουν εκτοξευθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.  «Ο πόλεμος πλήττει την παγκόσμια οικονομία σε διαδοχικά κύματα: πρώτα μέσω των υψηλότερων τιμών ενέργειας, στη συνέχεια μέσω των υψηλότερων τιμών τροφίμων και, τέλος, μέσω του υψηλότερου πληθωρισμού», δήλωσε ο Ιντερμίτ Γκιλ, επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Ο δείκτης τιμών ενέργειας της Παγκόσμιας Τράπεζας αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 24% φέτος, σύμφωνα με μια βασική πρόβλεψη στην οποία οι «πιο σοβαρές» διαταραχές στην προσφορά θα λήξουν τον Μάιο. Εν τω μεταξύ, η μέση τιμή του αργού πετρελαίου Brent εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 86 δολάρια το βαρέλι φέτος, μια ανοδική αναθεώρηση από την εκτίμηση των 60 δολαρίων το βαρέλι που είχε γίνει τον Ιανουάριο.

Ανησυχία για ανάπτυξη και δημοσιονομικές πιέσεις

Η άνοδος του πληθωρισμού συμπίπτει με επιβράδυνση των αναπτυξιακών προοπτικών. Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για την ανάπτυξη του 2026, προειδοποιώντας ότι η νέα ενεργειακή κρίση και το αυξημένο κόστος χρήματος ενδέχεται να περιορίσουν τις επενδύσεις και την κατανάλωση.

Την ίδια στιγμή, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα κινηθεί υψηλότερα το 2026 σε σχέση με το 2025, ενώ προβλέπει χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία.

Η κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετα μέτρα στήριξης, κυρίως για το κόστος καυσίμων και ενέργειας, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για πακέτο παρεμβάσεων ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια παραμένουν περιορισμένα λόγω των αυξημένων επιτοκίων και της ανάγκης διατήρησης υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.

Η επίσημη ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ για τον πληθωρισμό Απριλίου αναμένεται τις επόμενες ημέρες, ωστόσο οι έως τώρα ενδείξεις επιβεβαιώνουν ότι η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη οικονομική και κοινωνική πρόκληση για τα ελληνικά νοικοκυριά.