Εξωδικαστικός μηχανισμός: Τι αλλάζει – Πώς ωφελούνται οι οφειλέτες

Πιο εύκολη, πιο προσιτή και πιο δίκαιη γίνεται για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, η ρύθμιση χρεών μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο αλγόριθμος του νέου Εξωδικαστικού έχει προσφέρει πραγματικές λύσεις, βάζοντας “σε τάξη” (με έως και 420 δόσεις ή «κούρεμα» μέχρι 90%) συνολικά χρέη άνω των 15 δισεκατομμυρίων ευρώ ήδη ως τώρα.

Τον Οκτώβριο καταγράφηκε νέο ρεκόρ επιτυχών ρυθμίσεων (2.440 σε ένα μήνα) για χρέη άνω 600 εκατομμυρίων ευρώ. Πλέον 8 στις 10 ρυθμίσεις που παράγει η πλατφόρμα γίνονται άμεσα δεκτές από τράπεζες και funds (82% εγκρισιμότητα τον μήνα Οκτώβριο σύμφωνα με τα στοιχεία της Γραμματείας Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών). Ενώ, συνολικά σε όλα τα χρόνια λειτουργίας του θεσμού, πάνω από 46.000 οφειλέτες ρύθμισαν σε 200 δόσεις κατά μέσο όρο (16-17 χρόνια μέση διάρκεια αποπληρωμής) τα χρέη που είχαν σε δημόσιο, τράπεζες ή ιδιώτες πιστωτές. Επιπλέον, ένας στους δύο από όσους χρωστούν σε χρηματοπιστωτικούς φορείς πέτυχε διαγραφή χρέους άνω του 30%, ενώ προς το δημόσιο το μέσο «κούρεμα» ήταν 17%.

Αναβάθμιση

Ωστόσο, παρά τη θεσμική ενίσχυση και τις τεχνικές βελτιώσεις, η αξιοποίηση της πλατφόρμας δεν θεωρείται ιδιαίτερα φιλική για τους «μη ειδικούς» χρήστες – οφειλέτες, αποθαρρύνοντας πολλούς δικαιούχους να κάνουν χρήση της, ή υποχρεώνοντας άλλους να απευθύνονται σε γραφεία συμβούλων, αντί να συμπληρώνουν μόνοι τους τις αιτήσεις.

Το χειρότερο ίσως όμως ήταν και ότι πολλοί, ακόμα και αφού φτάσουν «στην πηγή να πιούν νερό» επιτυγχάνοντας την πολυπόθητη ρύθμιση (καταβάλλοντας ενδεχομένως και κάποιες εκατοντάδες ευρώ σε «ειδικούς» για να ολοκληρώσουν τις αιτήσεις τους) πάλι έχαναν τον λογαριασμό και τις πληρωμές των δόσεων, με συνέπεια την απώλεια της ρύθμισης και αναβίωση των οφειλών στο σύνολό τους -καθώς και των μέτρων κατάσχεσης από τα οποία είχαν γλιτώσει.

Μετά τις πρόσφατες αναβαθμίσεις όμως από την ΑΑΔΕ, η διαδικασία απλοποιείται σημαντικά. Με την ενσωμάτωση νέων ψηφιακών διαδικασιών και ρυθμίσεων στην πλατφόρμα myAADE, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων διευκολύνει την πρόσβαση, την ενημέρωση και την παρακολούθηση των ρυθμίσεων από τους οφειλέτες, κυρίως για όσους δεν ήταν εξοικειωμένοι με τις πολλαπλές «οθόνες» και καρτέλες που απαιτείται να συμπληρωθούν.

Τι αλλάζει τώρα στη διαδικασία

Από 9/10/2025 οι ρυθμίσεις φορολογικών οφειλών που συνάπτονται μέσω του Εξωδικαστικού εμφανίζονται αυτομάτως και ο οφειλέτης ενημερώνεται άμεσα, στο myAADE, στη διαδρομή «Ο Λογαριασμός μου (Οφειλές, Πληρωμές & Επιστροφές) > Οφειλές σε Ρύθμιση και Πληρωμή».

Η πληρωμή δόσεων γίνεται με την ίδια Ταυτότητα Ρυθμισμένης Οφειλής (ΤΡΟ) σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, μέσω e Banking, mobile Banking, ΑΤΜ ή καταστήματος τραπεζών, επιλέγοντας «Βεβαιωμένες Οφειλές σε ΔΟΥ». Αν και προς το παρόν δεν επιτρέπεται πληρωμή μέσα από το ψηφιακό περιβάλλον του myAADE, το σύστημα ενημερώνεται αυτόματα για την πορεία της ρύθμισης από τις καταβολές που γίνονται βάσει της Ταυτότητας Οφειλής .

Στις διμερείς ρυθμίσεις με Δημόσιο, η ρύθμιση ενεργοποιείται και εμφανίζεται μετά την πληρωμή της πρώτης δόσης, ενώ στις πολυμερείς (δηλαδή ρυθμίσεις «όλα σε ένα» για χρέη και προς το Δημόσιο και προς τράπεζες ή ιδιώτες κλπ) αυτές εμφανίζονται αμέσως μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της αίτησης.

Για ρυθμίσεις που είχαν γίνει ήδη πριν τις 9 Οκτωβρίου 2025, βρίσκεται σε εξέλιξη η σταδιακή ενσωμάτωσή τους στο ίδιο ψηφιακό περιβάλλον για ενιαία παρακολούθηση.

Τα 5 βήματα για «κούρεμα» και δόσεις

Οι νέες δυνατότητες παρακολούθησης και πληρωμών διευκολύνουν την τήρηση βιώσιμων ρυθμίσεων, ειδικά όταν το «κούρεμα» και η διάρκεια δόσεων συνδέονται ρητά με την αξία περιουσίας και το περίσσευμα εισοδήματος.

Η διαδικασία για τη διάσωση των οφειλετών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού μπορεί να συνοψιστεί σε πέντε βασικά βήματα, όπως ορίζονται από τον νόμο 4738/2020 .

   1. Έλεγχος περιουσίας και δικαιώματος «κουρέματος»

   Οι οφειλέτες πρέπει να επαληθεύσουν την αγοραία αξία της περιουσίας τους και των εγγυητών, καθώς το ποσό της διαγραφής οφειλής εξαρτάται από το αν το χρέος είναι μεγαλύτερο από την αξία της περιουσίας. Αν η οφειλή ξεπερνά την αξία, το υπερβάλλον ποσό μπορεί να διαγραφεί (μέχρι 90%).

   2. Ψηφιακή δήλωση και ενημέρωση

   Μέσω της πλατφόρμας του Εξωδικαστικού και του myAADE, συμπληρώνονται αυτομάτως τα στοιχεία και οι οφειλέτες ενημερώνονται για τις διαδικασίες, τα δικαιώματα και τις προθεσμίες.

   3. Προσωπική επικοινωνία

   Μετά την καταχώρηση της αίτησης, οι οφειλέτες λαμβάνουν μήνυμα στην προσωπική θυρίδα τους με τις απαραίτητες πληροφορίες για την πληρωμή της πρώτης δόσης.

   4. Ολοκλήρωση της ρύθμισης

   Για τις διμερείς ρυθμίσεις με το δημόσιο, η ρύθμιση ενεργοποιείται μετά την καταβολή της πρώτης δόσης. Στις πολυμερείς ρυθμίσεις, η απεικόνιση γίνεται από την επιτυχή ολοκλήρωση της αίτησης.

   5. Πληρωμή δόσεων μέσω e-Banking ή τραπεζικών καταστημάτων

   Η πληρωμή γίνεται με την Ταυτότητα Ρυθμισμένης Οφειλής (ΤΡΟ), μέσω internet banking, φυσικών καταστημάτων τραπεζών ή ATM, με την επιλογή «Βεβαιωμένες Οφειλές σε ΔΟΥ».

Με τις διαδικασίες αυτές, μετά και τις νέες αλλαγές:

   * η διαδικασία ρύθμισης είναι πλήρως ψηφιακή, πιο απλή, γρήγορη και διαφανής.

   * οι οφειλέτες υποβοηθούνται στην αποφυγή της πλήρους απώλειας της περιουσίας τους, με την προοπτική “κουρέματος” οφειλών.

   * οι ρυθμίσεις προσαρμόζονται στην πραγματική δυνατότητα των οφειλετών και μπορούν να επεκταθούν μέχρι 35 χρόνια για στεγαστικά δάνεια (420 δόσεις).

   * η κοινωνική μέριμνα καλύπτει κατά προτεραιότητα τα ευάλωτα νοικοκυριά και άτομα με αναπηρίες, με ρυθμίσεις-εξπρές που εφαρμόζονται υποχρεωτικά από τους πιστωτές, αλλά και την παροχή επιδότησης για την επαναγορά της 1ης κατοικίας.