Fed: Αλλάζουν τα μηνύματα των αξιωματούχων της προς αύξηση επιτοκίων

Επισήμως, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Fed εξακολουθούν να προβλέπουν μειώσεις επιτοκίων αργότερα μέσα στο έτος.

Αν όμως προσέξει κανείς καλύτερα, αναδύεται ένα διαφορετικό μήνυμα. Με τον πληθωρισμό να παραμένει υψηλός λόγω δασμών και πετρελαίου, και την αγορά εργασίας να εξασθενεί αλλά να μην καταρρέει, ορισμένοι αξιωματούχοι αφήνουν να εννοηθεί ότι η επόμενη κίνησή τους θα μπορούσε να είναι είτε αύξηση είτε μείωση των επιτοκίων.

Πρόκειται για μια διακριτική αλλά σημαντική μεταβολή. Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, η πορεία έδειχνε ξεκάθαρα προς τα κάτω. Όμως, την τελευταία εβδομάδα, πολλοί αξιωματούχοι έχουν υιοθετήσει πιο «γερακίσιο» τόνο. Το μέλος του δ.σ. Λίζα Κουκ, που συνήθως ευθυγραμμίζεται με την πλειοψηφία της Fed, δήλωσε ότι καθώς οι αυξημένες τιμές ενέργειας λόγω του πολέμου στο Ιράν εντείνουν τις πιέσεις στις τιμές, ο παρατεταμένος πληθωρισμός αποτελεί και πάλι τον κυρίαρχο κίνδυνο για τη Fed.

Ο πρόεδρος της Fed του Σικάγο, Όσταν Γκουλσμπι, ήταν από τους πρώτους που ανέφεραν ρητά την πιθανότητα αύξησης. «Θα μπορούσαμε να επιστρέψουμε σε μια περίοδο πολλαπλών μειώσεων επιτοκίων μέσα στο έτος, αν ο πληθωρισμός εξελιχθεί ευνοϊκά. Μπορώ όμως να φανταστώ συνθήκες όπου θα χρειαστεί να αυξήσουμε τα επιτόκια».

Μια αύξηση επιτοκίων παραμένει απίθανη. Ωστόσο, ακόμη και η αναφορά αυτής της πιθανότητας είναι αξιοσημείωτη. Στις δύο τελευταίες συνεδριάσεις της Fed, οι αξιωματούχοι απέφυγαν να δηλώσουν δημοσίως ότι η επόμενη κίνηση θα μπορούσε να είναι ανοδική, όπως ανέφερε ο πρόεδρος Τζερόμ Πάουελ αυτόν τον μήνα.

Ακόμη κι αν τα επιτόκια δεν αυξηθούν, αυξάνονται οι πιθανότητες ότι η σειρά των έξι μειώσεων που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2024 έχει πλέον ολοκληρωθεί.

Οι μεταβαλλόμενες αντιλήψεις για τη Fed εξηγούν γιατί τα μακροπρόθεσμα επιτόκια έχουν αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Οι επενδυτές έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω τις προσδοκίες τους για τα μελλοντικά επιτόκια και έχουν ενσωματώσει ακόμη και μια μικρή πιθανότητα αύξησης μέσα στο έτος. Καθώς αυτές οι προσδοκίες αντικατοπτρίζονται στις αποδόσεις των ομολόγων, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά υφίστανται άμεσα τις συνέπειες, όπως υψηλότερα επιτόκια στεγαστικών δανείων.

Οι αξιωματούχοι μερικές φορές αντιδρούν όταν οι αγορές αποκλίνουν από τις δικές τους εκτιμήσεις. Όμως, επειδή ο πόλεμος στο Ιράν έχει εντείνει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό, η Fed δεν έχει ιδιαίτερο λόγο να το κάνει αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τον Matthew Luzzetti της Deutsche Bank. Όπως σημειώνει, η νέα προσδοκία της αγοράς για σταθερά ή υψηλότερα επιτόκια λειτουργεί υπέρ της Fed.

Σημαντικό είναι ότι μεγάλο μέρος της πιο «γερακίσιας» ρητορικής προέρχεται από αξιωματούχους που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ουδέτεροι ή «περιστέρια». Ο διοικητής Κρίστοφ Γουόλερ, ένθερμος υποστηρικτής των μειώσεων, δήλωσε ότι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι από τον πόλεμο στο Ιράν τον ώθησαν να στηρίξει τη διατήρηση των επιτοκίων τον Μάρτιο.

Τέσσερις φορές τον χρόνο, η Fed δημοσιεύει το λεγόμενο “dot plot”, που αποτυπώνει τις προβλέψεις και των 19 μελών για το επίπεδο των επιτοκίων στο τέλος του έτους. Οι αγορές συνήθως το λαμβάνουν ως ισχυρό σήμα και τον Μάρτιο έδειχνε μία ακόμη μείωση.

Ωστόσο, η πρόεδρος της Fed του Σαν Φρανσίσκο, Mέρι Ντέιλι, προειδοποίησε ότι αυτή η καθοδήγηση μπορεί να είναι παραπλανητική. «Δίνει μια ψευδή αίσθηση βεβαιότητας… καθιστώντας πιο δύσκολο για το κοινό να προβλέψει τη συμπεριφορά της Fed», ανέφερε, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική πιθανή πορεία για τα επιτόκια.

Ο ίδιος ο Πάουελ υποβάθμισε τη σημασία του “dot plot”, λέγοντας ότι «είναι ακόμη πιο σημαντικό από ό,τι συνήθως να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη».

Παρά τα παραπάνω, εξακολουθούν να υπάρχουν λόγοι για μειώσεις επιτοκίων. Πάνω από 90.000 θέσεις εργασίας χάθηκαν τον Φεβρουάριο και η ανεργία αυξήθηκε στο 4,4%. Πολλοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι αν αποκλιμακωθούν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι τιμές του πετρελαίου θα υποχωρήσουν και ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να μειώνεται προς τον στόχο του 2%.

Αν όμως οι τιμές του πετρελαίου αυξηθούν σημαντικά, θα μπορούσαν να πλήξουν την κατανάλωση και την απασχόληση, αναγκάζοντας τη Fed να μειώσει τα επιτόκια για να αποτρέψει ύφεση.

Ωστόσο, αρκετοί παράγοντες έχουν αυξήσει τον πήχη για νέες μειώσεις. Από τον Σεπτέμβριο του 2024, το βασικό επιτόκιο της Fed έχει μειωθεί σχεδόν κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες, στο εύρος 3,5%–3,75%. Περαιτέρω μειώσεις θα το έφερναν ακόμη πιο κοντά σε ένα ουδέτερο επίπεδο, που δεν θα λειτουργούσε πλέον περιοριστικά απέναντι στον πληθωρισμό.

WSJ