Η ακτινογραφία της ελληνικής ναυτιλίας: Κινεί το 7-8% του ΑΕΠ και παρέχει 200.000 θέσεις εργασίας

Η Ελλάδα παραμένει η κορυφαία ναυτιλιακή δύναμη παγκοσμίως, με στόλο που αριθμεί σχεδόν 5.800 πλοία και αντιπροσωπεύει πάνω από το 19%  της παγκόσμιας χωρητικότητας, ενώ η ναυτιλία αντιπροσωπεύει άμεσα και έμμεσα το 7-8% του ΑΕΠ της χώρας και παρέχει περίπου 200.000 θέσεις εργασίας. 

Αυτά είναι μερικά από τα στατιστικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην Ετήσια Έκθεση της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών για το 2025–2026. 

Ειδικότερα: 

•  Οι εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 57% των συνολικών εξαγωγών εμπορευμάτων τα τελευταία 5 χρόνια. 

• Η ναυτιλία αντιπροσωπεύει, άμεσα και έμμεσα, το 7-8% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) της χώρας. 

• Η ναυτιλία παρέχει περίπου 160-200 χιλιάδες θέσεις εργασίας. Εκτιμάται ότι το 6% της συνολικής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα συνδέεται με τη ναυτιλία.

Η Έκθεση αναδεικνύει τον αναντικατάστατο και στρατηγικό ρόλο της ναυτιλίας ως θεμελιώδη πυλώνα του διεθνούς εμπορίου, της ενεργειακής και επισιτιστικής ασφάλειας, καθώς και της σταθερότητας των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων, αναφέρει σχετική ανακοίνωση της ΕΕΕ. Επιπρόσθετα, περιλαμβάνει τις θέσεις της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών  αναφορικά με τις εξελίξεις και τις προκλήσεις που αφορούν στο «σήμερα» και το «αύριο» του κλάδου, με έμφαση στην απανθρακοποίηση, την ευρωπαϊκή ναυτιλιακή πολιτική, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τον καθοριστικό ρόλο των ναυτικών.

Όπως επισημαίνεται, η ελληνική ναυτιλία αντιπροσωπεύει το 61% του εμπορικού στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος αποτελεί ισχυρό  στρατηγικό πλεονέκτημα για την αυτονομία και την ανθεκτικότητα της ηπείρου.

Η ελληνική ναυτιλία αποτελεί τον μεγαλύτερο μεταφορέα εμπορευμάτων μεταξύ τρίτων χωρών (cross-trader) στον κόσμο: 

• Σε αντίθεση με άλλες ναυτιλιακές δυνάμεις, η ελληνική ναυτιλία εξυπηρετεί το εξωτερικό εμπόριο άλλων χωρών. 

• Πάνω από το 98% της χωρητικότητας του ελληνόκτητου στόλου μεταφέρει προϊόντα προς και από τρίτες χώρες. 

• Εντός του 2025, τα ελληνόκτητα πλοία πραγματοποίησαν πάνω από 175.000 προσεγγίσεις σε λιμάνια 171 χωρών ανά τον κόσμο. 

Η ελληνική ναυτιλία δραστηριοποιείται κυρίως στον bulk/tramp τομέα, με σημαντική παρουσία όμως σε όλους τους βασικούς τύπους πλοίων. H bulk/tramp ναυτιλία: 

• μεταφέρει απαραίτητα εμπορεύματα, όπως σιτηρά, γεωργικά προϊόντα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, σιδηρομετάλλευμα, χημικά προϊόντα, άνθρακα, λιπάσματα και δασικά προϊόντα, 

• αποτελεί μια πλήρως ανταγωνιστική αγορά, με χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ),

• δεν έχει σταθερά δρομολόγια.

Αυτά τα χαρακτηριστικά αντανακλούν, επίσης, την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα της ελληνικής ναυτιλίας εδώ και πολλές δεκαετίες.

Για ακόμα μία χρονιά, οι επενδύσεις των Ελλήνων πλοιοκτητών σε νεότευκτα πλοία παρουσιάζουν αύξηση. 

• 725 πλοία ελληνικών συμφερόντων συνολικής χωρητικότητας 70 εκατομμυρίων dwt – αριθμός αυξημένος κατά 13 εκατομμύρια σε σύγκριση με πέρυσι – βρίσκονται υπό ναυπήγηση σήμερα σε όλο τον κόσμο, συνολικής αξίας 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων (ΗΠΑ). 

• Σε σύγκριση με το 2021, οι ελληνικές παραγγελίες είναι 7 φορές υψηλότερες σε αριθμό πλοίων και 5 φορές υψηλότερες σε όρους χωρητικότητας. 

Οι Έλληνες εφοπλιστές συνεχίζουν να επενδύουν σε διάφορους τύπους πλοίων, με έμφαση στα δεξαμενόπλοια, τα πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου και τα πλοία μεταφοράς LNG, ενώ αυξάνονται σημαντικά και οι παραγγελίες για πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.

Η ελληνική ναυτιλία πρωτοστατεί στην ενεργειακή μετάβαση του κλάδου, με ολοένα και υψηλότερες επενδύσεις σε νέα πλοία που ενσωματώνουν τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας.

Όπως σημειώνει η έκθεση, η ναυτιλία είναι ο πιο ενεργειακά αποδοτικός τρόπος μεταφοράς: 

• Έχει παρουσιάσει εντυπωσιακά αποτελέσματα στη βελτίωση του περιβαλλοντικού της αποτυπώματος. 

• Παρά τη σταθερή αύξηση του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, το μερίδιο των εκπομπών CO2 από τη ναυτιλία έχει μειωθεί. 

• Το μερίδιο της διεθνούς ναυτιλίας στις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) έχει παραμείνει σταθερό για 3 συνεχόμενα έτη, στο 1,4%3. 

• Στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), το μερίδιο της ναυτιλίας στις συνολικές εκπομπές του κλάδου των μεταφορών βρίσκεται σήμερα σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο. Από 15% το 1990, το ποσοστό της ναυτιλίας αυξήθηκε στο 16,8% το 2007-2008, και το 2023 μειώθηκε στο 13,3%. 

Η ελληνική εφοπλιστική κοινότητα: 

•  επενδύει σχεδόν 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια κάθε χρόνο σε τομείς όπως τα ακίνητα, η εστίαση, η ενέργεια, ο τραπεζικός τομέας, τα μέσα ενημέρωσης και ο αθλητισμός.

•  προσφέρει 500 εκατομμύρια δολάρια κατά μέσο όρο κάθε χρόνο για την υποστήριξη πρωτοβουλιών κοινωνικής ωφέλειας.

Αυτή η ετήσια συνεισφορά περίπου 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων – πέρα από τον άμεσο οικονομικό αντίκτυπο του κλάδου – αποτελεί απόδειξη γιατί η ναυτιλία θεωρείται εθνικό κεφάλαιο για την Ελλάδα.

Η Ετήσια Έκθεση 2025–2026 αναδεικνύει, επίσης, το ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα της Ναυτιλίας των Ελλήνων. Πιο συγκεκριμένα, «φωτίζεται» το Σχέδιο Δράσης της ΕΕΕ για τη Θεσσαλία, «Άγιος Νικόλαος», στο πλαίσιο του οποίου ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και ανακατασκευή 33 σχολικών μονάδων. Ακόμα, καταγράφεται η δέσμευση στο όραμα «ΝΑΥΤΙΛΙΑ + ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΑΝΤΑ ΜΑΖΙ», μέσω και του διευρυμένου προγράμματος υποτροφιών της ΕΕΕ «ΣΥΝ-ΕΝΩΣΙΣ για την Παιδεία +100 ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ», που για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 θα προσφέρει 365 υποτροφίες.

Προλογίζοντας την Έκθεση, η Πρόεδρος της ΕΕΕ, Μελίνα Τραυλού τονίζει:  «Σε μια εποχή αυξανόμενης αβεβαιότητας, η ναυτιλία επιβεβαιώνει τον διαχρονικό της ρόλο ως δύναμη συνέχειας, σταθερότητας και παγκόσμιας συνοχής.

Μέσα σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον, η Ναυτιλία των Ελλήνων διατήρησε την ηγετική της θέση διεθνώς, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική της σημασία, την αξιοπιστία και την ανθεκτικότητά της. Η δύναμή μας παραμένει η ενότητά μας. Με κοινή στρατηγική, θεσμική συνέπεια και συλλογική ευθύνη, η Ναυτιλία των Ελλήνων θα συνεχίσει να ηγείται στις θάλασσες του κόσμου και να συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση του μέλλοντος της παγκόσμιας ναυτιλίας. Πάντα Ποντοπόρος. Πάντα Πρωτοπόρος».