Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών: Ρυθμίσεις αλά καρτ στους οφειλέτες

Ρυθμίσεις οφειλών σε περισσότερες από 24 δόσεις θα εισηγούνται κατά περίπτωση οι σύμβουλοι από τον ιδιωτικό τομέα που θα εμπλακούν στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), με στόχο την αύξηση της εισπραξιμότητας παρέχοντας τεχνογνωσία στον φορέα.
Οι ιδιώτες θα ανοίγουν φάκελο για κάθε οφειλέτη με πρώτο βήμα την ενοποίηση των χρεών τα οποία σήμερα είναι κατακερματισμένα και στη συνέχεια θα σκιαγραφούν το προφίλ του ανάλογα με το χρέος, την οικονομική του δυνατότητα και τη συνέπειά του. Με βάση το προφίλ, θα προτείνουν εξατομικευμένους τρόπους αποπληρωμής του χρέους.

Οι τρόποι

Ενας από τους τρόπους θα είναι και η ρύθμιση οφειλών σε περισσότερες από 24 δόσεις που προβλέπονται σήμερα με την πάγια ρύθμιση, τη μόνη που παραμένει ενεργή. Σημειώνουμε ότι οι σύμβουλοι δεν θα αποφασίζουν, μόνο θα εισηγούνται, ενώ δεν θα έχουν δικαίωμα να απειλούν τηλεφωνικώς τους οφειλέτες, όπως οι εισπρακτικές εταιρείες τους ασυνεπείς δανειολήπτες.

Επισημαίνεται ότι η είσπραξη των οφειλών θα συνεχίσει να πραγματοποιείται αποκλειστικά και μόνο από το ΚΕΑΟ.
Επίσης, ένα από τα θέματα που θα ανατεθούν στους ιδιώτες είναι οι ανείσπρακτες οφειλές πτωχευμένων εταιρειών από τη δεκαετία του 1990 (π.χ. Ολυμπιακή, Μινιόν), οι οποίες φτάνουν στα 10 δισ. ευρώ.

Τα αρμόδια στελέχη της ασφάλισης έχουν επισημάνει πολλές φορές ότι το υπέρογκο χρέος του ΚΕΑΟ, που σήμερα αγγίζει το συνολικό ύψος των 49,28 δισ. ευρώ, φουσκώνει από τις λεγόμενες ανείσπρακτες οφειλές, τις προσαυξήσεις προστίμων και τα ποσά που βρέθηκαν εκτός ρύθμισης, αφού μόνο τα 32 δισ. αφορούν αρχικό χρέος.

«Ολα αυτά πρέπει να μπουν σε μια τάξη», υποστηρίζουν τα στελέχη, «ώστε να ξέρουμε τι μπορούμε να εισπράξουμε και με ποιον τρόπο, καθώς με τις οφειλές που θα εισπραχθούν θα δοθεί δυνατότητα χορήγησης ενισχύσεων σε ασφαλισμένους και συνταξιούχους ενώ θα ενισχυθεί σημαντικά η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος».

Οι ιδιώτες θα αναλάβουν και το κομμάτι των ειδοποιήσεων, χωρίς να μπορούν να διατάξουν αναγκαστικά μέτρα, αφού οι ατομικές ειδοποιήσεις που συνεχίζει να στέλνει το ΚΕΑΟ δεν βρίσκουν ανταπόκριση.

Συγκεκριμένα, το τελευταίο τρίμηνο της περασμένης χρονιάς εστάλησαν 255.812 ειδοποιητήρια για την περίοδο Οκτωβρίου – Νοεμβρίου 2024, όταν ένα τρίμηνο νωρίτερα είχαν σταλεί μόλις 35.762 αντίστοιχες ειδοποιήσεις. Μολονότι εστάλησαν πολλαπλάσια ειδοποιητήρια, δεν υπήρξε η ανάλογη συμμόρφωση από τους οφειλέτες, μάλλον το αντίθετο: το χρέος όσων απώλεσαν τη ρύθμιση συνέχισε να αυξάνεται με αλματώδη ρυθμό, δείχνοντας πρακτική αδυναμία αποπληρωμής του.

Ουσιαστικά, το ΚΕΑΟ διαπιστώνει ότι μεγάλος αριθμός οφειλετών δεν έχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί ούτε καν στην καταβολή των μηνιαίων δόσεων που του αναλογούν. Αλλωστε, με δεδομένο ότι η μοναδική ενεργή ρύθμιση είναι η πάγια των 24 δόσεων, διαπιστώνεται ότι σε αρκετές περιπτώσεις το μηνιαίο ποσό χρέους που πρέπει να καταβληθεί είναι ιδιαίτερα υψηλό, γεγονός που καθιστά πρακτικά πολύ δύσκολη έως αδύνατη τη διατήρηση της ρύθμισης.

Το χρέος

Ειδικότερα, στα 15,64 δισ. ευρώ (31,73% του συνόλου) ανήλθε το χρέος προς το ΚΕΑΟ κατά το δ’ τρίμηνο του 2024, το οποίο, ενώ είχε ενταχθεί σε ρύθμιση, βρέθηκε εκτός διαδικασίας, με τους οφειλέτες να αδυνατούν να καταβάλουν τις μηνιαίες δόσεις.

Σύμφωνα με την τελευταία τριμηνιαία έκθεση του ΚΕΑΟ, για τις συγκεκριμένες οφειλές ενεργοποιήθηκαν τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, γεγονός που κάνει ακόμα πιο δυσχερή τη θέση των εν λόγω οφειλετών (φυσικά ή νομικά πρόσωπα).

Το σαφάρι του ΚΕΑΟ για την είσπραξη των οφειλών επικεντρώνεται κατά προτεραιότητα στους εργοδότες που οφείλουν εισφορές εργαζομένων αφήνοντας για αργότερα τους μη μισθωτούς που προσπαθούν ως οφειλέτες να πάρουν σύνταξη με τις νέες διατάξεις, σύμφωνα με τις οποίες επιτρέπεται η αίτηση συνταξιοδότησης με χρέη έως 30.000 ευρώ (και 10.000 ευρώ για τους οφειλέτες του ΟΓΑ).

Βεβαίως τα μέτρα που προβλέπει η πρόσφατη διάταξη την οποία έφερε στη Βουλή η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως για την ανάθεση υποστηρικτικών υπηρεσιών προς το ΚΕΑΟ σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου δεν θα ενεργοποιηθούν από τη μια στιγμή στην άλλη, αφού προβλέπεται η διεξαγωγή διεθνούς διαγωνισμού για την επιλογή του αναδόχου και στη συνέχεια θα πρέπει να νομοθετηθούν τα εργαλεία που θα χρησιμοποιούν οι σύμβουλοι. Μάλιστα στις συμβάσεις θα προβλέπονται ειδικοί όροι για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τον τρόπο επικοινωνίας με τους οφειλέτες.

Ο e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τη διάταξη, θα μπορέσει να αξιοποιήσει την εμπειρία και τη χρήση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων Nομικών Προσώπων Ιδιωτικού Δικαίου στη διαδικασία ενημέρωσης των οφειλετών, όπως στην υιοθέτηση πρακτικών ήπιας προσέγγισης, σε αντίθεση με την πίεση και τις απειλές για αναγκαστικά μέτρα κατάσχεσης.

Οπως επεσήμανε η κυρία Κεραμέως, «η διάταξη συνιστά μια σημαντική τομή δικαιοσύνης και ισότητας για τους ασφαλισμένους. Αναβαθμίζουμε τις διαδικασίες και τη λειτουργία του Kέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών αξιοποιώντας εμπειρία, τεχνογνωσία αλλά και σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία από τον ιδιωτικό τομέα προκειμένου να ενισχύσουμε τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού μας συστήματος, αλλά και την ανταποδοτικότητά του, αφού τα πρόσθετα έσοδα θα μπορούν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση των παροχών προς τους ασφαλισμένους και τους συνταξιούχους».

Οι λόγοι

Η ενίσχυση της διαδικασίας είσπραξης των οφειλoμένων προς τον e-ΕΦΚΑ είναι επιβεβλημένη για λόγους:

■ Δικαιοσύνης: η είσπραξη οφειλών ενισχύει τόσο τη δικαιοσύνη και την ισότητα ανάμεσα σε όλους τους ασφαλισμένους, αποκαθιστώντας την αδικία σε βάρος όσων είναι συνεπείς, όσο και τον υγιή ανταγωνισμό ανάμεσα στις επιχειρήσεις, αφού η μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών διαμορφώνει συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού σε βάρος των επιχειρήσεων που λειτουργούν με συνέπεια εξοφλώντας τις υποχρεώσεις τους.
■ Αξιοπιστίας: η επιδίωξη είσπραξης οφειλών αποτελεί σημαντικό συστατικό αξιοπιστίας του ασφαλιστικού συστήματος, το οποίο δεν επιτρέπεται να αδιαφορεί για ανείσπρακτα ποσά και η ενίσχυση της αξιοπιστίας αυξάνει τη μελλοντική εισπραξιμότητα, αφού φυσικά και νομικά πρόσωπα γνωρίζουν ότι τυχόν οφειλές θα αναζητηθούν και θα εισπραχθούν. Ετσι, ενισχύεται με έναν ακόμα τρόπο και η βιωσιμότητα του συστήματος.
■ Ανταπόδοσης: η είσπραξη οφειλών ενισχύει την ανταποδοτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος, αφού επιτρέπει την αξιοποίηση των πρόσθετων εσόδων που θα προκύψουν για τη βελτίωση των παροχών προς ασφαλισμένους και συνταξιούχους.