Μπαράζ εξαγορών και συγχωνεύσεων στις κατασκευές

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το τελικό, όπως φαίνεται, στάδιο μετασχηματισμού του κατασκευαστικού κλάδου, ενόψει της σταδιακής έναρξης υλοποίησης του μεγαλύτερου προγράμματος υποδομών, δημόσιων και ιδιωτικών, των τελευταίων τριών δεκαετιών. Η ανάγκη για ισχυρούς ομίλους, επαρκώς κεφαλαιοποιημένους, οι χαμηλές αποτιμήσεις των εταιρειών στο χρηματιστηριακό «ταμπλό» και ασφαλώς η σημαντική ενίσχυση του ανεκτέλεστου υπολοίπου έχουν φέρει στο προσκήνιο τις εξαγορές και τις συγχωνεύσεις προκειμένου να δημιουργηθούν νέα σχήματα.

Μάλιστα, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, οι εξελίξεις αναμένεται να επηρεάσουν και τις μικρότερες εταιρείες της ΣΤ΄ τάξης, δεδομένου ότι αρκετές εξ αυτών θα μπορούσαν να ενταχθούν σε μεγαλύτερους ομίλους, συνεισφέροντας προσωπικό, κατασκευαστικό μηχανισμό, τεχνογνωσία και ασφαλώς και ανεκτέλεστο υπόλοιπο, στοιχεία απαραίτητα στην «επόμενη μέρα» του κλάδου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο εταιρείες όπως η ΤΕΚΑΛ και η Δομική Κρήτης έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των σχετικών συζητήσεων. Η πρώτη συζητάει με την Intrakat, ενώ η δεύτερη διαπραγματεύτηκε την εξαγορά της από το σχήμα της Wade Adams και του κ. Δημήτριου Κούτρα.

Εντέλει ο τελευταίος είναι πλέον πιθανό να πραγματοποιήσει το επόμενο επιχειρηματικό του βήμα επιστρέφοντας σε γνώριμα «λημέρια», καθώς βρίσκεται κοντά στην εξαγορά της «Ακτωρ» από τον όμιλο Ελλάκτωρ. Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθεί ένα ιδιότυπο σχήμα δυνάμεων, καθώς μέρος της συμφωνίας των δύο πλευρών είναι και η αποκλειστική συνεργασία με την «Ακτωρ Παραχωρήσεις» του ομίλου Ελλάκτωρ. Αλλωστε το μεγαλύτερο μέρος των διεκδικούμενων συμβάσεων έχει και κατασκευαστικό αντικείμενο, κάτι που σημαίνει ότι χρειάζεται και εταίρος στον τομέα των κατασκευών.

Ουσιαστικά, η διοίκηση της «Ελλάκτωρ» επέλεξε την οδό του outsourcing, δηλαδή της ανάθεσης σε εξωτερικό συνεργάτη όλων των κατασκευαστικών της αναγκών, διαψεύδοντας όλα όσα είχαν γραφτεί για την κίνηση του ολλανδικού family office Reggeborgh Invest, όταν είχε πρωτοεπενδύσει στην ελληνική κατασκευαστική αγορά. Η σύνδεση των βασικών μετόχων της Reggeborgh με την ολλανδική κατασκευαστική Volkerwessels, αλλά και τα όσα επικοινωνούνταν κατά καιρούς, άφηναν να εννοηθεί ότι η τεχνογνωσία ενός μεγάλου κατασκευαστικού ομίλου από το εξωτερικό θα μεταφραζόταν και σε ενίσχυση του κατασκευαστικού «βραχίονα» της «Ελλάκτωρ». Ωστόσο, από τις μέχρι σήμερα κινήσεις του επικεφαλής της Reggeborgh Invest μάλλον διακρίνεται η σαφής προτίμησή του για την αξιοποίηση άλλων «δυνάμεων» της «Ελλάκτωρ», όπως ο τομέας του real estate, μέσω της REDS, και ασφαλώς οι παραχωρήσεις. Ωστόσο, πηγές της αγοράς εκτιμούσαν τις προηγούμενες ημέρες ότι δεν θα πρέπει να αποκλείονται κι άλλες πωλήσεις εταιρειών στο μέλλον, που ουσιαστικά θα σημάνουν και τη διάλυση της «Ελλάκτωρ», ιδίως εφόσον κριθεί ότι οι υπεραξίες που θα κεφαλαιοποιηθούν θα είναι οι ενδεδειγμένες. Μέχρι σήμερα, πάντως, η Reggeborgh Invest έχει επενδύσει περί τα 220 εκατ. ευρώ για την απόκτηση του 46% της «Ελλάκτωρ», ενώ διατηρεί το δικαίωμα περαιτέρω αύξησης του ποσοστού αυτού στο 76%, εξαγοράζοντας το ποσοστό της Motor Oil.

Σε θέση μάχης οι κατασκευαστικές για τις παραχωρήσεις και τα έργα ΣΔΙΤ

H ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ φαίνεται πως έχει εδραιωθεί ως η ηγέτιδα δύναμη στον κλάδο, με σχεδόν διπλάσιο ανεκτέλεστο υπόλοιπο (4,8-5 δισεκατομμύρια ευρώ) από την αμέσως επόμενη εταιρεία. Η επικείμενη πώληση της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακής στον αυστραλιανό όμιλο First Sentier θα της προσφέρει σημαντική ρευστότητα (υπολογίζεται σε περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ) για τη χρηματοδότηση των νέων έργων που διεκδικεί, όπως π.χ. η σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού. Η έμφαση του ομίλου θα είναι πλέον στις παραχωρήσεις, όπου έχει «χτίσει» ένα πολύ σημαντικό χαρτοφυλάκιο. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού (περίοδος εκμετάλλευσης 20282057) η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προβλέπει λειτουργικά κέρδη 6,9 δισεκατομμυρίων ευρώ και είσπραξη μερισμάτων συνολικού ύψους 2,9 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα ποσά αυτά καταδεικνύουν και τον λόγο για τον οποίο οι κατασκευαστικοί όμιλοι αναζητούν «ζωτικό χώρο» στις παραχωρήσεις και στα έργα ΣΔΙΤ, τομείς που απαιτούν και σημαντική οικονομική «ρώμη».

• Intrakat. Αυτή είναι και η στόχευση των νέων μετόχων της Intrakat, με την εισηγμένη να ολοκληρώνει μία ακόμη αύξηση κεφαλαίου την προηγούμενη εβδομάδα. Τα κεφάλαια των 100 εκατομμυρίων ευρώ θα αξιοποιηθούν για την αποπληρωμή οφειλών σε υπεργολάβους και τη χρηματοδότηση υφιστάμενων έργων, ενώ 50 εκατομμύρια ευρώ αφορούν αποκλειστικά την πραγματοποίηση εξαγορών άλλων εταιρειών, με την ΤΕΚΑΛ να βρίσκεται στο επίκεντρο των σχετικών συζητήσεων. Η στρατηγική της διοίκησης της Intrakat είναι ιδιαίτερα φιλόδοξη, θέλοντας να αναδειχθεί μεταξύ των δύο-τριών μεγαλύτερων εταιρειών του κλάδου, εκμεταλλευόμενη ασφαλώς και τις εξελίξεις στον κλάδο.

• Αβαξ. Από την άλλη πλευρά, κινήσεις τόνωσης της ρευστότητάς της έχει πραγματοποιήσει και η «Αβαξ», η οποία προς το παρόν συνεχίζει την αυτόνομη πορεία της στον κλάδο, έχοντας όμως την υποστήριξη ενός ισχυρού μετόχου, όπως ο κ. Χ. Ιωάννου. Ενδεχομένως να απαιτηθούν κι άλλες κινήσεις (π.χ. αύξηση κεφαλαίου) πέραν της πώλησης συμμετοχών, όπως π.χ. το ποσοστό της εταιρείας στην εταιρεία παραχώρησης της γέφυρας Ρίου – Αντιρρίου.

• Μυτιληναίος. Δυναμικότερη αναμένεται και η παρουσία του ομίλου Μυτιληναίου, μετά την πρόσφατη αλλαγή της δομής του και την ανάδειξη του τομέα των κατασκευών με μια περισσότερο αυτόνομη παρουσία, μέσω της ΜΕΤΚΑ και της «Μ Παραχωρήσεων». Η αρχική ρευστότητα των δύο εταιρειών αγγίζει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, εκ των οποίων 300 εκατομμύρια ευρώ αφορούν το κατατεθειμένο μετοχικό κεφάλαιο και 700 εκατομμύρια ευρώ αφορούν εγγυητικές επιστολές πάσης φύσεως.

Η διαφαινόμενη επάνοδος του κ. Δημ. Κούτρα στην «Ακτωρ», με την υποστήριξη της Wade Adams, φαίνεται πως θα δημιουργήσει έναν ακόμη ενδιαφέροντα «πόλο» στον κλάδο, εφόσον φυσικά ολοκληρωθεί η συμφωνία με την «Ελλάκτωρ» για την εξαγορά της «Ακτωρ».

Η τελευταία αναμένεται να επιστρέψει σε θετικό πρόσημο ως προς την κερδοφορία της το 2023, έχοντας εξασφαλίσει σημαντικό όγκο νέων έργων τους προηγούμενους 18 μήνες. Μόνο κατά το εννεάμηνο του 2022, η εταιρεία ενίσχυσε το κατασκευαστικό της αντικείμενο κατά 770 εκατ. ευρώ, ενώ το ανεκτέλεστο υπόλοιπο αυξήθηκε σε 2,7 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η εταιρεία έχει μειοδοτήσει και για έργα επιπλέον αξίας 549 εκατ. ευρώ, σε συνεργασία με άλλες εταιρείες. Η αποκλειστική συνεργασία με την «Ακτωρ Παραχωρήσεις» θα της προσφέρει επιπλέον αντικείμενο, ανάλογα φυσικά και με την επιτυχία τής εν λόγω εταιρείας στους επιμέρους διαγωνισμούς που διεκδικεί.

Σύμφωνα με πληροφορίες, εφόσον προχωρήσει η σχετική συμφωνία, η Wade Adams θα αποκτήσει περίπου το 60%-70% της «Ακτωρ» και ο κ. Κούτρας το υπόλοιπο ποσοστό.

Η συνολική αξία της συναλλαγής υπολογίζεται να ανέλθει σε 170-180 εκατ. ευρώ, τίμημα σαφώς ελκυστικό, αν υπολογιστεί ότι η «Ακτωρ» έχει πλέον ελεγχόμενο δανεισμό και σημαντική ροή νέων έργων. Οπως έχει αποδειχθεί, πάντως, χρειάζεται κι ένας ισχυρός μέτοχος για να χρηματοδοτεί τυχόν προβλήματα ρευστότητας που ανακύπτουν, βασικό χαρακτηριστικό του τρόπου λειτουργίας του κλάδου τα τελευταία χρόνια.

Από την άλλη πλευρά, η «συνταγή» του κ. Κούτρα στις κατασκευές φαίνεται πως θα μπορούσε να εκσυγχρονιστεί, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εταιρείες των οποίων ηγήθηκε τα τελευταία χρόνια είχαν διαδοχικές ζημιογόνες χρήσεις. Ασφαλώς, οι συνθήκες μόνο ιδανικές δεν ήταν για τον κλάδο, αλλά, όπως αναφέρουν στην αγορά, η πολιτική των υψηλών εκπτώσεων στα δημόσια έργα, την οποία ακολούθησε σε αρκετές περιπτώσεις ο κ. Κούτρας, δεν απέφερε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Σήμερα πάντως, με δεδομένο τον όγκο των έργων, απαιτούνται άνθρωποι με μεγάλη εμπειρία στον κλάδο προκειμένου να γίνει η απαιτούμενη διαχείριση «δυνάμεων», και ο κ. Κούτρας είναι ίσως ο πιο έμπειρος μεταξύ αυτών. Αυτό φαίνεται πως έχει αναγνωρίσει στο πρόσωπό του και η Wade Adams και συγκεκριμένα ο επικεφαλής αυτής και Κύπριος πολιτικός μηχανικός, Κύπρος Τσέντας. Ο κ. Τσέντας έχει μεγάλη εμπειρία από τον τομέα των έργων στη Μέση Ανατολή, ενώ ο κ. Κούτρας έχει συσσωρευμένη εμπειρία δεκαετιών από τα έργα στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Σήμερα, πάντως, η σύμπραξη των δύο αφορά την αξιοποίηση των ευκαιριών στην ελληνική αγορά κατασκευών.