Ο πόλεμος έδωσε "φτερά" στο αμερικανικό LNG

Το 1996, το μικρό κράτος του Περσικού Κόλπου Κατάρ φόρτωσε σε ένα τεράστιο δεξαμενόπλοιο την πρώτη του αποστολή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), με προορισμό ένα εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας στην Ιαπωνία. Την επόμενη χρονιά απέστειλε το πρώτο του φορτίο προς την Ευρώπη. Στις τρεις δεκαετίες που ακολούθησαν, η κρατική εταιρεία ενέργειας της χώρας έχει προμηθεύσει LNG σε περισσότερες από 20 χώρες, από το Βέλγιο έως το Μπανγκλαντές, χωρίς να διακόψει ποτέ τις εξαγωγές αυτού του κρίσιμου καυσίμου. Μέχρι σήμερα.

Πέρα από τις πιο προφανείς συνέπειες του πολέμου των ΗΠΑ στο Ιράν - απώλειες ανθρώπινων ζωών, γεωπολιτική αβεβαιότητα και έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου - η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έθεσε υπό αμφισβήτηση τη φήμη της QatarEnergy LNG ως του πιο αξιόπιστου προμηθευτή του ταχύτερα αναπτυσσόμενου ορυκτού καυσίμου στον κόσμο.

Ακόμη και αν η διαταραχή αποδειχθεί προσωρινή, οι εισαγωγείς φυσικού αερίου συνειδητοποιούν ότι ενδεχομένως είχαν θεωρήσει περισσότερο δεδομένη απ’ όσο έπρεπε την αξιοπιστία του Κατάρ. Πλέον αναζητούν εναλλακτικές και καταρτίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης, τα οποία συχνά περιλαμβάνουν ενίσχυση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ.

Η μεταστροφή έγινε άμεσα ορατή στη θάλασσα, όταν το μεγαλύτερο εξαγωγικό συγκρότημα LNG στον κόσμο, το Ras Laffan του Κατάρ, ανέστειλε τη λειτουργία του στις αρχές Μαρτίου μετά από επίθεση ιρανικού drone και από το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Δεξαμενόπλοια που είχαν ήδη αποπλεύσει από τις αμερικανικές ακτές του Κόλπου του Μεξικού με προορισμό την Ευρώπη άλλαξαν πορεία προς την Ασία, όπου οι αγοραστές ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλότερες τιμές για να εξασφαλίσουν προμήθειες τις οποίες το Κατάρ δεν μπορούσε πλέον να καλύψει.

Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στη βραχυπρόθεσμη ανακατεύθυνση φορτίων. Τα πρόσφατα γεγονότα αναμένεται να επηρεάσουν την αγορά φυσικού αερίου για δεκαετίες. Ορισμένοι από τους παραδοσιακούς πελάτες του Κατάρ εξετάζουν ήδη πιο μόνιμες αλλαγές. Η Ταϊβάν ανακοίνωσε σχεδόν αμέσως μετά την επίθεση ότι σχεδιάζει να αυξήσει τις εισαγωγές LNG από τις ΗΠΑ, καλύπτοντας έως το 20% των αναγκών της έως το 2029, από περίπου 12% πέρυσι. Το Μπανγκλαντές εξετάζει επίσης πρόσθετες αγορές από τις ΗΠΑ, προκειμένου να αποφύγει διακοπές ρεύματος κατά τους θερινούς μήνες υψηλής ζήτησης για ενέργεια.

Πλεονέκτημα

Υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι και η Κίνα, η οποία είχε διακόψει πλήρως τις εισαγωγές αμερικανικού LNG στις αρχές του 2025 λόγω των εμπορικών εντάσεων μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον, ενδέχεται να εξετάζει την επανέναρξή τους. Δεξαμενόπλοιο το οποίο φόρτωσε LNG από τις ΗΠΑ στις αρχές Μαρτίου εμφανίζεται να κατευθύνεται προς το λιμάνι Τιαντζίν, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων. Ορισμένοι αγοραστές, παράλληλα, εξετάζουν τη διαφοροποίηση του ενεργειακού τους μείγματος, είτε με μεγαλύτερη χρήση ανανεώσιμων πηγών είτε ακόμη και με χρήση άνθρακα, ώστε να περιορίσουν την εξάρτησή τους από το φυσικό αέριο.

Η QatarEnergy δεν σχολίασε τις εξελίξεις, ενώ ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Σαάντ αλ-Καάμπι, απέρριψε την άποψη ότι οι ματαιωθείσες αποστολές θα πλήξουν τη φήμη της χώρας, υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την αξιοπιστία της λόγω των συνθηκών επίθεσης τις οποίες βιώνει.

Όταν το Ras Laffan, που παράγει περίπου το 20% του παγκόσμιου LNG, τέθηκε εκτός λειτουργίας, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη και την Ασία εκτινάχθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023 και παραμένουν έκτοτε ευμετάβλητες. Στη Βόρεια Αμερική, αντίθετα, οι τιμές δεν παρουσίασαν αντίστοιχη άνοδο, χάρη στην αφθονία και την αποδοτικότητα της εγχώριας παραγωγής.

Αυτό δίνει σημαντικό πλεονέκτημα στις αμερικανικές εταιρείες οι οποίες εξάγουν LNG σε αγορές με αυξημένες τιμές. Όπως επισημαίνεται, για τους παραγωγούς που παραμένουν σε λειτουργία, η συγκυρία μπορεί να οδηγήσει σε κέρδη πολύ υψηλότερα από τα αναμενόμενα.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν η επανάσταση του σχιστολιθικού αερίου μετέτρεψε τις ΗΠΑ από εισαγωγέα σε καθαρό εξαγωγέα, η χώρα επιδιώκει να καταστεί κορυφαίος προμηθευτής LNG. Έχει ήδη επιτύχει τον στόχο αυτό σε όρους όγκου, καθώς από το 2023 εξάγει περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Ωστόσο, σε αντίθεση με το Κατάρ, όπου ο κλάδος ελέγχεται από μία και μόνη κρατική εταιρεία, η αμερικανική αγορά είναι κατακερματισμένη, με δεκάδες εταιρείες να συμμετέχουν στα εξαγωγικά έργα.

Τα τελευταία χρόνια, ο κλάδος στις ΗΠΑ έχει αντιμετωπίσει και σημαντικές προκλήσεις, όπως η προσωρινή αναστολή έκδοσης νέων αδειών εξόρυξης, τα ακραία καιρικά φαινόμενα στον Ατλαντικό και περιστατικά όπως η έκρηξη σε μονάδα υγροποίησης στο Τέξας το 2022. Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί κατηγορίες για μη τήρηση συμβολαίων, οι οποίες βέβαια αμφισβητούνται από τις ίδιες τις εταιρείες.

Παρά τα προβλήματα αυτά, ορισμένοι προμηθευτές έχουν επιδείξει αξιοπιστία, ενισχύοντας τη θέση των ΗΠΑ στην αγορά. Η πρόσφατη κρίση καθιστά την αμερικανική αγορά πιο ελκυστική για διεθνείς αγοραστές οι οποίοι επιδιώκουν σταθερότητα στον εφοδιασμό.

Μετατοπίσεις

Εάν τα σχέδια επέκτασης της παραγωγής LNG στο Κατάρ καθυστερήσουν σημαντικά λόγω του πολέμου - όπως ήδη συμβαίνει με το έργο North Field East που μετατίθεται για το 2027 - ενδέχεται να δημιουργηθεί πρόσθετος χώρος για νέα πρότζεκτ φυσικού αερίου σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Μοζαμβίκης και της Νιγηρίας.

Η ενεργειακή ισχύς των ΗΠΑ δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα πολυετούς ανάπτυξης. Ωστόσο, η παρούσα συγκυρία ενισχύει τη γεωπολιτική τους επιρροή, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση των ενεργειακών πόρων ως εργαλείου πολιτικής.

Οι εξελίξεις αυτές αναδιαμορφώνουν το παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο, καθώς η ισορροπία μεταξύ προμηθευτών και αγοραστών μεταβάλλεται υπό την πίεση της σύγκρουσης και της αβεβαιότητας.

Πηγή Capital.gr