Πώς η έκτακτη εισφορά στο αέριο έκανε την Ελλάδα ακριβότερη χώρα στην ενέργεια στην Ε.Ε.

Μεγάλη αύξηση του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στις εγχώριες μονάδες φυσικού αερίου, προκαλεί μία έκτακτη εισφορά που επιβλήθηκε την 1η Νοεμβρίου του 2022.

Ο λόγος για το τέλος των 10 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, το οποίο επιβλήθηκε επί των τιμών των ποσοτήτων φυσικού αερίου που αγοράζουν οι ηλεκτροπαραγωγοί. Το επιχείρημα της επιβολής από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ήταν για να μειωθεί η κατανάλωση του καυσίμου. Αλλά και για να συγκεντρωθούν στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης περισσότερα χρήματα για τις επιδοτήσεις των λογαριασμών ρεύματος.

Όπως είχαν επισημάνει τότε οι ηλεκτροπαραγωγοί η επιβολή της έκτακτης εισφοράς στο αέριο – σημειώνεται πως τότε το TTF ήταν στα 120 με 130 ευρώ/MWh – σήμαινε μία επιβάρυνση της τάξης των 20 ευρώ/MWh στις τιμές ηλεκτρικού ρεύματος. Τα 10 ευρώ/MWh δε, επί της τιμής του TTF αντιστοιχούσαν περίπου στο 8%.

Οι ηλεκτροπαραγωγοί για να αποφύγουν την αγορά του ακριβού φυσικού αερίου TTF είχαν στραφεί στην αγορά ποσοτήτων LNG για τις μονάδες τους, το οποίο τότε προσφερόταν με έκπτωση έναντι του ίδιου καυσίμου που μεταφέρεται με αγωγούς.

Σύμφωνα με στοιχεία που επεξεργάστηκε ο ΟΤ, όσο μειώνονται οι τιμές του TTF φτάνοντας πια από τις αρχές του Ιανουαρίου στα επίπεδα των 58 και 60 ευρώ/MWh η έκτακτη εισφορά των 10 ευρώ/MWh επιβαρύνει περισσότερο τους ηλεκτροπαραγωγούς. Κι αυτό καθώς αντιστοιχεί κατά περίπου στο 14% με 15% της τιμής που αγοράζουν το αέριο. Οι προσφερόμενες δε, ποσότητες LNG έχουν πια premium και όχι discount (έκπτωση), όπως αναφέρουν στον ΟΤ, παράγοντες της αγοράς. Άρα η εναλλακτική της αξιοποίησης εναλλακτικών πηγών προμήθειας του καυσίμου έχουν σχεδόν μηδενιστεί.

Η αύξηση της επιβάρυνσης των εγχώριων ηλεκτροπαραγωγών παρά την πτώση της τιμής του φυσικού αερίου TTF, είχε ως αποτέλεσμα ιδίως το τελευταίο 20ήμερο, να καταστούν οι μονάδες τους ακριβότερες από εκείνες των εργοστασίων σε γειτονικές χώρες.

Έτσι, ο αλγόριθμος στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, έβαζε κατά προτεραίοτητα τις ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος που εισάγονται έναντι εκείνων που παράγονται στην ελληνική αγορά.

Είναι χαρακτηριστικό, σύμφωνα με την έρευνα που έκανε ο ΟΤ, ο μερίδιο των εισαγωγών στο εγχώριο μίγμα ηλεκτροπαραγωγής να κυμαίνεται από 20% έως και 40% στο διάστημα των τελευταίων 20 ημερών όταν όλο το 2022 οι εισαγωγές καταλάμβαναν μόλις το 8%. Αντίθετα το μερίδιο των ελληνικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής υποχώρησε στο 10% με 30% όταν το 2022 ήταν στο 39%.

Όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής των γειτονικών αγορών είναι παλαιότερης τεχνολογίας, με χαμηλότερες αποδόσεις και πιο ρυπογόνα έναντι των εγχώριων σύγχρονων. Ωστόσο, τα τελευταία είναι ακριβότερα κατά 20 ευρώ/MWh.

Συνολικά, η έκτακτη εισφορά αυξάνει όλο το κόστος της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα ανεξάρτητα αν η τιμή καθορίζεται από τις εγχώριες μονάδες φυσικού αερίου λόγω της επίδρασης της έκτακτης εισφοράς.

Το αποτέλεσμα είναι η Ελλάδα κατά μέσο όρο στο τελευταίο 20ήμερο να έχει το ακριβότερο ρεύμα στην Ε.Ε. με 239,98 ευρώ/MWh, όταν στη Βουλγαρία είναι 209,27 ευρώ/MWh. Στη Σερβία 208,04 ευρώ/MWh, στην Ιταλία 239 ευρώ/MWh κ.ο.κ.