Πρώτα στοιχεία κάμψης της αεροπορικής κίνησης στην Ευρώπη

Σηµάδια επιβράδυνσης εµφανίζει η αεροπορική κίνηση στην Ευρώπη, µε τα τελευταία στοιχεία του ευρωπαϊκού οργανισµού Eurocontrol να καταγράφουν µια αγορά που κινείται πλέον οριακά ανοδικά, υπό την πίεση των έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων και του αυξηµένου κόστους στα καύσιµα. Συγκεκριµένα, την εβδοµάδα 9-15 Μαρτίου το ευρωπαϊκό δίκτυο κατέγραψε κατά µέσον όρο 26.331 πτήσεις ηµερησίως, σηµειώνοντας οριακή αύξηση µόλις 0,1% σε σχέση µε την προηγούµενη εβδοµάδα.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, πιο ενδεικτικό της τάσης είναι ότι η ετήσια άνοδος περιορίζεται πλέον στο 0,8%, καταδεικνύοντας σαφή υποχώρηση του ρυθµού ανάπτυξης σε σχέση µε τις προσδοκίες για ισχυρότερη ανάκαµψη το 2026.

Καθοριστικό παράγοντα αποτελεί ο πόλεµος, ο οποίος έχει διαταράξει σηµαντικά τις διεθνείς ροές. Η επιβατική κίνηση µεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής καταγράφει δραµατική πτώση κατά 52% σε ετήσια βάση, αποτελώντας τη µοναδική περιφερειακή αγορά µε αρνητικό πρόσηµο. Παράλληλα, οι ανακατευθύνσεις πτήσεων και οι περιορισµοί στον εναέριο χώρο έχουν προκαλέσει καθυστερήσεις και ακυρώσεις σε ευρωπαϊκά αεροδρόµια, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη λειτουργία του δικτύου. Από την άλλη, οι µεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στην Κωνσταντινούπολη (+3%), κυρίως λόγω της ενίσχυσης της εσωτερικής κίνησης στην Τουρκία, αλλά και των ροών προς και από τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα και τη Ρωσία, µε βασικό µοχλό την Turkish Airlines. Την ίδια στιγµή, η αύξηση του λειτουργικού κόστους για τις αεροπορικές εντείνει τις πιέσεις. Οι τιµές των καυσίµων έχουν εκτοξευθεί, σηµειώνοντας άνοδο έως και 87% µέσα σε δύο εβδοµάδες, ως αποτέλεσµα της αναταραχής στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή δηµιουργεί εύλογες ανησυχίες για περαιτέρω αύξηση των ναύλων, σε µια περίοδο που η ζήτηση εµφανίζει ήδη σηµάδια κόπωσης.

Για χώρες µε µεγάλη εξάρτηση από τον τουρισµό, όπως η Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σηµασία ενόψει της θερινής περιόδου. Αν και επί του παρόντος δεν έχουν καταγραφεί αξιοσηµείωτες µεταβολές σε επίπεδο κρατήσεων, εντούτοις όσο παρατείνεται  η περίοδος της κρίσης και της αβεβαιότητας τόσο σηµαντικότερος θα είναι ο αντίκτυπος, όπως σηµειώνουν κύκλοι της αγοράς.

Σε αυτό το περιβάλλον αστάθειας έρχονται να προστεθούν και τα µόνιµα προβλήµατα που αντιµετωπίζει ο κλάδος και επηρεάζουν σε επιχειρησιακό επίπεδο. Ειδικότερα, η έλλειψη προσωπικού και ο περιορισµός στη χωρητικότητα των συστηµάτων εναέριας κυκλοφορίας. Οι συγκεκριµένοι παράγοντες ευθύνονται για σχεδόν το 80% των καθυστερήσεων, κυρίως σε µεγάλες αγορές, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, αλλά και στην Ελλάδα, υπογραµµίζοντας τις διαρθρωτικές αδυναµίες του ευρωπαϊκού συστήµατος.