Το στοίχημα για επιπλέον εισοδήματα 3 δισ. από μισθούς

Αναζητούνται επιπλέον εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες ύψους τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ μέσα στο επόμενο έτος, ώστε να επιτευχθούν όλοι οι βασικοί στόχοι του προϋπολογισμού του 2026, όχι μόνο σε μακροοικονομικό αλλά και σε δημοσιονομικό επίπεδο.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, το προσχέδιο ενσωματώνει μια βασική πρόβλεψη η οποία διαφεύγει της επιρροής του Δημοσίου: να καταγραφεί κατά την επόμενη χρονιά αύξηση τουλάχιστον 3,7% στον μέσο ονομαστικό μισθό. Σε συνδυασμό με την πρόβλεψη ότι ο πληθωρισμός θα συγκρατηθεί στο 2,2% του χρόνου, αυτό θα φέρει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση του «πραγματικού» μισθού μετά το ξέσπασμα της πληθωριστικής κρίσης. Και θα συμβάλει ώστε να επιτευχθούν μια σειρά ακόμη προβλέψεις: η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά τουλάχιστον 1,7%, ο ρυθμός πραγματικής ανάπτυξης της τάξης του 2,4%, αλλά και –κυρίως– η διασφάλιση των ίδιων φορολογικών εσόδων από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, παρά τη δρομολογημένη μείωση των εισπράξεων κατά τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ λόγω της ενεργοποίησης της νέας φορολογικής κλίμακας.

Η επίτευξη του στόχου εντός του 2026 δεν θα υπάρξει αν δεν συνδράμει ο ιδιωτικός τομέας. Για την επόμενη χρονιά έχει δρομολογηθεί η αύξηση του κατώτατου μισθού –εκεί παρεμβαίνει η κυβέρνηση και ορίζει το ποσοστό αύξησης που πιθανότατα θα κινηθεί στο 4,5%– και αυτή με τη σειρά της θα παρασύρει και τους μισθούς στο Δημόσιο. Αν συνυπολογιστεί και το νέο μισθολόγιο για τους ενστόλους, από αυτά τα μέτρα συγκεντρώνεται ένα ποσό της τάξης του 1 δισ. ευρώ. Λείπουν ακόμη 2 δισ. ευρώ και αυτά θα πρέπει να τα δώσει ο ιδιωτικός τομέας. Δύο είναι τα «στοιχήματα» που πρέπει να κερδηθούν:

1. Να υπογραφούν περισσότερες συλλογικές συμβάσεις που θα προβλέπουν αυξήσεις για το 2026. Η μεγαλύτερη –αυτή που καλύπτει τον χώρο του επισιτισμού και η οποία καλύπτει περίπου 400.000 εργαζομένους– έχει παραπεμφθεί στη διαιτησία. Οι διαφωνίες επικεντρώνονται κυρίως σε θέματα ωραρίων εργασίας, καθώς εργοδότες και εργαζόμενοι φαίνεται να έχουν συμφωνήσει στα μισθολογικά και μάλιστα για διψήφια ποσοστά αύξησης σε βάθος διετίας. Και μόνο η υπογραφή της συγκεκριμένης σύμβασης θα φέρει ακόμη πιο κοντά τον στόχο για την ενίσχυση των εισοδημάτων από μισθούς κατά τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ μέσα στο 2026.

2. Να δρομολογήσουν αυξήσεις και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που απασχολούν τουλάχιστον 600.000-650.000 εργαζομένους, οι οποίες, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ, συγκρατούν τους μισθούς που δίνουν λίγο πάνω από τα επίπεδα του κατώτατου μισθού. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι κατά κύριο λόγο αυτές που έχουν κληθεί να απορροφήσουν το πρόσθετο κόστος από την επίσημη καταγραφή των υπερωριών μέσω της ψηφιακής κάρτας (σ.σ. τα στοιχεία μιλάνε για επιπλέον 1,8 εκατ. φέτος) και αυτό τις κάνει πιο διστακτικές στο να εγκρίνουν αναπροσαρμογές και στους ονομαστικούς μισθούς.

Το ζητούμενο είναι η μισθολογική δαπάνη να προσεγγίσει ή και να ξεπεράσει τα 3,5 δισ. ευρώ σε μηνιαία βάση μόνο στον ιδιωτικό τομέα. Τα στοιχεία του ΕΦΚΑ που αφορούν τον μήνα Φεβρουάριο του 2025 δείχνουν ότι διαμορφώνεται πάνω από τα 3,2 δισ. ευρώ. Πλέον, το ποσό είναι ήδη μεγαλύτερο, καθώς έχει μεσολαβήσει η αύξηση του κατώτατου μισθού από τον περασμένο Απρίλιο (σ.σ. από μόνη της προσθέτει περί τα 25-30 εκατ. ευρώ τον μήνα), αλλά και οι αυξήσεις που έχουν δώσει οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα και σε όσους κινούνται πάνω από τον κατώτατο μισθό.

Το Δημόσιο έχει λαμβάνειν από αυτές τις αυξήσεις. Αφενός από τις ασφαλιστικές εισφορές και αφετέρου από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Για το 2026 έχει μπει ένα πολύ φιλόδοξο στοίχημα στον κρατικό προϋπολογισμό: οι αυξήσεις στους μισθούς (σ.σ. αλλά και στις συντάξεις, που στην προκειμένη περίπτωση παίζουν ρόλο) θα πρέπει να αποφέρουν φόρο εισοδήματος αρκετό να χρηματοδοτήσει ολόκληρη τη φορολογική μεταρρύθμιση που θα ψηφιστεί στη Βουλή μέχρι το τέλος του μήνα. Δηλαδή, τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα από την παρακράτηση φόρου λόγω της αναπροσαρμογής των μισθών θα πρέπει να αποδώσουν τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ, όσο κοστίζει και η νέα φορολογική κλίμακα. Υπάρχει ακόμη ένα πεδίο από το οποίο θα προκύψουν κέρδη για το Δημόσιο: οι αυξημένοι μισθοί θα χρηματοδοτήσουν κατά κύριο λόγο την κατανάλωση και εκεί επιβάλλεται ο ΦΠΑ. Οι εισπράξεις από τον τελευταίο αναμένεται να κινηθούν το 2026 σε νέο ιστορικό υψηλό, προσεγγίζοντας πλέον τα 20 δισ. ευρώ.