Το στοίχημα του προϋπολογισμού και η αλλαγή σελίδας

Αν και μεταβατικός, καθώς πολλά από τα βασικά μεγέθη του, με το πρώτο την ανάπτυξη αναμένεται να αναθεωρηθούν εκ νέου προς τα πάνω προς το τέλος του χρόνου, το προσχέδιο του προϋπολογισμού δίνει το σήμα ότι η ελληνική οικονομία "αλλάζει σελίδα". 

Έχοντας προχωρήσει σε δεκάδες βασικές και λιγότερο βασικές μεταρρυθμίσεις, η Ελληνική οικονομία έχει μια καθαρή ευκαιρία μετά από μια δεκαετία αρνητικής ή στην καλύτερη περίπτωση αναιμικής ανάπτυξης, να αρχίσει να ανακτά τις απώλειες της τελευταίας 10ετίας. Ο ρυθμός ανάπτυξης για το 2022 αναμένεται να φτάσει το 4,5%- αν και αυτή η πρόβλεψη είναι υπό αναθεώρηση - πράγμα που σημαίνει ότι την διετία 2020-2022 η οικονομία καλύπτει και με το παραπάνω, την ύφεση κατά 8,2% που είχε το 2020 από την κρίση που έφερε ο κορονοϊός. Συνεπώς στο τέλος τους επόμενου χρόνου η ελληνική οικονομία θα μεγεθυνθεί πάνω από τα επίπεδα του 2019, αφήνοντας πίσω της και την μεγάλη οικονομική κρίση της 9ετίας 2010 -2018 αλλά και την κρίση του κορονοϊού. 

Οι "καταλύτες" για την συνέχιση της ανάπτυξης της οικονομίας θα είναι δύο: Ο πρώτος, θα είναι το τέλος της πανδημίας και των περιορισμών που είχε υποχρεώσει την ελληνική αλλά και τις υπόλοιπες οικονομίες της Ευρώπης και όλου του κόσμου. Το τέλος της πανδημίας, θα σημάνει τον δραστικό περιορισμό των μέτρων στήριξης της οικονομίας που έφτασαν το 2021 (μαζί με τα μέτρα της ΔΕΘ) τα 16,6 δισ. ευρώ.

Για το 2022 προβλέπονται προς το παρόν μέτρα στήριξης 2,5 δισ. ευρώ με το μεγαλύτερο μέρος από αυτά (μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης) να αναμένονται να μονιμοποιηθούν το 2023. Παράλληλα, αναμένεται και αύξηση των εσόδων κατά τουλάχιστον 4 δισ. ευρώ το 2022. Με το τέλος των περιορισμών, θα προχωρήσουν επενδύσεις και αποκρατικοποιήσεις (πχ της συμμετοχής του δημοσίου στην εταιρία διαχείρισης των ΔΑΕ Ελ Βενιζέλος ή τα περιφερειακά λιμάνια). 

Ο δεύτερος καταλύτης θα είναι η αξιοποίηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων να προβλέπει την διάθεση στην πραγματική οικονομία κοινοτικών πόρων ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά, θα αρχίσουν να έχουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην πραγματική οικονομία, από το 2022 μέχρι και το 2026.

Το αγκάθι του πληθωρισμού 

Ωστόσο, παρά την δυναμική που αποδεδειγμένα έχει αναπτύξει η οικονομία στο τέλος της η κρίση του κορονοϊού αφήνει μια εξίσου ισχυρή δυναμική στις ανατιμήσεις των ενεργειακών προϊόντων των μετάλλων των πρώτων υλών και σημαντικά προβλήματα στην μεταφορά εμπορευμάτων. Το στοίχημα είναι οι ανατιμήσεις σε ενέργεια και πρώτες ύλες, να είναι παροδική και να αρχίσει να αποκλιμακώνεται από το τέλος ου πρώτου τριμήνου του 2022. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού περιέχει και τα μέτρα για την ανάσχεση των ανατιμήσεων σε ηλεκτρικό ρεύμα και τα βασικά ενεργειακά προϊόντα, που χρησιμοποιούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις για την θέρμανση. 

Η παράταση των πιέσεων στις τιμές από το εξωτερικό θα απαιτήσει και επέκταση των μέτρων ανάσχεσης των αυξήσεων ανοίγοντας μια "τρύπα" στον προϋπολογισμό του 2022. Η πιο σημαντική συνέπεια όπως από μια παράταση των πληθωριστικών πιέσεων πέρα από ένα χρονικό όριο, θα είναι η αλλαγή της νομισματικής πολιτικής. Αν η ΕΚΤ πειστεί ότι οι ανατιμήσεις δεν είναι προσωρινές θα πρέπει να κινηθεί για να περιορίσει την ζήτηση. Αυτό σημαίνει το πρόωρο τέλος του PEPP και ίσως, το τέλος των μηδενικών επιτοκίων. 

Αν πάλι το πληθωρισμός είναι όντως προσωρινός και πάλι οι ελληνικές αρχές θα έχουν την πρόκληση να αξιοποιήσουν έγκαιρα και αποτελεσματικά τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Η προετοιμασία που έχει γίνει είναι πολύ καλή, αλλά θα πρέπει να υπάρχει και μια το ίδιο καλή υλοποίηση ώστε να υπάρχει αποτέλεσμα στην οικονομία.