Η υπερθέρμανση του πλανήτη «επιμηκύνει» το 24ωρο, διαπιστώνει μελέτη

Η αίσθηση ότι οι ημέρες είναι μεγαλύτερες φαίνεται να επιβεβαιώνεται από νέα μελέτη, η οποία συνδέει την κλιματική αλλαγή με την ανεπαίσθητη επιμήκυνση του 24ώρου. Αν και η επίδραση είναι εξαιρετικά μικρή, η τάση αυτή εξελίσσεται με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί τα τελευταία 3,6 εκατομμύρια χρόνια.

Για γενιές ολόκληρες, η διάρκεια της ημέρας στη Γη θεωρούνταν μία από τις λίγες σταθερές της ανθρώπινης ζωής: 24 ώρες, ούτε λεπτό παραπάνω ούτε λιγότερο. Ωστόσο, οι επιστήμονες υποστηρίζουν πλέον ότι αυτή η αντίληψη αλλάζει σταδιακά και για αυτό ευθύνεται εν μέρει η κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης και το ETH Ζυρίχης, η περιστροφή της Γης επιβραδύνεται σταδιακά καθώς η υπερθέρμανση του πλανήτη λιώνει τους παγετώνες και τα πολικά στρώματα πάγου. Αν και η επίδραση είναι ελάχιστη- της τάξης των χιλιοστών του δευτερολέπτου- η ερευνητική ομάδα σημειώνει ότι η τάση αυτή συμβαίνει με ρυθμό που δεν έχει καταγραφεί εδώ και 3,6 εκατομμύρια χρόνια.

Η αιτία βρίσκεται σε έναν βασικό νόμο της φυσικής. Καθώς οι αυξανόμενες θερμοκρασίες λιώνουν τεράστιες ποσότητες πάγου στη Γροιλανδία, την Ανταρκτική και τους ορεινούς παγετώνες, το νερό που προηγουμένως ήταν συγκεντρωμένο στους πόλους ρέει προς τους ωκεανούς και κατανέμεται πιο κοντά στον ισημερινό. Αυτή η ανακατανομή μάζας αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο περιστρέφεται ο πλανήτης.

Οι επιστήμονες συχνά παρομοιάζουν αυτό το φαινόμενο με έναν καλλιτέχνη πατινάζ: όταν τεντώνει τα χέρια του, η περιστροφή του επιβραδύνεται. Η Γη συμπεριφέρεται με παρόμοιο τρόπο- όταν η μάζα απομακρύνεται από τον άξονά της, η περιστροφή της γίνεται ελαφρώς πιο αργή, επιμηκύνοντας έτσι τη διάρκεια της ημέρας.

Οι ημέρες γίνονται μεγαλύτερες

Η αύξηση είναι υπερβολικά μικρή για να γίνει αντιληπτή από τον άνθρωπο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διάρκεια της ημέρας αυξάνεται σήμερα κατά περίπου 1,33 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα λόγω των κλιματικών αλλαγών. Αν και αυτό φαίνεται αμελητέο, τονίζουν ότι η ποσότητα μάζας που εμπλέκεται είναι τεράστια.

Ο καθηγητής Μπενεντίκτ Σόγια, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, σημείωσε ότι μια τέτοια μεταβολή απαιτεί τη μετακίνηση περίπου 1.000 γιγατόνων πάγου και νερού από τις πολικές περιοχές προς τους ωκεανούς.

Για να γίνει αντιληπτή η κλίμακα του φαινομένου, οι ερευνητές συνέκριναν την ενέργεια που απαιτείται για αυτή τη μετατόπιση με εκείνη ενός σεισμού μεγέθους 9 Ρίχτερ– όχι ως προς την καταστροφική του δύναμη, αλλά ως προς τις πλανητικές δυνάμεις που χρειάζονται για να μεταβληθεί η περιστροφή της Γης.

Τι αποκαλύπτει η γεωλογική ιστορία της Γης

Για να εξετάσουν αν τέτοιες ταχείες αλλαγές έχουν συμβεί στο παρελθόν, οι επιστήμονες μελέτησαν σε βάθος τη γεωλογική ιστορία της Γης. Ανέλυσαν απολιθωμένα υπολείμματα μικροσκοπικών θαλάσσιων οργανισμών οι οποίοι είναι γνωστοί ως βενθονικά τρηματοφόρα. Η χημική τους σύσταση, που έχει διατηρηθεί στα κελύφη τους, περιέχει ενδείξεις για τα αρχαία επίπεδα της θάλασσας και τη συμπεριφορά των παγετώνων. Συνδυάζοντας αυτά τα δεδομένα με σύγχρονα κλιματικά στοιχεία και μοντέλα μηχανικής μάθησης, οι ερευνητές ανακατασκεύασαν τις αλλαγές στην περιστροφή της Γης τα τελευταία 3,6 εκατομμύρια χρόνια.

Το συμπέρασμά τους ήταν ότι η σημερινή επιβράδυνση που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή ξεχωρίζει στο γεωλογικό αρχείο. Οι ερευνητές εντόπισαν μόνο μία παρόμοια περίοδο, περίπου δύο εκατομμύρια χρόνια πριν, όταν το εκτεταμένο λιώσιμο παγετώνων είχε επίσης επηρεάσει την περιστροφή της Γης. Ωστόσο, σημειώνουν ότι η τρέχουσα τάση είναι ασυνήθιστη, καθώς οφείλεται κυρίως στην ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη.

Κάτι περισσότερο από ένα «περίεργο» επιστημονικό δεδομένο

Μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου μπορεί να φαίνονται ασήμαντα στην καθημερινότητα, όμως ο ακριβής χρονισμός είναι κρίσιμος για τη σύγχρονη τεχνολογία. Τα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης, τα δίκτυα GPS, οι τηλεπικοινωνίες και οι διαστημικές αποστολές βασίζονται σε εξαιρετικά ακριβείς μετρήσεις του χρόνου και της περιστροφής της Γης. Ακόμη και οι πιο μικρές μεταβολές μπορούν να δημιουργήσουν προκλήσεις σε συστήματα που απαιτούν ακρίβεια νανοδευτερολέπτων.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε μελλοντικά να επηρεάζει τη διάρκεια της ημέρας περισσότερο από ορισμένους φυσικούς παράγοντες που ιστορικά διαμόρφωναν την περιστροφή της Γης, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων σεληνιακών επιδράσεων.

ertnews.gr