ΟΗΕ: Το 2025 αναμένεται να είναι δεύτερη ή η τρίτη πιο θερμή χρονιά στην ιστορία

Η «ανησυχητική σειρά» ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών «συνεχίστηκε το 2025», προειδοποίησε την Πέμπτη (6/11) ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας (ΠΟΜ) σε έκθεση, εκτιμώντας ωστόσο ακόμη «εφικτή» την εκπλήρωση των στόχων των συμφωνιών του Παρισιού, την ώρα που οι αρχηγοί κρατών συνεδριάζουν στη Βραζιλία ενόψει της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP30).

Η δεύτερη ή η τρίτη πιο θερμή καταγεγραμμένη χρονιά

Στο τελευταίο του ενημερωτικό δελτίο για την κατάσταση του παγκόσμιου κλίματος, ο εξειδικευμένος οργανισμός του ΟΗΕ δηλώνει ότι η συσσώρευση των υψηλών θερμοκρασιών αναμένεται να χαρακτηρίσει το 2025 ως «τη δεύτερη ή τρίτη πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ».

Συνολικά, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας, οι 11 τελευταίες χρονιές, από το 2015 έως το 2025, θα πρέπει να ήταν «μεμονωμένα οι έντεκα πιο θερμές από τις 176 χρονιές παρατηρήσεων». Επιπλέον, υπογραμμίζει, ότι οι τρεις τελευταίες χρονιές είναι «οι πιο θερμές που έχουν καταγραφεί ποτέ».

Η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου 2025 ήταν υψηλότερη κατά 1,42°C (περίπου 0,12°C) σε σχέση με τον μέσο όρο της προβιομηχανικής εποχής, έναντι σχεδόν 1,55 °C (περίπου 0,13°C) για τη χρονιά 2024, υπογραμμίζει ο ΠΟΜ (WMO/ OMM) στην έκθεσή του.

Φέτος, διευκρινίζει ο ΠΟΜ, οι συνθήκες Ελ Νίνιο, που ενέτειναν την κλιματική αλλαγή το 2023 και το 2024, έδωσαν τη θέση τους σε πιο ουδέτερες συνθήκες.

Παράλληλα, ο ΠΟΜ υπογραμμίζει ότι «οι συγκεντρώσεις αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τη θερμότητα των ωκεανών, που και οι δύο ανήλθαν σε επίπεδα ρεκόρ το 2024, συνέχισαν να αυξάνονται το 2025».

Διαπίστωση που επιβεβαιώθηκε την Τρίτη από το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον, το οποίο στην ετήσια έκθεσή του δήλωσε ότι οι εκπομπές αυξήθηκαν επιπλέον κατά 2,3% πέρυσι, λόγω της ισχυρής αύξησης στην Ινδία, την Κίνα, τη Ρωσία και την Ινδονησία.

Οι εκλύσεις αυτές στην ατμόσφαιρα, οι οποίες ανήλθαν σε 57,7 δισεκατομμύρια τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα (CO2) πέρυσι, πρέπει να μειωθούν σημαντικά για να τηρηθεί η συμφωνία του Παρισιού, υπενθυμίζει το PNUE.

«Ακόμη εφικτό»

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, που συνεδριάζουν έπειτα από πρόσκληση του προέδρου της Βραζιλίας Λούλα, ενόψει της COP30, θα πρέπει να εξετάσουν τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν επειγόντως σε μια προσπάθεια να επιτευχθούν οι στόχοι της συμφωνίας που υπογράφηκε πριν από 10 χρόνια.

Αυτά έχουν στόχο να περιορίσουν την αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας «πολύ κάτω» από τους 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα και να προσπαθήσουν να την περιορίσουν στον 1,5°C.

«Αυτό το πρωτοφανές κύμα καύσωνα, σε συνδυασμό με την αύξηση ρεκόρ των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου πέρυσι, δείχνει σαφέστατα ότι θα είναι πρακτικά αδύνατο να περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη στον 1,5°C τα επόμενα χρόνια χωρίς να ξεπεράσουμε προσωρινά αυτόν τον στόχο», εξηγεί η Σελέστ Σάουλο, η γενική γραμματέας του ΠΟΜ στην έκθεση, επαναλαμβάνοντας πρόσφατη παρόμοια παρατήρηση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.

"Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα είναι εξίσου σαφή: είναι ακόμα απόλυτα εφικτό και ουσιώδες να μειωθούν οι θερμοκρασίες στον 1,5°C μέχρι το τέλος του αιώνα", τόνισε επίσης.

«Η πορεία που θα ακολουθήσουμε πρέπει να καθοδηγείται από την επιστήμη, να ενισχύεται από τη συνεργασία και να μετριέται από τις δράσεις που αναλαμβάνουμε», τόνισε η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΠΟΜ Κο Μπάρετ, σε συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη «πότε» και «για πόσο καιρό η υπερθέρμανση του πλανήτη θα παραμείνει πάνω από τον 1,5 βαθμό, και αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις που θα ληφθούν από τώρα και στο εξής. Αυτή είναι μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις της COP 30», τόνισε επίσης ο Κρις Χιούιτ, επικεφαλής των υπηρεσιών του κλίματος στον ΠΟΜ.

Στο περιθώριο αυτής της ανησυχητικής παρατήρησης, η έκθεση χαιρετίζει, ωστόσο, την πρόοδο που έχει σημειωθεί στον τομέα της έγκαιρης προειδοποίησης, με τον διπλασιασμό του αριθμού των χωρών που εφαρμόζουν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης πολλαπλών κινδύνων (MHEWS). Οι χώρες αυτές αυξήθηκαν από 56 σε 119 το 2024.

«Επείγοντα μέτρα»

Ο ΠΟΜ υπογραμμίζει επίσης ότι οι εθνικές μετεωρολογικές και οι υδρολογικές υπηρεσίες διαδραματίζουν έναν αυξανόμενο ρόλο στα σχέδια κλιματικής δράσης, τα οποία αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο τη σημασία των κλιματικών υπηρεσιών, όπως και των εποχιακών προβλέψεων σε βασικούς τομείς όπως η γεωργία, το νερό, η υγεία και η ενέργεια.

Ωστόσο, το 40% των χωρών συνεχίζει να μην τις διαθέτει και είναι απαραίτητο να ληφθούν "επείγοντα μέτρα" για να καλυφθούν τα κενά αυτά, προειδοποιεί ο ΠΟΜ.

Επίσης, αισθητή είναι η ανησυχία για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, υπό την επίδραση της υπερθέρμανσης και της θερμικής διαστολής των ωκεανών, καθώς και της τήξης των παγετώνων και των πάγων.

«Η μακροπρόθεσμη τάση ανόδου της στάθμης της θάλασσας συνεχίστηκε παρά μια ελαφρά προσωρινή διακύμανση λόγω των φυσικών παραγόντων», προστίθεται στην έκθεση.

Το 2025, η έκταση του θαλάσσιου πάγου που καλύπτει την Αρκτική μετά τον χειμερινό παγετό ήταν η χαμηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ, και αυτή του θαλάσσιου πάγου που καλύπτει την Ανταρκτική παρέμεινε σαφώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο καθόλη τη διάρκεια του έτους, τονίζει ο ΠΟΜ.