ΕΕ: Σε αδιέξοδο οι «27» για τον προϋπολογισμό -«Πυρά» της Μέτσολα σε ηγέτες, στο τραπέζι περικοπές έως και 11%

Σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα, με διαφωνίες για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πραγματοποιείται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Την ίδια ώρα, η συζήτηση για το ενεργειακό κόστος έγινε μεν σε καλύτερο κλίμα, ωστόσο υπάρχουν επί μέρους διαφωνίες.

Οι προειδοποιήσεις για το ενδεχόμενο να μην επιτευχθεί συμφωνία έως το τέλος του έτους, οι πιέσεις για σημαντικές περικοπές στον κοινοτικό προϋπολογισμό και η αδυναμία των ηγετών να καταλήξουν σε κοινή γραμμή για την ενέργεια αποτυπώνουν το δύσκολο περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί η Ε.Ε.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, εξαπέλυσε «πυρά» προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, τονίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να συμφωνεί σε φιλόδοξους στόχους και στη συνέχεια να περιορίζει τους πόρους που απαιτούνται για την υλοποίησή τους: «Δεν μπορούμε να συμφωνούμε και μετά να περικόπτουμε» είπε χαρακτηριστικά.

Προϋπολογισμός: Στο τραπέζι περικοπές έως και 11%

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών να αφορούν τόσο το συνολικό ύψος του όσο και τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας έως το τέλος του έτους.

Οι διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται στην πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας για περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ. Οι μειώσεις αφορούν κυρίως κονδύλια για την έρευνα, την τεχνολογία, την κλιματική δράση, την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική, ενώ προβλέπεται να διατηρηθούν σε μεγάλο βαθμό οι χρηματοδοτήσεις για τη γεωργία και την πολιτική συνοχής.

Την ίδια ώρα, ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος εξέφρασε αμφιβολίες για το ενδεχόμενο διεξαγωγής έκτακτης συνόδου των Ευρωπαίων ηγετών στα τέλη Νοεμβρίου. Η σύνοδος είχε σχεδιαστεί με αποκλειστικό στόχο την προώθηση των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό.

«Όπως πληροφορούμαστε, δεν είναι ακόμη απολύτως βέβαιο ότι θα πραγματοποιηθεί έκτακτη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Νοέμβριο», ανέφερε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι, εάν τελικά η σύνοδος δεν πραγματοποιηθεί, αυτό θα αποτελούσε ένδειξη ότι η επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του έτους απομακρύνεται.

Οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, Αυστρία, Δανία, Γερμανία, Φινλανδία, Ολλανδία και Σουηδία, ζητούν ακόμη μεγαλύτερες περικοπές, οι οποίες θα εφαρμοστούν οριζόντια σε διάφορους τομείς του προϋπολογισμού.

«Είναι μια ζώνη απαγόρευσης», δήλωσε το πρωί της Πέμπτης ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, υπογραμμίζοντας την αντίθεση της χώρας του σε ορισμένες από τις προτεινόμενες δαπάνες.

Στον αντίποδα, οι 17 χώρες που συγκροτούν την ομάδα των «Φίλων της Συνοχής», Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρος, Τσεχία, Εσθονία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία και Ισπανία, αντιτίθενται σε μια τόσο μεγάλη μείωση των κονδυλίων, καθώς επιδιώκουν να προστατεύσουν τη χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής.

«Δεν είναι αποδεκτό», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός της Ισπανίας.

Οι διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν έντονες, θέτοντας σε αμφισβήτηση τον στόχο της επίτευξης ομόφωνης συμφωνίας έως τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, αξιωματούχος του Συμβουλίου εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός ως προς το ενδεχόμενο ακύρωσης της έκτακτης συνόδου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί κανονικά.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, εκτίμησε ότι ο τελικός προϋπολογισμός θα μπορούσε να είναι κατά περίπου 10% έως 11% μικρότερος από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ.

Σε συνέντευξή του στο Politico, στο περιθώριο της συνόδου, ο Κύπριος πρόεδρος ανέφερε ότι οι περικοπές ενδέχεται να φτάσουν σε διψήφιο ποσοστό.

Διαφωνίες και για την ενέργεια

Χωρίς συμφωνία ολοκληρώθηκε και ο πρώτος γύρος συζητήσεων των Ευρωπαίων ηγετών για τις τιμές της ενέργειας, με τη Γερμανία και ορισμένες χώρες που συμμερίζονται τις θέσεις της να καταθέτουν συμβιβαστική πρόταση για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). 

Ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή περαιτέρω αναβολή του ζητήματος.

«Δεν μπορούμε να δεχθούμε να αναβάλλεται το ETS», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι είναι πιθανό να μην υπάρξουν συμπεράσματα για την ενέργεια κατά τη συγκεκριμένη σύνοδο. Όπως διευκρίνισε, ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα ήταν αποδεκτό για τη γερμανική πλευρά, καθώς, σύμφωνα με τον ίδιο, άλλες χώρες είναι εκείνες που πιέζουν για την έκδοση συμπερασμάτων.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι ηγέτες εξέτασαν διάφορες προτάσεις για την αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους, αναζητώντας τρόπους περιορισμού των επιβαρύνσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η πρόταση της Φον ντερ Λάιεν για τα αποθέματα φυσικού αερίου

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κάλεσε τους ηγέτες της ΕΕ να εξετάσουν τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων φυσικού αερίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εν μέσω των αυξανόμενων κινδύνων για τον ενεργειακό εφοδιασμό τον χειμώνα, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες και έναν αξιωματούχο της ΕΕ που μίλησαν στο Politico.

Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς οι υψηλές τιμές που διαμορφώθηκαν στις αγορές το καλοκαίρι, υπό την επίδραση του πολέμου στο Ιράν, περιόρισαν τα κίνητρα για την αναπλήρωσή τους. Ως αποτέλεσμα, η ΕΕ κινδυνεύει να εισέλθει στον χειμώνα με ανεπαρκή αποθέματα για την κάλυψη των αναγκών της.

Σύμφωνα με έγγραφα που περιήλθαν σε γνώση του Politico και περιγράφουν τα σχέδια για την αναμόρφωση του ευρωπαϊκού πλαισίου ασφάλειας εφοδιασμού φυσικού αερίου τον Νοέμβριο, εξετάζεται η παροχή κινήτρων στις εταιρείες ενέργειας για τη διατήρηση μεγαλύτερων στρατηγικών αποθεμάτων. Ωστόσο, τα σχέδια δεν προβλέπουν ρητά τη δημιουργία κρατικών στρατηγικών αποθεμάτων, τα οποία οι κυβερνήσεις θα υποχρεούνται να διατηρούν σε προκαθορισμένα επίπεδα, ανεξάρτητα από τις συνθήκες της αγοράς, ώστε να καλύπτονται ενδεχόμενες ελλείψεις εφοδιασμού.

Δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί η ακριβής μορφή που θα μπορούσαν να έχουν τα αποθέματα που πρότεινε η φον ντερ Λάιεν. Ωστόσο, ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ τα περιέγραψε ως ένα μακροπρόθεσμο μέτρο προστασίας της Ένωσης από μελλοντικές διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό, αντίστοιχο με τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων που διατηρούν ήδη τα κράτη.

Η πρόταση Μητσοτάκη

Όπως σημειώνει το Politico, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πρότεινε μεγαλύτερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν επιδοτήσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας με πόρους που προκύπτουν από τα αυξημένα έσοδα λόγω του υψηλού πληθωρισμού. Η ελληνική πρόταση εντάσσεται στη συζήτηση για το κατά πόσο οι υφιστάμενοι δημοσιονομικοί περιορισμοί επιτρέπουν στα κράτη-μέλη να στηρίξουν αποτελεσματικότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στο ενεργειακό κόστος, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική τους ισορροπία.

Από την πλευρά του, ο καγκελάριος της Αυστρίας, Κρίστιαν Στόκερ, επανέφερε πρόταση που είχε διατυπωθεί για πρώτη φορά τον Ιούνιο, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Ε.Ε. 

«Μόνο εάν γνωρίζουμε ακριβώς πώς διαμορφώνονται οι τιμές της ενέργειας μπορούμε να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης.

iefimerida.gr