Η έλλειψη ηλίου λόγω του πολέμου στο Ιράν απειλεί ακόμα και την τεχνητή νοημοσύνη

Άλλη μια παράμετρος που συγκαταλέγεται στις παρενέργειες του πολέμου στο Ιράν είναι η έλλειψη Ηλίου, του αποκαλούμενου και ευγενούς αερίου καθώς το Κατάρ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός σε ήλιο εκτός των ΗΠΑ καθώς συνεισφέρει σημαντικό μερίδιο της παγκόσμιας προσφοράς – περίπου 63 εκατομμύρια κυβικά πόδια το 2025 – το οποίο μεταφράζεται στο ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής.

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει αρχίσει να επηρεάζει έναν σημαντικό κλάδο τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού τεχνολογίας με τις εταιρείες να αναζητούν εναλλακτικούς προμηθευτές σε ήλιο καθώς το Κατάρ έχει βρεθεί στη δίνη της σύρραξης. Το ευγενές αέριο χρησιμοποιείται σε πολλά βασικά στάδια της κατασκευής τσιπ και μικροτσίπ, συμπεριλαμβανομένης της ψύξης, της ανίχνευσης διαρροών και των διαδικασιών κατασκευής ακριβείας, και οι τιμές του έχουν εκτοξευθεί στα ύψη από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Οι μεγάλοι προμηθευτές ηλίου έχουν αποδυθεί σε αγώνα δρόμου για να καθησυχάσουν τους κατασκευαστές μικροτσίπ που «κινούν» την τεχνητή νοημοσύνη. 

Το ήλιο είναι υποπροϊόν της επεξεργασίας φυσικού αερίου, και οι παρατεταμένες ελλείψεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μείωση έως και διακοπή της παραγωγής τόσο στον τομέα των ηλεκτρονικών ανάμεσα στα οποία και τα smartphone, όσο και στην αυτοκινητοβιομηχανία.

Ήδη πολλές εταιρείες που κατασκευάζουν τσιπ έχουν επιβραδύνει την παραγωγή.

Ποιοι τομείς επηρεάζονται

Η πιο ανησυχητική επίπτωση αφορά τους μαγνητικούς τομογράφους, οι οποίοι απαιτούν υγρό ήλιο για την ψύξη των μαγνητών τους. Η έλλειψη θέτει σε κίνδυνο τη λειτουργία των διαγνωστικών υπηρεσιών.

Το ήλιο είναι απαραίτητο για την κατασκευή ημιαγωγών, οπτικών ινών και σε διαστημικές εφαρμογές, τομείς που επηρεάζονται άμεσα από τη μειωμένη διαθεσιμότητα.

Ακόμα και η NASA και άλλα επιστημονικά εργαστήρια χρησιμοποιούν ήλιο για συστήματα καυσίμων πυραύλων και κρυογονική. Τα ερευνητικά έργα σταματούν ή επιβραδύνονται λόγω τετραπλασιασμού του κόστους.

Οι τιμές αυξήθηκαν από 40% έως 100% την τελευταία εβδομάδα.

Που χρησιμοποιείται το ήλιο

Εκτός από τους μαγνητικούς τομογράφους το ήλιο χρησιμοποιείται και σε εξειδικευμένο εξοπλισμό της καρδιοχειρουργικής.

Χρησιμοποιείται επίσης στην παραγωγή μικροτσίπ, τσιπ υπολογιστών και επίπεδων οθονών.

Αεροδιαστημική και Διαστημική Εξερεύνηση: Το Ήλιο χρησιμοποιείται για την πίεση των δεξαμενών καυσίμου πυραύλων (υγρό υδρογόνο και οξυγόνο) και για τον καθαρισμό συστημάτων κατά την εκτόξευση.

Κατασκευαστικές και Βιομηχανικές Εφαρμογές: Είναι απαραίτητο για την κατασκευή καλωδίων οπτικών ινών, διασφαλίζοντας ότι δεν παγιδεύονται φυσαλίδες αέρα.

Ανίχνευση διαρροών και επιστημονική έρευνα: Χρησιμοποιείται για την ανίχνευση διαρροών σε εξοπλισμό υψηλού κενού. Οι ερευνητές το χρησιμοποιούν για να φτάσουν σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν (μελέτες υπεραγωγιμότητας).

Επίσης, ένα μείγμα Οξυγόνου και ηλίου (heliox) χρησιμοποιείται για καταδύσεις με σκοπό την πρόληψη αναπνευστικών προβλημάτων.

Και βέβαια ως ανυψωτικό αέριο: χρησιμοποιείται σε μπαλόνια, αερόστατα και αερόπλοια λόγω της χαμηλής πυκνότητάς του.