Τα «φίδια της σκιάς»: Το μυστηριώδες φαινόμενο που αναμένεται να εμφανιστεί πριν από την ολική έκλειψη

Όσοι παρακολουθούν ολικές εκλείψεις Ηλίου περιγράφουν ένα παράξενο οπτικό φαινόμενο που εμφανίζεται λίγο πριν και αμέσως μετά την ολική έκλειψη ηλίου.

Αποκαλείται τα «φίδια της σκιάς» και αναφέρεται στις λεπτές σκοτεινές και φωτεινές λωρίδες που μοιάζουν να κινούνται με μεγάλη ταχύτητα πάνω στο έδαφος ή στους τοίχους κτιρίων. Το φαινόμενο είναι αντιληπτό με γυμνό μάτι, αλλά εξαιρετικά δύσκολο να καταγραφεί σε φωτογραφίες ή βίντεο, επειδή η αντίθεση ανάμεσα στις φωτεινές και τις σκοτεινές ζώνες είναι μικρή. Αν και είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται εδώ και πολύ καιρό, οι επιστήμονες εξακολουθούν να μην έχουν καταλήξει σε μία οριστική εξήγηση για το πώς ακριβώς δημιουργείται.

Η ολική έκλειψη Ηλίου της Τετάρτης 12 Αυγούστου 2026 δίνει τώρα στους ερευνητές μια ακόμη ευκαιρία να μελετήσουν το μυστήριο. Η ζώνη που θα είναι ορατό το φαινόμενο θα περάσει από το βόρειο άκρο της Ρωσίας, την ανατολική Γροιλανδία, τη δυτική Ισλανδία, το βόρειο τμήμα της Ισπανίας και τη βορειοανατολική Πορτογαλία.

Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ του CNN International, ο Ντέιβιντ Τέρνσεκ, καθηγητής Φυσικής και Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ και διευθυντής του Allegheny Observatory, είδε για πρώτη φορά τις μυστηριώδεις λωρίδες όταν ήταν μόλις 14 ετών. Ήταν το 1970 και είχε ταξιδέψει κοντά στη Βιρτζίνια Μπιτς για να παρακολουθήσει μια ολική έκλειψη με ένα τηλεσκόπιο που είχε κατασκευάσει μόνος του.

Λίγο πριν ο Ήλιος καλυφθεί ολοκληρωτικά από τη Σελήνη, παρατήρησε φωτεινές λωρίδες να «σαρώνουν» το έδαφος. Δεκαετίες αργότερα, η επιστημονική του περιέργεια για το φαινόμενο παραμένει ζωντανή.

Η επικρατέστερη θεωρία και το πείραμα που την αμφισβήτησε

Για χρόνια, η κυρίαρχη επιστημονική εξήγηση ήταν ότι τα φίδια της σκιάς δημιουργούνται από τις αναταράξεις στην ατμόσφαιρα της Γης. Λίγο πριν από την ολική έκλειψη, η Σελήνη έχει καλύψει σχεδόν ολόκληρο τον Ήλιο και απομένει μόνο μια πολύ λεπτή λωρίδα ηλιακού φωτός. Καθώς αυτό το φως περνά μέσα από ακανόνιστα κινούμενες μάζες αέρα, οι ατμοσφαιρικές διαταραχές γίνονται ορατές ως φωτεινές και σκοτεινές ζώνες.

Η αρχή θυμίζει το φαινόμενο που κάνει τα αστέρια να φαίνονται ότι «τρεμοπαίζουν» όταν τα κοιτάζουμε από τη Γη. Ωστόσο, ένα πείραμα κατά την ολική έκλειψη του 2017 στις Ηνωμένες Πολιτείες έφερε ανατροπή σε αυτήν τη θεωρία.

Η ομάδα του Τέρνσεκ είχε τοποθετήσει αισθητήρες φωτός τόσο στο έδαφος όσο και σε αερόστατο μεγάλου ύψους, το οποίο ανέβηκε περίπου 25 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, δηλαδή πάνω από το μεγαλύτερο μέρος της ατμόσφαιρας.

Εάν η ατμοσφαιρική τύρβη ήταν η μοναδική αιτία του φαινομένου, οι επιστήμονες περίμεναν να ανιχνεύσουν τις χαρακτηριστικές μεταβολές του φωτός μόνο στο έδαφος.

Όμως οι αισθητήρες κατέγραψαν ένα σταθερό σήμα 4,5 Hz τόσο στο έδαφος όσο και σε μεγάλο υψόμετρο. «Είδαμε το φαινόμενο πάνω από την ατμόσφαιρα και στο έδαφος», ανέφερε ο Τέρνσεκ, εξηγώντας ότι το αποτέλεσμα υποδήλωνε πως η κυρίαρχη θεωρία ενδεχομένως να μην αποτελεί τη μοναδική εξήγηση.

iefimerida.gr