Τεχνητή Νοημοσύνη: Πώς πρέπει να μιλάμε στα chatbots

Όταν μια ομάδα ερευνητών αποφάσισε να ελέγξει αν η «θετική σκέψη» έκανε τα chatbots πιο ακριβή, τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Στο πλαίσιο της μελέτης τους, οι ερευνητές τα επαινούσαν αποκαλώντας τα «έξυπνα», τα ενθάρρυναν να σκέφτονται προσεκτικά και κατέληγαν κάθε ερώτηση με τη φράση «θα είναι διασκεδαστικό!». Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν επηρέασε ουσιαστικά τις επιδόσεις τους. Όταν όμως τα chatbots κλήθηκαν να υποδυθούν ότι βρίσκονταν στο τηλεοπτικό σύμπαν του Star Trek, τα πήγαιναν καλύτερα στα βασικά μαθηματικά.

Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν παράξενες στρατηγικές για να λάβουν καλύτερες απαντήσεις από μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), όπως το ChatGPT. Κάποιοι πιστεύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) συνεργάζεται καλύτερα όταν την απειλείτε, άλλοι όταν είσαι ευγενικοί μαζί της. Αυτές οι στρατηγικές είναι μέρος της μυθολογίας γύρω από το «prompt engineering» – τρόπους διαμόρφωσης των εντολών ώστε η ΤΝ να δίνει καλύτερα αποτελέσματα. Οι ειδικοί όμως λένε ότι πολλές από τις γνωστές «συνταγές» απλώς δεν λειτουργούν και, σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να είναι και επικίνδυνες. Παρόλα αυτά, ο τρόπος που μιλάτε σε ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης έχει σημασία και ορισμένες τεχνικές όντως βοηθούν.

«Πολλοί νομίζουν ότι υπάρχουν μαγικές λέξεις που θα βοηθήσουν τα LLMs να λύσουν ένα πρόβλημα. Όμως, αυτό που έχει σημασία δεν είναι η επιλογή των λέξεων, αλλά το πώς εκφράζετε τη βασική ιδέα σας» εξηγεί ο Τζουλς Γουάιτ, καθηγητής υπολογιστικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Βάντερμπιλτ στις ΗΠΑ.

Πρέπει να είμαστε ευγενικοί με τα chatbots;

Το 2025, ένας χρήστης έγραψε στο X (πρώην Twitter): «Αναρωτιέμαι πόσα χρήματα έχει ξοδέψει η OpenAI σε ρεύμα εξαιτίας όσων λένε “παρακαλώ” και “ευχαριστώ” στα μοντέλα της». Ο Σαμ Άλτμαν, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, απάντησε: «Δεκάδες εκατομμύρια δολάρια που δαπανήθηκαν σωστά. Ποτέ δεν ξέρεις».

Οι περισσότεροι το εξέλαβαν ως χιουμοριστική αναφορά στην πιθανότητα μιας «Αποκάλυψης» της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά η ευγένεια έχει και μια πρακτική πλευρά. Τα LLMs λειτουργούν αναλύοντας τις λέξεις σας σε «tokens» και χρησιμοποιώντας στατιστική για να δώσουν απάντηση. Κάθε λεπτομέρεια- από τις λέξεις που χρησιμοποιείτε μέχρι τα σημεία στίξης- μπορεί να επηρεάσει την απάντηση που θα σας δώσει. Ωστόσο, είναι απίστευτα δύσκολο να προβλεφθεί πώς.

Για παράδειγμα, μια μελέτη του 2024 έδειξε ότι τα LLMs έδιναν καλύτερες και πιο ακριβείς απαντήσεις όταν οι ερωτήσεις ήταν ευγενικές αντί για αυστηρές εντολές. Παρατηρήθηκαν επίσης και πολιτισμικές διαφορές: τα chatbots στα ιαπωνικά έδιναν ελαφρώς χειρότερα αποτελέσματα αν οι χρήστες ήταν υπερβολικά ευγενικοί.

Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι μια παλαιότερη έκδοση του ChatGPT ήταν πιο ακριβής όταν το έβριζαν οι ερευνητές. Σε γενικές γραμμές, τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δεν επαρκούν για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, ενώ οι διαρκείς αναβαθμίσεις των μοντέλων καθιστούν πολλές παλαιότερες μελέτες σύντομα παρωχημένες.

Πώς πρέπει να μιλάμε στα chatbots

Υπάρχουν πραγματικά ζητήματα με την τεχνητή νοημοσύνη- από ηθικά μέχρι περιβαλλοντικά. Κάποιοι αρνούνται να την χρησιμοποιούν. Αν όμως θα χρησιμοποιήσετε LLMs, καλύτερα να μάθετε πώς να παίρνετε τα επιθυμητά αποτελέσματα γρήγορα και αποδοτικά. Ακουλουθούν ορισμένες συμβουλές:

Ζητήστε πολλές επιλογές: Μην ζητάτε μία απάντηση, ζητήστε τρεις ή πέντε. Αν γράφετε ένα κείμενο, ζητήστε διαφορετικές εκδοχές ώστε να επιλέξετε τι σας αρέσει και γιατί.

Δώστε παραδείγματα: Αν θέλετε να γράψει ένα email, δώστε δείγμα του στυλ σας.

Συνέντευξη: Αν θέλετε να γράψετε μια αγγελία για μια θέση εργασίας, μπορείτε να του ζητήσετε να σας απευθύνει ερωτήσεις μία προς μία, μέχρι να συγκεντρώσετε όλα τα απαραίτητα στοιχεία που χρειάζεστε για να τη συντάξετε.

Προσοχή στο παιχνίδι ρόλων: Το να λέτε στην ΤΝ ότι είναι καθηγητής μαθηματικών δεν την κάνει πιο ακριβή. Μπορεί να ενθαρρύνει υπερβολική αυτοπεποίθηση και «παραλήρημα» (hallucination). Ωστόσο, μπορείτε αν χρησιμοποιήσετε αυτή την τεχνική για δημιουργικές εργασίες.

Μείνετε ουδέτεροι: Μην επηρεάζετε την απάντηση λέγοντας ποια επιλογή προτιμάτε.

Λέξεις όπως «παρακαλώ» και «ευχαριστώ»: Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center το 2019, περισσότεροι από τους μισούς Αμερικανούς λένε «παρακαλώ» όταν μιλάνε στα «έξυπνα» ηχεία τους. Φαίνεται ότι αυτή η τάση συνεχίζεται:

Μια έρευνα του 2025 που διεξήγαγε ο εκδοτικός οίκος Future, διαπίστωσε ότι το 70% των ανθρώπων είναι ευγενικοί με την Τεχνητή Νοημοσύνη όταν τη χρησιμοποιούν. Οι περισσότεροι δήλωσαν ότι είναι ευγενικοί επειδή είναι το σωστό, αν και το 12% δήλωσε ότι το κάνουν για να προστατεύσουν τον εαυτό τους σε περίπτωση εξέγερσης των ρομπότ.

Πηγή: BBC