Κουνούπια: Μεγαλύτερη επαγρύπνηση για τον έλεγχο μεταδοτικών λοιμώξεων ζητά η Ευρώπη

Η Ευρώπη χρειάζεται να βελτιώσει την ετοιμότητα και τις προσπάθειες ελέγχου, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια, με τον ιό του Δυτικού Νείλου να συνεχίζει να εξαπλώνεται σε νέες περιοχές και τα χωροκατακτητικά είδη κουνουπιών να εγκαθίστανται σε ολοένα και περισσότερα μέρη της Ευρώπης. Αυτά δήλωσε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) με αφορμή την χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Κουνουπιών.

Αναλυτικότερα, εφέτος, έξι περιοχές στην Ευρώπη ανέφεραν για πρώτη φορά κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου που αποκτήθηκαν τοπικά. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα εβδομαδιαία στοιχεία του ECDC, έως τις 13 Αυγούστου 2026 έχουν αναφερθεί 429 τοπικά μεταδιδόμενα κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες. Καθώς η μετάδοση συνήθως κορυφώνεται κατά τον Αύγουστο και τις αρχές Σεπτεμβρίου, αναμένονται και άλλα κρούσματα, επισημαίνουν οι ειδικοί του ECDC.

«Η εξάπλωση της μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου, καθώς και η εξάπλωση των χωροκατακτητικών ειδών κουνουπιών, καταδεικνύουν γιατί η Ευρώπη χρειάζεται να ενισχύσει την ικανότητά της για την καταπολέμηση των κουνουπιών», δήλωσε η Céline Gossner. «Για τον αποτελεσματικό έλεγχο των κουνουπιών, απαιτείται στενή συνεργασία στην Ευρώπη και μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα συνδυάζει την παρακολούθηση των πληθυσμών των κουνουπιών, τη συμμετοχή των κοινοτήτων και στοχευμένες λύσεις καταπολέμησης των κουνουπιών, λαμβάνοντας υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις».

Ενώ τα κουνούπια που μεταδίδουν τον ιό του Δυτικού Νείλου (κουνούπια του γένους Culex) είναι ήδη ευρέως διαδεδομένα στην Ευρώπη, το ασιατικό κουνούπι τίγρης (Aedes albopictus), το οποίο μπορεί να μεταδώσει τους ιούς του Δάγκειου πυρετού και του chikungunya, έχει πλέον εγκατασταθεί σε 16 ευρωπαϊκές χώρες, αριθμός διπλάσιος σε σχέση με πριν από 12 χρόνια.

Ένα νέο άρθρο που πρόκειται να δημοσιευτεί από το ECDC και ευρωπαϊκούς εταίρους στο επιστημονικό περιοδικό Eurosurveillance, με τίτλο «Ενίσχυση της καταπολέμησης των κουνουπιών για τη διαχείριση αναδυόμενων ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια», εντοπίζει κενά στην ικανότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίζει τα κουνούπια και ζητά βελτιωμένο συντονισμό, καθώς και διεύρυνση των διαθέσιμων εργαλείων, προκειμένου να ενισχυθεί ο έλεγχος των πληθυσμών τους. Η δημοσίευση αυτή συμπίπτει με την έκδοση νέας έκθεσης του ECDC σχετικά με τις πρακτικές παρακολούθησης και καταπολέμησης των κουνουπιών στην Ευρώπη, η οποία υπογραμμίζει την ανάγκη για πιο αποτελεσματικά προγράμματα ελέγχου.

Το ECDC υποστηρίζει τις ευρωπαϊκές χώρες μέσω της εποχικής επιτήρησης των λοιμώξεων από τον ιό του Δυτικού Νείλου, καθώς και των νόσων που προκαλούνται από τον ιό του δάγκειου πυρετού και τον ιό chikungunya. Παράλληλα, πραγματοποιεί αξιολογήσεις κινδύνου, καταρτίζει χάρτες κατανομής των κουνουπιών και χρησιμοποιεί μοντέλα πρόβλεψης, ενώ παρέχει πρακτικές κατευθύνσεις για την ετοιμότητα, την πρόληψη και την αντιμετώπιση επιδημικών εξάρσεων.

Μέτρα

Ο αποτελεσματικός έλεγχος των κουνουπιών απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει την επιτήρηση των κουνουπιών και των μεταδιδόμενων από αυτά ασθενειών, τη διαχείριση των εστιών αναπαραγωγής των προνυμφών, τη συμμετοχή της κοινότητας και στοχευμένα μέτρα καταπολέμησης των κουνουπιών, προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες. Η ανθεκτικότητα των κουνουπιών στα εντομοκτόνα, οι περιβαλλοντικές ανησυχίες, καθώς και το περιορισμένο εύρος προϊόντων που έχουν εγκριθεί για χρήση κατά των κουνουπιών, υπογραμμίζουν επίσης την ανάγκη για περισσότερες και πιο διαφοροποιημένες επιλογές καταπολέμησης, καθώς και για ισχυρότερα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους.

Με την απομάκρυνση ή την κάλυψη στάσιμων νερών μέσα και γύρω από τις κατοικίες, συμπεριλαμβανομένων των μπαλκονιών και των κήπων, οι κοινότητες και οι πολίτες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μείωση των πληθυσμών των κουνουπιών. Εξίσου σημαντική είναι η ατομική προστασία, η οποία περιλαμβάνει τη χρήση απωθητικών, τη χρήση προστατευτικού ρουχισμού και την προστασία των κατοικιών από την είσοδο κουνουπιών. Οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει επίσης να παραμένουν σε εγρήγορση για την πιθανότητα τοπικής μετάδοσης και εισαγόμενων κρουσμάτων, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση αυτών των ιών.

ygeiamou.gr