Μηνιγγίτιδα Β: Βασικά δεδομένα για την ασθένεια και για το εμβόλιο

Παρότι βρισκόμαστε στο τέταρτο κύμα της Covid-19 πανδημίας -και πολλοί ειδικοί εικάζουν ότι θα ακολουθήσει ένα πέμπτο μετά τις γιορτές- υπάρχει φέτος μια σημαντική διαφορά: Τα σχολεία λειτουργούν και όλοι μας κινούμαστε πολύ περισσότερο απ' ότι στις προηγούμενες φάσεις της πανδημίας. Και ενώ η προστασία όλης της οικογένειας από την Covid-19 εξακολουθεί να είναι ζωτικής σημασίας, δεν θα πρέπει να παραβλέπουμε τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της υγείας των παιδιών από άλλους κινδύνους, οι οποίοι όχι μόνο δεν έχουν εκλείψει, αλλά δυνητικά μπορεί πλέον να είναι και εντονότεροι.

Πανδημία και… εμβολιαστικό κενό

Ένα θέμα που έχει απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα, παράλληλα με τον κορονοϊό, είναι το κενό στους εμβολιασμούς ρουτίνας παιδιών και εφήβων, λόγω των περιοριστικών μέτρων που είχαν επιβληθεί, αλλά και του φόβου των γονέων ότι η επίσκεψη στον παιδίατρο μπορεί να εκθέσει τα παιδιά τους στον κορονοϊό. Όπως μάλιστα είχε επισημάνει η Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία τον Μάρτιο του 2021, η πανδημία "έχει δημιουργήσει τεράστιο κενό και στους εμβολιασμούς ρουτίνας παιδιών και εφήβων".

Γίνεται λοιπόν προφανές ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, η επιστροφή των παιδιών στις δραστηριότητές τους μπορεί να οδηγήσει στην επανεμφάνιση παλιών και ξεχασμένων λοιμωδών νοσημάτων στον ανεμβολίαστο παιδικό πληθυσμό.
"...Αν δεν δράσουμε άμεσα, θα εμφανισθούν παλιά (ξεχασμένα) λοιμώδη νοσήματα, όπως ιλαρά, κοκκύτης, μηνιγγίτιδα κλπ. Το πρόβλημα θα είναι πιο έντονο για τη μηνιγγίτιδα Β, που η κάλυψη είχε φθάσει στο 40%", είχε επισημάνει τον Μάρτιο η Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία.

Αυτή την περίοδο που μικροί και μεγάλοι θα έχουμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο είναι μια καλή ευκαιρία για να επισκεφθούμε τον παιδίατρο και να βεβαιωθούμε ότι τα παιδιά μας έχουν λάβει όλα τα προγραμματισμένα εμβόλια αλλά και να προγραμματίσουμε τις επόμενες δόσεις των εμβολίων που εκκρεμούν. Στο πλαίσιο της ενημέρωσής μας για τα απαραίτητα εμβόλιο καλό θα είναι να συζητήσουμε με τον παιδίατρο για τον εμβολιασμό έναντι της μηνιγγίτιδας Β, η οποία συνεχίζει ακόμα και σήμερα να αποτελεί περίπου το 80% των περιστατικών βακτηριακής μηνιγγίτιδας στην Ελλάδα.

Βασικές πληροφορίες για τη μηνιγγίτιδα Β 

* Πρόκειται για μια ιδιαίτερα επικίνδυνη νόσο η οποία δεν κάνει διακρίσεις καθώς προσβάλλει μωρά, νήπια και νεαρούς ενήλικες, εξελίσσεται ταχύτατα και μέσα σε 24 μόλις ώρες μπορεί να προκαλέσει μόνιμες αναπηρίες ή να οδηγήσει ακόμα και σε θάνατο. 
* Περίπου 1 στα 5 περιστατικά μηνιγγίτιδας μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές, όπως μόνιμες αναπηρίες ή βλάβες.
* Τα βρέφη και τα νήπια αποτελούν τις πιο ευάλωτες ηλικιακές ομάδες και ακολουθούν οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες. Βρέφη ηλικίας κάτω του 1 έτους διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ομάδα και ακολουθούν τα νήπια ηλικίας 1 έως 4 ετών.
*Οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες διατρέχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο προσβολής από τη νόσο. 
* Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος είναι ιδιαιτέρως σοβαρή, καθώς μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία και να οδηγήσει ακόμα και στον θάνατο. 
* Στα αρχικά στάδια της νόσου τα συμπτώματα ομοιάζουν με αυτά της απλής ίωσης, δημιουργώντας την εσφαλμένη εντύπωση ότι πρόκειται για ένα απλό κρυολόγημα που "θα περάσει γρήγορα", ωστόσο εξελίσσεται ραγδαία.
* Τα συμπτώματα αυτά είναι: υψηλός πυρετός, πονοκέφαλος, έμετος καθώς και τα πιο ειδικά όπως η αυχενική δυσκαμψία, η φωτοφοβία και το αιμορραγικό εξάνθημα. 

Ο ρόλος του εμβολιασμού στην πρόληψη

Στην πραγματικότητα, η μόνη πρόληψη που έχουμε στα χέρια μας για τη μηνιγγίτιδα Β είναι ο εμβολιασμός, δεδομένου ότι 1 στους 10 ενήλικες φέρει το βακτήριο ασυμπτωματικά και μπορεί να μεταδώσει τη νόσο σε νεαρά μέλη της οικογένειας του, μέσω καθημερινών συνηθειών όπως το φιλί, ο βήχας και το φτάρνισμα. Ο εμβολιασμός μπορεί να να ξεκινήσει από την ηλικία των 2 μηνών και άνω. Τέλος, ο εμβολιασμός κατά των υπόλοιπων τύπων μηνιγγίτιδας, είναι επίσης απαραίτητος, ωστόσο δεν προστατεύει τα παιδιά από την μηνιγγίτιδα τύπου Β.

Ο Π.Ο.Υ. "στη μάχη" κατά της μηνιγγίτιδας

Να σημειωθεί ότι παγκοσμίως, οι επιδημίες βακτηριακής μηνιγγίτιδας σκοτώνουν περίπου 250.000 ανθρώπους κάθε χρόνο. Για τον σκοπό αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αποκάλυψε τον Σεπτέμβριο την πρώτη παγκόσμια στρατηγική κατά της μηνιγγίτιδας, με σκοπό την εξάλειψη έως το 2030 των επιδημιών της. Όπως σημείωσε ο ΠΟΥ στη σχετική του ανακοίνωση, για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να διευρυνθεί η πρόσβαση στα εμβόλια.