Ζωοτροφές: Ποιες είναι οι προοπτικές για την αγορά του 2023

Μειωμένη κατά 5 εκατ. τόνους ήταν το 2022 συγκριτικά με το 2021 η παραγωγή βιομηχανικών σύνθετων ζωοτροφών στην ΕΕ. Την ίδια στιγμή η γρίπη των πτηνών, η αφρικανική πανώλη των χοίρων, η οικονομική αβεβαιότητα, οι «πράσινες» πολιτικές και οι πολιτικές για την καλή διαβίωση των ζώων είναι οι κύριοι παράγοντες που θα καθορίσουν την αγορά για το 2023.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της FEFAC (Σύνδεσμος Ευρωπαϊκών Βιομηχανιών Σύνθετων Ζωοτροφών) η παραγωγή σύνθετων ζωοτροφών στην ΕΕ για εκτρεφόμενα ζώα το 2022 εκτιμάται σε 148. 9 εκατ. τόνους, δηλαδή θα είναι μειωμένη κατά 3,8 % σε σύγκριση με το 2021. Η πιο σημαντική μείωση παρατηρήθηκε στις ζωοτροφές για τον τομέα των χοίρων (-6,7 %) και των πουλερικών (-3,2 %), κυρίως λόγω της εξάπλωσης των ζωικών ασθενειών της γρίπης των πτηνών και της αφρικανική πανώλης της χοίρων.

Παράλληλα, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η ενεργειακή κρίση στην ΕΕ είχαν σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία και τον πληθωρισμό της ΕΕ, που οδήγησε σε μειωμένη ζήτηση για ζωικά προϊόντα. Το γεγονός αυτό επηρέασε την παραγωγή και τελικά τη ζήτηση για ζωοτροφές.

Μόλις πέντε χώρες (Αυστρία, Φιλανδία, Ιρλανδία, Πολωνία και Σλοβενία) ήταν αυτές που κατάφεραν να αυξήσουν ή και να σταθεροποιήσουν ελαφρώς την παραγωγή ζωοτροφών τους. Συγχρόνως οι πράσινες πολιτικές για το περιβάλλον και την καλή διαβίωση των ζώων συνέχισαν να παίζουν ρόλο στο Βέλγιο, τη Γερμανία και την Ολλανδία, οι οποίες οδηγήθηκαν σε μείωση του αριθμού του ζωικού κεφαλαίου. 

Ζωοτροφές για χοίρους

Το 2022, ο τομέας των χοιροτροφών επηρεάστηκε περισσότερο. Η παραγωγή μειώθηκε κατά 3 εκατ. τόνους σε σύγκριση με το 2021, όταν πολλά κράτη μέλη  παρουσίασαν μείωση άνω του 5%. Σε ορισμένες χώρες, ιδίως οι μικρές εκμεταλλεύσεις έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους λόγω της επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης και της κερδοφορίας των εκμεταλλεύσεων.

Οι χώρες εξαγωγής χοιρινού κρέατος μείωσαν την παραγωγή τους, καθώς η Κίνα συνεχίζει να ανακάμπτει από την ΑΠΧ και δεν εισάγει πλέον ποσότητες χοιρινού κρέατος στα προηγούμενα επίπεδα. Η αφρικανική πανώλη των χοίρων συνέχισε να παίζει ρόλο σε ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία και η Ρουμανία, επηρεάζοντας την οικονομική αποδοτικότητα των χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Ζωοτροφές για πουλερικά και βοοειδή

Η παραγωγή ζωοτροφών για πουλερικά το 2022 μειώθηκε κατά σχεδόν 2 εκατ. τόνους, καθώς αρκετές χώρες επηρεάστηκαν σημαντικά από τη ΓΠ και μείωσαν την παραγωγή πουλερικών τους.

Επίσης, το υψηλό κόστος των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας κατά τη διάρκεια του χειμώνα οδήγησε στην κατάσταση κατά την οποία ορισμένες εκμεταλλεύσεις παρέλειψαν τους κύκλους, γεγονός που επηρέασε τη ζήτηση ζωοτροφών.

Η παραγωγή ζωοτροφών για βοοειδή μειώθηκε ελαφρώς κατά 0,5 εκατ. τόνους σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ως αποτέλεσμα της σταθεροποίησης της παραγωγής σε σχέση με το έτος 2021, όταν η έντονη ξηρασία οδήγησε σε αυξημένη ζήτηση για ζωοτροφές γαλακτοπαραγωγής (κατά συνέπεια, αυτό αύξησε τη ζήτηση για σύνθετες ζωοτροφές). 

Οι προοπτικές της αγοράς για το 2023

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η παραγωγή των κυριότερων ζωικών ειδών (εκτός από τα πουλερικά) αναμένεται να μειωθεί το 2023. Η μείωση των κοπαδιών είναι προοδευτική στους κύριους παραγωγούς της ΕΕ, ενώ οι αβεβαιότητες γύρω από τις τιμές των ζωοτροφών και των λιπασμάτων καθώς και ο πληθωρισμός επηρεάζουν την αγορά. Αυτό θα έχει αναμφίβολα αντίκτυπο και στην αγορά ζωοτροφών.

Οι εμπειρογνώμονες της FEFAC εκτιμούν ότι η παραγωγή σύνθετων προϊόντων το 2023 θα μειωθεί περαιτέρω κατά 1,5% φτάνοντας τους 146,8 εκατ. τόνων. Ο τομέας των ζωοτροφών για πουλερικά και χοίρους μπορεί να παρουσιάσει ανάκαμψη το 4ο τρίμηνο, αλλά αυτό δεν θα αντισταθμίσει το σύνολο των απωλειών του 2021/2022. Η γρίπη των πτηνών, η οικονομική αβεβαιότητα και οι πολιτικές για την προστασία του περιβάλλοντος και την καλή διαβίωση των ζώων εξακολουθούν να αποτελούν τους κύριους παράγοντες της αγοράς για το επόμενο έτος.

Ταυτόχρονα, τα προβλήματα ξηρασίας στη νοτιοδυτική Ευρώπη μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένες ανάγκες για εισαγωγές πρώτων υλών, ενώ η αυξανόμενη εισαγωγή ζωικών προϊόντων και από άλλες τρίτες χώρες μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τη ζήτηση ζωοτροφών στην ΕΕ.