Το Ψήφισμα 186/1964, οι Τούρκικοι Σχεδιασμοί και Εμείς

Δεν αποτελεί έκπληξη ότι η Τουρκία έχει ως στόχο τον παραμερισμό του Ψηφίσματος 186 (Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ 4/3/1964).Το συγκεκριμένο Ψήφισμα υπογράμμισε ότι η Κυβέρνηση του Προέδρου Μακαρίου εκπροσωπούσε ολόκληρη την Κύπρο. Εν ολίγοις αναγνώρισε το Δίκαιο της Ανάγκης. Επιπρόσθετα, με το Ψήφισμα αυτό δημιουργήθηκε η ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Τέλος το Ψήφισμα καλούσε σε συνομιλίες για την ειρηνική επίλυση του Κυπριακού.

Το ζήτημα αυτό ήλθε ξανά στο προσκήνιο με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα στον τουρκικό τύπο καθώς και δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων. Υπενθυμίζεται ότι από τον Μάρτιο του 1964 η Τουρκία και η εκάστοτε τουρκοκυπριακή ηγεσία αναφέρονται σε «Ελληνοκυπριακή Διοίκηση» και όχι σε «Κυπριακή Δημοκρατία». Υπογραμμίζεται συναφώς ότι η Άγκυρα θεωρεί την Κυπριακή Δημοκρατία ως εκλιπούσα. Παρόμοιες αναφορές γίνονται και από κύκλους που ακολουθούν το τουρκικό αφήγημα εντός και εκτός Κύπρου.

Το 1974 η Τουρκία κατέκτησε το 37% του εδάφους της Μεγαλονήσου και προέβη σε εθνοκάθαρση. Η καταστροφή που έγινε ήταν βιβλικών διαστάσεων. Εκείνο που η Τουρκία δεν κατάφερε ήταν ο παραμερισμός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι επίσης σημαντικό να αναφερθεί ότι σε όλα τα σχέδια ή/και ιδέες για το Κυπριακό μετά το 1974, η Τουρκία προωθεί την ιδέα για ένα νέο κρατικό μόρφωμα το οποίο θα είναι υπό τον στρατηγικό της έλεγχο.

Η Τουρκία είναι συνεπής ως προς τις ενέργειές της για την υλοποίηση του στόχου της για στρατηγικό έλεγχο της Κύπρου. Γι’ αυτό αντιδρά και σε οποιεσδήποτε στρατιωτικές και άλλες συνεργασίες που οικοδομεί η Κυπριακή Δημοκρατία.

Τα ζητήματα που εγείρονται είναι πολύ σοβαρά. Με τα σημερινά δεδομένα η Τουρκία θα αποδεχθεί μια διευθέτηση η οποία παραμερίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και δημιουργείται ένα νέο κρατικό μόρφωμα οι αποφάσεις του οποίου θα χρειάζονται και την τουρκική συναίνεση. Σε αυτό άλλωστε αποσκοπεί η ερμηνεία της τουρκοκυπριακής πλευράς για τηνπολιτική ισότητα και η απαίτηση για εκ περιτροπής προεδρία.

Και ενώ η Τουρκία έχει στρατικοποιήσει σε μεγάλο βαθμό την κατεχόμενη Κύπρο, αντιδρά συστηματικά σε οποιεσδήποτε προσπάθειες ενίσχυσης της κρατικής υπόστασης του νόμιμου κράτους καθώς και της αποτρεπτικής ικανότητας της ελεύθερης Κύπρου. Επιπρόσθετα, μια από τις πάγιες τακτικές της Τουρκίας είναι η δημιουργία γκρίζων ζωνών. Δεν πρέπει επίσης να μας διαφεύγει επίσης ότι η κατοχική οντότητα παραβιάζει συστηματικά τη νεκρή ζώνη και η Τουρκία αμφισβητεί την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πέραν τούτου, η Άγκυρα και η κατοχική οντότητα επικαλούνται τις Συμφωνίες του 1960 κατά το δοκούν. Η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει να αναδείξει τα ζητήματα αυτά.

Η στάση της Τουρκίας θα έπρεπε να είχε αξιολογηθεί σφαιρικά και με ορθολογισμό. Και η Κυπριακή Δημοκρατία έπρεπε προ πολλού να είχε ένα πειστικό αφήγημα καθώς και μια ολοκληρωμένη στρατηγική. Είναι επίσης σημαντικό όπως η Κύπρος καταστεί ένα κράτος πρότυπο το οποίο να είναι απαραίτητο για τους εταίρους του. Μια τέτοια πολιτική θα συμβάλει και στην εξυπηρέτηση των εθνικών μας στόχων.

Είναι πολύ σημαντικό όπως η χώρα μας αγωνισθεί για να προασπίσει το Ψήφισμα 186/1964 ως απαραίτητο μέσο για την ενίσχυση της κρατικής της υπόστασης καθώς και για την προσπάθεια απαλλαγής από την τουρκική κατοχή. Η Κυπριακή Δημοκρατία νομιμοποιείται να αγωνίζεται για την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων και την ολοκλήρωση της ανεξαρτησίας της.

* Ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοφάνους είναι Πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων το οποίο είναι διασυνδεδεμένο με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Είναι επίσης Συνεργαζόμενος Υποψήφιος Βουλευτής με το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών.