Διεθνής Οργανισμός Εργασίας: Κινδυνεύουν δεκάδες εκατομμύρια θέσεις εργασίας λόγω πολέμου

Ο (Διεθνής Οργανισμός Εργασίας προειδοποιεί πως ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε όλο τον κόσμο, καθώς έχουν προκύψει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Η ανησυχία του ILO βασίζεται κυρίως στην αλυσιδωτή επίδραση που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν στις τιμές της ενέργειας, στις μεταφορές, στις αλυσίδες εφοδιασμού και στις επενδύσεις.

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στις εμπόλεμες περιοχές, αλλά μεταφέρονται γρήγορα σε οικονομίες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο, το διεθνές εμπόριο και τη μεταναστευτική εργασία.

Ο φόβος ενός νέου παγκόσμιου εργασιακού σοκ

Ο ILO τονίζει ότι σε περίπτωση παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης, οι απώλειες θέσεων εργασίας μπορεί να λάβουν διαστάσεις αντίστοιχες προηγούμενων διεθνών κρίσεων. Σε σενάριο όπου οι τιμές πετρελαίου αυξηθούν κατά 50% σε σχέση με τα επίπεδα των αρχών του 2026, οι παγκόσμιες ώρες εργασίας ενδέχεται να μειωθούν κατά 0,5% μέσα στο 2026 και κατά 1,1% το 2027, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 14 έως 38 εκατομμύρια θέσεις πλήρους απασχόλησης.

Παράλληλα, οι πραγματικοί μισθοί αναμένεται να δεχθούν ισχυρό πλήγμα. Ο ILO εκτιμά ότι οι απώλειες στο παγκόσμιο εργατικό εισόδημα μπορεί να φθάσουν το 1,1 τρισ. δολάρια το 2026 και τα 3 τρισ. δολάρια το 2027, καθώς ο πληθωρισμός στην ενέργεια και στα βασικά αγαθά συμπιέζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Οι πιο ευάλωτες κατηγορίες

Η κρίση πλήττει δυσανάλογα τις πιο αδύναμες ομάδες της αγοράς εργασίας. Ο ILO επισημαίνει ότι οι εργαζόμενοι σε «μαύρες» δουλειές, οι μετανάστες, οι χαμηλόμισθοι και οι μικρές επιχειρήσεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων.

Σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στην Ασία και στον αραβικό κόσμο, η οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα εμβάσματα εργαζομένων που απασχολούνται στις χώρες του Κόλπου. Ήδη παρατηρούνται μειώσεις στις νέες προσλήψεις μεταναστών, καθυστερήσεις στις μετακινήσεις εργαζομένων και πιέσεις στις ροές εμβασμάτων.

Η κατάσταση θυμίζει σε αρκετούς αναλυτές τις κοινωνικές συνέπειες της πανδημίας COVID-19, όταν εκατομμύρια εργαζόμενοι έχασαν ξαφνικά το εισόδημά τους, με τον οργανισμό να προειδοποιεί τότε ότι σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι παγκοσμίως κινδύνευαν να χάσουν τα μέσα βιοπορισμού τους.

Ενεργειακή αστάθεια και παγκόσμιο εμπόριο

Κεντρικό ρόλο στην ανησυχία των αγορών παίζει η αστάθεια στην περιοχή του Περσικού Κόλπου και ιδιαίτερα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Οι φόβοι για διακοπές στην τροφοδοσία έχουν ήδη προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας και στα κόστη μεταφοράς.

Η αύξηση των τιμών επηρεάζει άμεσα τη βιομηχανία, τις μεταφορές, τον τουρισμό και τις αερομεταφορές. Οι μικρές επιχειρήσεις, που διαθέτουν περιορισμένα αποθέματα ρευστότητας, δυσκολεύονται να απορροφήσουν το αυξημένο λειτουργικό κόστος.

Σύμφωνα με αναλύσεις που επικαλείται η ILO, η ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου μπορεί να επιβραδυνθεί σημαντικά μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, επιδεινώνοντας περαιτέρω τις συνθήκες απασχόλησης.

Κίνδυνος κοινωνικής αποσταθεροποίησης

Πέρα από τα οικονομικά στοιχεία, ο ILO τονίζει ότι η κρίση ενδέχεται να έχει βαθύτερες κοινωνικές συνέπειες, καθώς όταν η εργασία γίνεται πιο επισφαλής, αυξάνονται οι κοινωνικές ανισότητες, η φτώχεια και η πολιτική αστάθεια. Ο Οργανισμός προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της παιδικής εργασίας, της αναγκαστικής εργασίας και άλλων μορφών εκμετάλλευσης.

Παράλληλα, καλεί τις κυβερνήσεις να κινηθούν άμεσα, προκειμένου να αποτρέψουν μια νέα παγκόσμια κρίση εργασίας. Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται περιλαμβάνονται τα εξής:

Στήριξη εισοδημάτων για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά

Προστασία των κοινωνικών παροχών

Ενίσχυση μικρών επιχειρήσεων

Πολιτικές διατήρησης θέσεων εργασίας

Επενδύσεις σε πιο ανθεκτικά εργασιακά συστήματα

Η βασική προειδοποίηση του οργανισμού είναι σαφής: Αν η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίσει την κρίση μόνο ως ένα προσωρινό γεωπολιτικό επεισόδιο, τότε το σοκ μπορεί να αφήσει πίσω του μακροχρόνιες πληγές στην παγκόσμια εργασία, με αυξημένες ανισότητες και μεγαλύτερη κοινωνική ανασφάλεια.