Γυναικοκτονίες: Τα «κόκκινα σημάδια» πριν από την κορύφωση της βίας

Μια ακόμη γυναικοκτονία επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της έμφυλης και συντροφικής βίας, αλλά και τα σημάδια που συχνά προηγούνται μιας ακραίας επίθεσης. Όπως εξηγεί στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «ΕΡΤ Επικαιρότητα» η εγκληματολόγος και ειδικός σε θέματα ασφάλειας Μαρία Αλβανού, τέτοιες πράξεις δεν προκύπτουν απαραίτητα «από τη μία στιγμή στην άλλη», αλλά μπορεί να αποτελούν την κορύφωση μιας μακράς πορείας ελεγκτικής και εξουσιαστικής συμπεριφοράς.

Όπως σημειώνει, η απουσία καταγεγραμμένων καταγγελιών δεν σημαίνει ότι δεν έχει προηγηθεί βία. Στην εγκληματολογία γίνεται λόγος για τον «σκοτεινό αριθμό» της εγκληματικότητας, δηλαδή για περιστατικά που δεν καταγγέλλονται και, ως εκ τούτου, δεν αποτυπώνονται στις επίσημες στατιστικές.

Στα βασικά προειδοποιητικά σημάδια περιλαμβάνονται η προσπάθεια απομόνωσης της γυναίκας από το οικογενειακό και κοινωνικό της περιβάλλον, ο οικονομικός περιορισμός και η δημιουργία σχέσης εξάρτησης. Η ψυχολογική βία, η συνεχής υποτίμηση και η προσπάθεια υπονόμευσης της αυτοπεποίθησης αποτελούν επίσης ενδείξεις μιας σχέσης στην οποία ο ένας σύντροφος επιχειρεί να αποκτήσει έλεγχο και εξουσία πάνω στον άλλο.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις περιπτώσεις ανθρωποκτονίας που ακολουθείται από αυτοκτονία του δράστη. Σύμφωνα με την εγκληματολόγο, η αυτοχειρία σε τέτοιες περιπτώσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως αποτέλεσμα ψυχιατρικών χαρακτηριστικών, καθώς μπορεί να εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο ελέγχου, κτητικότητας και αδυναμίας αποδοχής της απώλειας της εξουσίας πάνω στο θύμα.

Στην υπόθεση της Νέας Σμύρνης, το στοιχείο του προσχεδιασμού, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία της έρευνας, αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ενέδρα που φέρεται να έστησε ο δράστης δείχνει, σύμφωνα με την ανάλυση, ότι δεν πρόκειται για ένα περιστατικό που εκδηλώθηκε αποκλειστικά σε συνθήκες στιγμιαίας έντασης, αλλά για μια πράξη που φαίνεται να είχε προετοιμαστεί.

Η εγκληματολόγος χαρακτηρίζει την έμφυλη βία ευρύτερο κοινωνικό φαινόμενο και επισημαίνει ότι πίσω από τις γυναικοκτονίες μπορεί να βρίσκονται βαθύτερες αντιλήψεις σχετικά με την εξουσία, την κτητικότητα και τον ρόλο των φύλων.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι, σύμφωνα με την ίδια, να αναγνωρίζονται έγκαιρα τα «κόκκινα σημάδια». Η απομόνωση, ο έλεγχος, η οικονομική εξάρτηση, η ψυχολογική κακοποίηση, η υποτίμηση και η αμφισβήτηση της αυτονομίας μιας γυναίκας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλές εκδηλώσεις ζήλιας ή προβλήματα μιας σχέσης.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το κοινωνικό περιβάλλον μπορεί είτε να λειτουργήσει προστατευτικά είτε να ενισχύσει την κατάσταση. Η αντίληψη ότι η γυναίκα «κάτι θα έκανε» ή ότι φέρει ευθύνη για τη συμπεριφορά του δράστη συμβάλλει στην ενοχοποίηση του θύματος και δυσκολεύει την αναζήτηση βοήθειας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για τη νομική κατοχύρωση του όρου «γυναικοκτονία» δεν αφορά μόνο το ύψος της ποινής. Σύμφωνα με την εγκληματολόγο, η ιδιαίτερη νομική αναγνώριση του φαινομένου μπορεί να λειτουργήσει και ως μήνυμα προς την κοινωνία, αναδεικνύοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για μεμονωμένες ανθρωποκτονίες, αλλά για εγκλήματα που συνδέονται με την έμφυλη βία και συγκεκριμένα κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Η πρόληψη, η έγκαιρη αναγνώριση των ενδείξεων και η δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο μια γυναίκα μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς να φοβάται ή να αισθάνεται ότι θα κατηγορηθεί, παραμένουν κρίσιμα στοιχεία για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Πηγή: ertnews.gr