Η ΕΛ.Α.Σ. μετά τη ΔΕΘ περνά στην επόμενη φάση: Οικονομία, ψηφοδέλτια και κάλπη στο προσκήνιο

Η επιστροφή από τη Θεσσαλονίκη σηματοδοτεί για τον Αλέξη Τσίπρα το τέλος της περιόδου παρουσίασης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) και την έναρξη μιας πιο απαιτητικής φάσης με την μετατροπή ενός προσωποκεντρικού πολιτικού εγχειρήματος σε κόμμα με κυβερνητική προοπτική.

Στα γραφεία της Αμαλίας η αποτίμηση της παρουσίας του Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ είναι θετική, καθώς η ΕΛ.Α.Σ. κατάφερε να βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης και να υποχρεώσει τόσο την κυβέρνηση όσο και το ΠΑΣΟΚ να απαντούν στις πρωτοβουλίες της. Η προσοχή του επιτελείου μεταφέρεται τώρα στα επόμενα βήματα, με τρεις άμεσες προτεραιότητες. Την υπεράσπιση του οικονομικού προγράμματος, την οργανωτική ανάπτυξη του κόμματος και την προετοιμασία για τις εθνικές εκλογές.

Η μάχη της οικονομικής αξιοπιστίας

Η πρώτη μάχη θα δοθεί στο πεδίο της οικονομικής αξιοπιστίας. Η κυβερνητική εκτίμηση ότι οι εξαγγελίες της ΕΛ.Α.Σ. υπερβαίνουν τα 40 δισ. ευρώ στην τετραετία δημιουργεί πίεση στην ηγετική ομάδα του κόμματος, η οποία υπολογίζει το άμεσο δημοσιονομικό κόστος περίπου στα 7,4 δισ. ευρώ. Στην Αμαλίας θεωρούν ότι η κυβερνητική επίθεση έχει ως στόχο να ταυτίσει το νέο πρόγραμμα με τις υποσχέσεις του 2014 και να επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση το πολιτικό φορτίο του 2015.

Για τον λόγο αυτόν, τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου αναμένεται να βρεθούν στην πρώτη γραμμή της δημόσιας αντιπαράθεσης. Το ζητούμενο δεν θα είναι πλέον η επανάληψη των εξαγγελιών, αλλά η αναλυτική παρουσίαση των πηγών χρηματοδότησης, του χρονοδιαγράμματος και των δημοσιονομικών παραδοχών κάθε μέτρου. Η ανεξάρτητη κοστολόγηση του προγράμματος θεωρείται κρίσιμος σταθμός, καθώς από αυτήν θα εξαρτηθεί εάν η ΕΛ.Α.Σ. θα διατηρήσει την πρωτοβουλία ή θα εγκλωβιστεί σε μια συζήτηση περί παροχολογίας.

Το μήνυμα των πρώτων μετρήσεων είναι διπλό. Η ΕΛ.Α.Σ. καταγράφεται στη δεύτερη θέση, με ποσοστά κοντά στο 16%, αποκτώντας σαφές προβάδισμα έναντι του ΠΑΣΟΚ. Την ίδια στιγμή, όμως, η πλειονότητα των πολιτών εμφανίζεται δύσπιστη απέναντι στον ρεαλισμό του οικονομικού της προγράμματος. Στο επιτελείο Τσίπρα γνωρίζουν ότι η δημοσκοπική άνοδος δεν ισοδυναμεί ακόμη με εμπεδωμένη κυβερνητική αξιοπιστία.

Πανελλαδική οργάνωση και ψηφοδέλτια

Το δεύτερο μέτωπο αφορά την κομματική οργάνωση. Μετά τη ΔΕΘ αρχίζει η προσπάθεια δημιουργίας ενός πανελλαδικού δικτύου, ικανού να στηρίξει την παρουσία της ΕΛ.Α.Σ. στις τοπικές κοινωνίες και να προετοιμάσει τα ψηφοδέλτια. Η ηγεσία δεν επιθυμεί να εμφανίσει το νέο κόμμα ως απλή μετεξέλιξη του παλιού ΣΥΡΙΖΑ ούτε ως χώρο υποδοχής δυσαρεστημένων στελεχών από άλλους πολιτικούς φορείς.

Η απόφαση να μη γίνουν δεκτές προσχωρήσεις εν ενεργεία βουλευτών με σκοπό τη συγκρότηση Κοινοβουλευτικής Ομάδας εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική.

Ο Τσίπρας θέλει η κοινοβουλευτική παρουσία της ΕΛ.Α.Σ. να προκύψει από την κάλπη και όχι από μετακινήσεις που θα ενίσχυαν την εικόνα ενός κόμματος αποτελούμενου από επαγγελματικά στελέχη σε αναζήτηση νέας πολιτικής στέγης.

Παράλληλα, θα αρχίσει η καμπάνια οικονομικής ενίσχυσης μέσω crowdfunding. Η δυνατότητα δημόσιας παρακολούθησης των εισροών και των εκροών προβάλλεται ως βασικό στοιχείο της νέας οργανωτικής ταυτότητας. Η επιλογή αυτή εξυπηρετεί μια πρακτική ανάγκη, καθώς το κόμμα δεν διαθέτει κρατική χρηματοδότηση, αλλά και έναν πολιτικό στόχο: να ενισχύσει την εικόνα ανεξαρτησίας από μεγάλα οικονομικά συμφέροντα.

Το στοίχημα της ανανέωσης

Η σύνθεση των ψηφοδελτίων θα αποτελέσει την πρώτη μεγάλη δοκιμασία των εξαγγελιών περί ανανέωσης.

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει απορρίψει τις «μεταγραφές αεροδρομίου», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ΕΛ.Α.Σ. θα κλείσει την πόρτα σε πρόσωπα που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ ή την ευρύτερη Αριστερά. Το βάρος, ωστόσο, θα δοθεί στην ένταξή τους μέσα από οργανωμένες διαδικασίες και όχι μέσω συμφωνιών κορυφής.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η αυστηρότερη γραμμή που διατύπωσε ο Τσίπρας για τα εσωκομματικά. Η αναφορά του σε «πειθαρχία και αυτοπειθαρχία» αποτυπώνει την πρόθεσή του να μην επαναληφθούν οι προσωπικές στρατηγικές και οι δημόσιες διαφοροποιήσεις που τραυμάτισαν τον ΣΥΡΙΖΑ. Η πρόκληση θα είναι να συνδυαστεί η ενιαία πολιτική γραμμή με πραγματικές συλλογικές διαδικασίες, ώστε η ΕΛ.Α.Σ. να μη μετατραπεί σε κόμμα που λειτουργεί αποκλειστικά γύρω από τον αρχηγό του.

Ανταγωνιστής σήμερα, πιθανός εταίρος αύριο

Το δυσκολότερο πολιτικό πρόβλημα της επόμενης περιόδου παραμένει η σχέση με το ΠΑΣΟΚ. Η γραμμή Τσίπρα είναι να αντιμετωπίζεται η Χαριλάου Τρικούπη ως εκλογικός ανταγωνιστής, αλλά όχι ως στρατηγικός αντίπαλος. Αντίπαλος χαρακτηρίζεται η Νέα Δημοκρατία, ενώ η πόρτα μιας μετεκλογικής συνεννόησης με τις δυνάμεις της δημοκρατικής αντιπολίτευσης παραμένει ανοιχτή.

Η ισορροπία αυτή θα δοκιμαστεί όσο πλησιάζουν οι εκλογές. Η ΕΛ.Α.Σ. χρειάζεται να περιορίσει το ΠΑΣΟΚ για να εδραιωθεί ως ο βασικός προοδευτικός πόλος, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να χρειαστεί τις έδρες του για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Από την πλευρά του, το ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται να αποδεχθεί εύκολα έναν ρόλο μικρότερου εταίρου, ούτε να παραχωρήσει στον Τσίπρα την ηγεσία της Κεντροαριστεράς χωρίς σκληρή σύγκρουση.

Στην Αμαλίας εκτιμούν ότι η στρατηγική πρέπει να παραμείνει προσανατολισμένη στη μονομαχία με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και όχι σε έναν καθημερινό πόλεμο με τον Νίκο Ανδρουλάκη.

Η επιλογή αυτή επιτρέπει στον Τσίπρα να εμφανίζεται ως υποψήφιος πρωθυπουργός και όχι απλώς ως διεκδικητής της δεύτερης θέσης. Προϋποθέτει, όμως, ότι η ΕΛ.Α.Σ. θα συνεχίσει να διευρύνει τη δημοσκοπική απόστασή της από το ΠΑΣΟΚ.

Από τη δεύτερη θέση στην κυβερνητική προοπτική

Η επόμενη μέρα της ΔΕΘ δεν έχει, συνεπώς, πανηγυρικό χαρακτήρα. Για τον Αλέξη Τσίπρα αρχίζει τώρα η περίοδος κατά την οποία οι εξαγγελίες θα πρέπει να μετατραπούν σε εφαρμόσιμες προτάσεις, η προσωπική του επιρροή σε οργανωμένη κομματική δύναμη και η δεύτερη δημοσκοπική θέση σε πραγματική δυνατότητα κυβερνητικής αλλαγής.

Η Θεσσαλονίκη επανέφερε τον ίδιο στο κέντρο του παιχνιδιού. Το αν επανέφερε και μια παράταξη ικανή να διεκδικήσει την εξουσία θα κριθεί στους μήνες που ακολουθούν.