Ο στόχος του Εθνικού Απολυτηρίου-Τι αλλάζει, τι ισχύει για τις Πανελλαδικές εξετάσεις

Έναν θεσμικό, ανοιχτό και οργανωμένο εθνικό διάλογο, χωρίς αιφνιδιασμούς και χωρίς προειλημμένες αποφάσεις, με σαφή θεσμικά όρια και συγκεκριμένη μεθοδολογία, επιλέγουν η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας αναφορικά με το επίμαχο ζήτημα του Εθνικού Απολυτηρίου.

Κεντρική αφετηρία του διαλόγου είναι η ανάγκη να σπάσει το μοντέλο του «όλα σε μία στιγμή», χωρίς καμία υποχώρηση στην αξιοπιστία και την ποιότητα των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

Ποιος είναι ο στόχος του Εθνικού Απολυτηρίου – Το περιεχόμενο του διαλόγου

Η διαμόρφωση ενός συστήματος αξιόπιστου, δίκαιου και κοινωνικά αποδεκτού αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για το Εθνικό Απολυτήριο, με την αξιοπιστία να συνιστά τη βάση του σχεδιασμού.

Ο Διάλογος έχει σαφές θεσμικό όριο καθώς επικεντρώνεται στο Λύκειο και στο Εθνικό Απολυτήριο ενώ αφετηρία έχει την κοινή κατανόηση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, η οποία βασίζεται σε δεδομένα, σε διεθνείς πρακτικές, στην εμπειρία της σχολικής πράξης και στις προκλήσεις του μέλλοντος.

Γίνεται σαφές ότι δεν ξεκινά από έτοιμες λύσεις αλλά θέτει εξαρχής ερωτήματα, αρχές και προϋποθέσεις. Όπως επισημαίνεται, ο διάλογος δεν πρόκειται να εξαντληθεί σε μία τεχνική συζήτηση κεκλεισμένων των θυρών, όπως και δεν εξαγγελία νομοσχεδίου.

Τι ισχύει για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις

Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται και δεν αλλάζουν στο παρόν στάδιο. Οι δε υπό συζήτηση αλλαγές δεν αφορούν ούτε τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο, ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου αλλά πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου, το σχολικό έτος 2027–2028.

Όσο για το Διάλογο, τονίζεται ότι αφορά την ενίσχυση της αξίας και της αξιοπιστίας του Λυκείου και του Εθνικού Απολυτηρίου και σε καμία περίπτωση, την αύξηση της εξεταστικής πίεσης.

Ποιος είναι ο πυρήνας και οι στόχοι της μεταρρύθμισης

Κομβικά σημεία της μεταρρύθμισης στην Παιδεία είναι η αξιοπιστία του τίτλου του Λυκείου. Η δικαιοσύνη και η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.

Η μείωση της εξετασιοκεντρικής πίεσης – και πάλι, χωρίς έκπτωση στην αξιοπιστία. Η κοινωνική αποδοχή πριν από την εφαρμογή. Η υιοθέτηση ισχυρών δικλείδων απέναντι στον πληθωρισμό βαθμών.

Ποιοι συμμετέχουν στον Εθνικό Διάλογο

Ο Εθνικός Διάλογος διεξάγεται με τη συμβολή ανεξάρτητης επιτροπής επιστημόνων, αποτελούμενης από καθηγητές Πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους. Ο ρόλος τους συνίσταται στον επιστημονικό συντονισμό, την τεκμηρίωση και τη σύνθεση των συμπερασμάτων.

Επιπλέον, στον διάλογο συμμετέχουν, με διακριτούς και θεσμικά σαφείς ρόλους το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), εκπαιδευτικοί και στελέχη της εκπαίδευσης,

Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, κοινοβουλευτικά κόμματα, θεσμικοί και επιστημονικοί φορείς, κοινωνικοί εταίροι, μαθητές, μαθήτριες και γονείς, στο πλαίσιο ανοιχτής και συμμετοχικής διαδικασίας.

Πώς οργανώνεται ο Εθνικός Διάλογος

Πέντε πυλώνες είναι η βασική δομή του διαλόγου. Συγκεκριμένα, το Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο, η Σχολική Ζωή, η Επιμόρφωση & Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών, οι Υποδομές και η Διακυβέρνηση.

Η διαδικασία περιλαμβάνει θεματικές υπο-ομάδες εργασίας, περιφερειακά fora καθώς και ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης, προκειμένου να δίνεται η ευκαιρία για μεγαλύτερη συμμετοχή.

Όπως σημειώνεται, ωστόσο, η συμμετοχή ΑΕΙ και κομμάτων διασφαλίζει την ακαδημαϊκή συνέχεια και την πολιτική νομιμοποίηση, διατηρώντας τους διακριτούς ρόλους των μερών και χωρίς να ελλοχεύει ο κίνδυνος σύγχυσης των ρόλων.

Το χρονοδιάγραμμα

Εντός του τρέχοντος μήνα, εκκινεί ο διάλογος, ορίζονται οι ομάδες εργασίας και τίθενται τα καθοδηγητικά ερωτήματα.

Στο διάστημα μεταξύ Μαρτίου–Απριλίου 2026, θα πραγματοποιηθούν θεματικές συζητήσεις & ο συμμετοχικός διάλογος.

Από το Μάιο έως τον Ιούνιο 2026, προγραμματίζεται η σύνθεση & επεξεργασία ειδικών ζητημάτων ενώ το δίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου 2026, θα ακολουθήσει η δημόσια διαβούλευση επί Κειμένου Θέσεων.

Η τελική Έκθεση & ο χάρτης εφαρμογής με πιλοτικές φάσεις, αναμένεται τον Οκτώβριο 2026. Υπογραμμίζεται, ότι ο διάλογος προχωρά σταδιακά, με ορόσημα και ανεξάρτητη αποτίμηση.

Σοφία Ζαχαράκη: Ξεκινάμε με καθαρό στόχο, η χώρα μας να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο

Μετά τη λήξη της χθεσινής σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, σημείωσε: «Η Παιδεία είναι εθνική υπόθεση και απαιτεί θεσμική συνέχεια. Σήμερα ξεκινά ο εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου, με έναν καθαρό στόχο: η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά.

Θέλουμε ένα Λύκειο που δεν εξαντλείται στην εξεταστική πίεση, αλλά καλλιεργεί γνώση, κρίση και προοπτική.

Ένα σύστημα που κάνει τη διαφορά στην πράξη για κάθε νέα και κάθε νέο, ανεξάρτητα από τον τόπο όπου μεγαλώνει ή τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς του.

Με διάλογο, τεκμηρίωση και σταδιακή εφαρμογή, χτίζουμε ένα σύστημα που θα αντέξει στον χρόνο. Θέλω να πω στην ελληνική οικογένεια που πασχίζει για τη μόρφωση και την προκοπή των παιδιών της ότι όλη μας η προσπάθεια στοχεύει ώστε το “χαρτί” του Λυκείου να μπορεί να διασφαλίζει ζωή και εργασία με προοπτική και αξιοπρέπεια για κάθε παιδί – με δεξιότητες αναγκαίες για το αύριο, αλλά και με γνώση που αποτελεί το θεμέλιο. Είτε κάποιος επιλέγει το Πανεπιστήμιο είτε όχι».