Τέλος τα μετρητά στην αντικαταβολή – Τι ισχύει για efood και Wolt – Οι αντιδράσεις

«Δύο μέτρα και δύο σταθμά». Αυτήν τη φράση χρησιμοποίησαν κύκλοι της αγοράς των ταχυμεταφορών και του ηλεκτρονικού εμπορίου σχολιάζοντας στην «Κ» τη ρύθμιση που προωθεί το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το βράδυ της Τετάρτης και ουσιαστικά βάζει τέλος στην πληρωμή με μετρητά μέσω αντικαταβολής στο e-commerce.

Με βάση το νέο πλαίσιο, η εξόφληση των δεμάτων κατά την παράδοση από τις εταιρείες ταχυμεταφορών θα γίνεται υποχρεωτικά μέσω ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής, όπως τραπεζικές κάρτες και e-banking, καταργώντας στην πράξη τη δυνατότητα πληρωμής με μετρητά. Η αλλαγή αφορά τις συναλλαγές με αντικαταβολή, όπου ο καταναλωτής καταβάλλει το ποσό όταν παραλαμβάνει την παραγγελία του από την εταιρεία courier. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στην «Κ» πηγές προσκείμενες στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η υποχρεωτικότητα δεν θα αφορά όλες τις κατηγορίες των προϊόντων και όλους τους πολίτες. Μεταξύ των εξαιρέσεων περιλαμβάνονται τα τρόφιμα, τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, οι ηλικιωμένοι άνω των 70 ετών, καθώς και οι οικισμοί με μικρό αριθμό κατοίκων και οι νησιωτικές περιοχές. Παράλληλα, αναμένεται να εκδοθεί και σχετική υπουργική απόφαση, η οποία θα εξειδικεύει τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις και θα αποσαφηνίζει τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου.

Από το κάδρο της απαγόρευσης, επομένως, βγαίνουν οι πλατφόρμες delivery φαγητού, όπως για παράδειγμα η efood και η Wolt, καθώς το κύριο αντικείμενο της δραστηριότητάς τους εμπίπτει στην εξαίρεση των τροφίμων. Διαφορετική είναι η περίπτωση των φαρμακείων. Εφόσον πρόκειται για συνταγογραφούμενα φάρμακα, οι συναλλαγές θα πρέπει να πραγματοποιούνται με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, καθώς τα συνταγογραφούμενα φάρμακα δεν εντάσσονται στην εξαίρεση. Ο κλάδος των ταχυμεταφορών και των ηλεκτρονικών πλατφορμών λιανεμπορίου χαρακτηρίζει, σε πρώτη αντίδραση, τη ρύθμιση δυσανάλογη, εκφράζοντας τον προβληματισμό του για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει στη δραστηριότητά του. «Είναι ακατανόητο πώς το υπουργείο επιδιώκει να πατάξει τη φοροδιαφυγή απαγορεύοντας τα μετρητά στο ηλεκτρονικό εμπόριο, ενώ τα επιτρέπει στα φυσικά καταστήματα με το όριο των 500 ευρώ», σημειώνουν κύκλοι της αγοράς ταχυμεταφορών. Οπως επισημαίνουν, η ρύθμιση αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά έναν κλάδο που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ηλεκτρονικό εμπόριο, καθώς δεν αποκλείεται να οδηγήσει μέρος των καταναλωτών που σήμερα πραγματοποιούν τις αγορές τους online να επιστρέψει στα φυσικά καταστήματα, προκειμένου να διατηρήσει τη δυνατότητα πληρωμής με μετρητά.

Σήμερα, εκτιμάται ότι περίπου το 30%-40% των ηλεκτρονικών αγορών πραγματοποιείται με αντικαταβολή, με τα μετρητά να εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών αυτών. Παρότι το ποσοστό έχει υποχωρήσει σημαντικά από το 90% που έφθανε πριν από περίπου πέντε χρόνια, η αντικαταβολή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό τρόπο πληρωμής για τους καταναλωτές. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», στη Skroutz το 13% των συναλλαγών πραγματοποιείται με μετρητά μέσω αντικαταβολής. Επιπλέον, η δυνατότητα πληρωμής κατά την παράδοση δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνική πρακτική. Υπάρχουν ακόμη και εταιρείες του εξωτερικού που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά και παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να επιλέξουν την αντικαταβολή ως τρόπο πληρωμής.

Μάλιστα, το γεγονός ότι τέτοια ρύθμιση δεν φαίνεται να εφαρμόζεται αντίστοιχα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες χαρακτηρίζεται από την αγορά ως πρωτοτυπία για την Ελλάδα. Ο κλάδος των ταχυμεταφορών αναγνωρίζει πως η χρήση μετρητών μπορεί πράγματι να συνδέεται σε ένα βαθμό με φαινόμενα φοροδιαφυγής. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι σε ποιο ακριβώς στάδιο της συναλλαγής του ηλεκτρονικού εμπορίου εντοπίζεται η φοροδιαφυγή και κατά πόσο ο περιορισμός στην αντικαταβολή μπορεί να την αντιμετωπίσει αποτελεσματικά.