Τουρισμός: Ο απολογισμός της χρονιάς που φεύγει - Τα θετικά και τα αρνητικά του 2024

Επελαύνει ο ελληνικός τουρισμός καταρρίπτοντας κάθε ρεκόρ το 2024. Τα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ για τις αεροπορικές και οδικές αφίξεις Ιανουαρίου Νοεμβρίου πιστοποιούν ότι έχουν καταρριφθεί τα ρεκόρ αφίξεων του 2023 καθώς ξεπέρασαν τα 36 εκατό, χωρίς την κρουαζιέρα.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία για τα έσοδα Ιανουαρίου-Οκτωβρίου επιβεβαίωσαν την κατάρριψη του ρεκόρ του 2023 καθώς οι εισπράξεις ανήλθαν στα 20,93 δισ. ευρώ αυξημένα κατά 341,4 εκατ. ευρώ, από τις συνολικές εισπράξεις των 20,59 δισ. ευρώ του 2023.

Οι κερδισμένοι προορισμοί
Πρωταθλητές στις διεθνείς αφίξεις αναδείχθηκαν τα αεροδρόμια δημοφιλών τουριστικών προορισμών ενώ δεν έλειψαν και οι… εκπλήξεις. Ειδικότερα, κερδισμένα ήταν τα εξής αεροδρόμια:

· της Αθήνας με 7,5 εκατ. διεθνείς αφίξεις, παρουσιάζοντας αύξηση +12,6%/+843 χιλ. σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023,

· της Ρόδου με 3 εκατ. διεθνείς αφίξεις, με αύξηση +13,9%/+365 χιλ.

Από τα αεροδρόμια της fraport
· της Καλαμάτας καταγράφηκαν 154 χιλ. διεθνείς αφίξεις, με αύξηση +13,6%/+18 χιλ.

· της Μυτιλήνης με σημαντική αύξηση +43,9%/+24 χιλ., με συνολικά 77 χιλ. αφίξεις.

· του Άραξου που καταγράφηκαν 77 χιλ. αφίξεις, παρουσιάζοντας αύξηση +14,4%/+10 χιλ.

· της Σκιάθου με 269 χιλ. αφίξεις, με αύξηση +12,6%/+30 χιλ

Στη Σαντορίνη καταγράφηκαν 756 χιλ. αφίξεις, σημειώνοντας αύξηση +1,8%/+13 χιλ

Από τα υπόλοιπα αποκαλούμενα μεγάλα αεροδρόμια ξεχώρισαν της Θεσσαλονίκης με 2,3 εκατ. αφίξεις (+3%), του Ηρακλείου με 3,8 εκατ. αφίξεις +6,8%, των Χανίων με 1,5 εκατ. αφίξεις (+8,3%), της Κω με 1,4 εκατ. (+3,9%), της Κέρκυρας με 2 εκατ. αφίξεις (+6,8%), της Ζακύνθου με αφίξεις 1,1 εκατ. (+6%), της Κεφαλονιάς με 371 χιλ. αφίξεις (+2,6%) και του Ακτίου με 396 χιλ. αφίξεις (+1,1%). Στη Σαντορίνη καταγράφηκαν 756 χιλ. αφίξεις, σημειώνοντας αύξηση +1,8%/+13 χιλ. και στη Σάμο σημειώθηκαν 138 χιλ. διεθνείς αφίξεις, με αύξηση +4,7%/+6 χιλ.

Οι χαμένοι προορισμοί
Πτωτικά κινήθηκε το αεροδρόμιο της Μυκόνου κατέγραψε 523 χιλ. διεθνείς αφίξεις, παρουσιάζοντας μείωση 4,2%/-23 χιλ., το αεροδρόμιο της Καβάλας με μείωση 6,1%/-7 χιλ., με συνολικά 115 χιλ. διεθνείς αφίξεις και το αεροδρόμιο της Καρπάθου, με οριακή μείωση 0,7%/-1 χιλ. και 99 χιλ. αφίξεις.

Οδικές αφίξεις

Την ίδια ώρα την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2024 καταγράφηκαν 11,4 εκατ. διεθνείς οδικές αφίξεις, έναντι 9,5 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2023, παρουσιάζοντας αύξηση κατά +15,0%/+1,9 εκατ. αφίξεις. Συνολικά, οι οδικές αφίξεις ξεπέρασαν και τα επίπεδα του 2019, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι τον Νοέμβριο οι αφίξεις ανήλθαν σε 577 χιλ., σημειώνοντας αύξηση +163 χιλ./+39,4%. Όσον αφορά στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb συνεχίζουν την ανοδική πορεία, παρά την κάμψη που παρουσίασαν τον Νοέμβριο. Έτσι, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ σήμερα λειτουργούν 205.000 καταλύματα που εκμισθώνονται σε καθεστώς βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Η ανάλυση της πληρότητας των καταλυμάτων δείχνει μία σταθερότητα και αυξητική τάση παρά την άνοδο της προσφοράς του περισσότερους μήνες του έτους σε σύγκριση με πέρυσι τις ίδιες περιόδους. Το τέταρτο τρίμηνο του 2024, ξεκίνησε παρουσιάζοντας αύξηση τον Οκτώβριο, η οποία συνεχίστηκε τον Νοέμβριο με επιβραδυνόμενο ρυθμό.

Η μέση διάρκεια παραμονής σε διανυκτερεύσεις την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2024, συγκρινόμενη με την αντίστοιχη περίοδο του 2023, ήταν οριακά μειωμένη σε όλους τους μήνες, με εξαίρεση τον Φεβρουάριο, όπου καταγράφηκε αύξηση (3,6 διανυκτερεύσεις το 2024 έναντι 2,8 το 2023. Τέλος, τον Νοέμβριο του 2024, η μέση διάρκεια παραμονής διαμορφώθηκε στις 3,4 διανυκτερεύσεις, έναντι 3,7 συγκριτικά με τον Νοέμβριο του 2023.

Το μήνυμα της Κεφαλογιάννη
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, η οποία αφού υπογράμμισε ότι τα στοιχεία φαίνεται να επιβεβαιώνουν ότι το 2024 θα είναι το νέος έτος αναφοράς προέβλεψε πως τα έσοδα θα φθάσουν μέχρι και 22 δισ. ευρώ.

Τόνισε ακόμη ότι οι υψηλές επιδόσεις καταδεικνύουν την ισχυρή δυναμική του τουριστικού κλάδου, που όχι μόνο συνεισφέρει άμεσα στο εισόδημα και την απασχόληση, αλλά και στηρίζει σημαντικούς άλλους κλάδους της οικονομίας, όπως η αγροτική παραγωγή, η μεταποίηση, και το εμπόριο.

«Ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, αλλά και της ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι εισπράξεις ανά εθνικότητα
Όσον αφορά τις εισπράξεις ανά εθνικότητα οι Αμερικάνοι ξόδεψαν κατά μέσο όρο 1.034 ευρώ, ενώ συνολικά οι 1.369.600 Αμερικανοί τουρίστες (7,9% περισσότεροι από το ίδιο διάστημα του 2023) ξόδεψαν στη χώρα μας περί τα 1,41 δισ. ευρώ (10% περισσότερα από το αντίστοιχο διάστημα του 2023.

Οι Ρώσοι φαίνεται να μην «λυπούνται» τα χρήματα τους καθώς οι μόλις 15.000 που ήρθαν φέτος στη χώρα μας ξόδεψαν κατά κεφαλήν περί τα 1.000 ευρώ (ή συνολικά 15,2 εκατ. ευρώ).

Η μεγάλη μέση δαπάνη ανά Ρώσο τουρίστα δείχνει και το πλήγμα που έχει υποστεί η ελληνική τουριστική βιομηχανία και η οικονομία από την «αποχή» των Ρώσων τουριστών οι οποίοι πριν τον κορονοϊό και επίσης την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία είχαν φτάσει να επισκέπτονται τη χώρα μας πάνω από 600.000.

Οι ορμώμενοι από τη Βρετανία τουρίστες είναι επίσης ψηλά στην λίστα όσων ξοδεύουν σχετικά πολλά ποσά στην Ελλάδα καθώς η δαπάνη κατά μέσο όρο ανά βρετανό ανέρχεται το δεκάμηνο στα 731 ευρώ. Συνολικά τα 4.393.400 εκατ.(-2,2% σε σύγκριση με πέρυσι) των βρετανών 3,21 δις. ευρώ (-1,3%).

Ο γαλλογερμανικός άξονας
Οι Γερμανοί ακολουθούν με μέση δαπάνη ανά τουρίστα τα 691 ευρώ, αλλά οι Γερμανοί ξόδεψαν στο σύνολο τα περισσότερα χρήματα (3,61 δις. ευρώ, +3,9%) από όλες τις «τουριστικές φυλές» αλλά βέβαια ήταν και η εθνικότητα με τους περισσότερους τουρίστες στην Ελλάδα (5,22 εκατ., +14,9%)

Οι Γάλλοι ακολουθούν με 659 ευρώ δαπάνη ανά τουρίστα, και με συνολική δαπάνη 1,26 δις. ευρώ μειωμένη κατά 10% σε σύγκριση με το ίδιο διάστημα πέρυσι ενώ οι αφίξεις ήταν αυξημένες κατά 7,3% με περίπου 1,92 εκατ. Γάλλους να επισκέπτονται φέτος τη χώρα μας το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου. 1,4

Τέλος η δαπάνη του Ιταλού τουρίστα στην Ελλάδα ανήλθε στο δεκάμηνο στα 621 ευρώ, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι τα συνολικά ταξιδιωτικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 15,7% στα 1,20 δις. ευρώ, ενώ άνοδο10,3% σημείωσαν και οι αφίξεις που έφτασαν τους 1,94 εκατ. τουρίστες.

Από τα παραπάνω στοιχεία σημαντική μείωση υπέστησαν οι εισπράξεις από τους Γάλλους και λιγότερο από τους Βρετανούς ενώ οι εισπράξεις και αφίξεις των υπολοίπων σημαντικών για τον ελληνικό τουρισμό εθνοτήτων κινήθηκαν ικανοποιητικά.

Οι κενές θέσεις

Με 55 χιλιάδες κενές θέσεις εργασίας στον ξενοδοχειακό κλάδο έκλεισε η φετινή χρονιά για τον τουρισμό. Το πρόβλημα κάλυψης των απαιτούμενων θέσεων έχει γίνει πλέον μόνιμο, όπως υποστηρίζουν επιχειρηματίες από το χώρο των ξενοδοχείων, τόσο όσο αφορά τις χαμηλόβαθμες θέσεις, τόσο και τις θέσεις που απαιτούν εξειδίκευση.

Ήδη μετά την πανδημία είχε αρχίσει να γίνεται έντονο το ζήτημα των ελλείψεων στον τουρισμό, δεδομένου πως πολλοί εργαζόμενοι έκαναν στροφή στο χώρο της εστίασης κυρίως, αφήνοντας την καθημερινή εργασία για μερικούς μήνες το χρόνο.

Όπως σημειώνουν οι ξενοδόχοι, η διευκόλυνση των διαδικασιών για την έλευση εργαζομένων από το εξωτερικό, αποτελεί μια λύση. Οι μετακλητοί εργαζόμενοι προορίζονται για να καλύψουν ένα  μεγάλο μέρος από το σύνολο των θέσεων εργασίας που δεν καλύπτονται και σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από τις Φιλιππίνες και από την Ινδία.

Τη χρονιά που πέρασε, όπως είχαν δείξει στοιχεία του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων, οι ελλείψεις προσωπικού ήταν περισσότερες από 53 χιλιάδες έναντι των 265 χιλιάδων θέσεων εργασίας που προβλέπονται στο οργανόγραμμα. Το ποσοστό των ελλείψεων ήταν στο 20%, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε σχέση με τις δύο προηγούμενες χρονιές.

Σε σχέση με την κατηγορία των ξενοδοχείων το μεγαλύτερο ποσοστό ελλείψεων παρατηρείται στα ξενοδοχεία 3* (24%) και το μικρότερο τα ξενοδοχεία 5* (14%). Σε απόλυτους αριθμούς οι περισσότερες ελλείψεις καταγράφονται στα 4* ξενοδοχεία (16.381).

Τα στοιχεία δείχνουν πως από τις 37 εξεταζόμενες ειδικότητες η κατεξοχήν περιζήτητη είναι αυτής της καμαριέρας καθώς αποτελεί το 16% των προβλεπόμενων θέσεων βάσει οργανογράμματος, το 17% των θέσεων που καλύφθηκαν και το 12% του συνόλου των ελλείψεων. Το 53% του συνόλου των θέσεων βάσει οργανογράμματος καλύπτουν οι ειδικότητες της Καμαριέρας, του Σερβιτόρου, του Receptionist, του Βοηθού Σερβιτόρου, του Barista, του Λαντζέρη και της Τεχνικής Υποστήριξης. Οι ειδικότητες αυτές αντιστοιχούν στο 52% των θέσεων που καλύφθηκαν και το 45% του συνόλου των ελλείψεων. Ελλείψεις ωστόσο παρατηρούνται και σε εξειδικευμένο προσωπικό και στελέχη σημαντικών για την οργάνωση, τη διαχείριση και την εύρυθμη λειτουργία των ξενοδοχείων.