Τροχαία δυστυχήματα: «Μαύρο» καλοκαίρι στους ελληνικούς δρόμους – Οι ελπίδες για τον νέο ΚΟΚ

Καθημερινά σχεδόν μεταδίδονται ειδήσεις για νέες τραγωδίες στην άσφαλτο, αναδεικνύοντας ένα διαχρονικό και άλυτο πρόβλημα: τα τροχαία δυστυχήματα στους ελληνικούς δρόμους. Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της ΕΛΑΣ, ο Ιούλιος και ο Αύγουστος «πρωταγωνιστούν» σε παραβάσεις, οι οποίες συχνά οδηγούν ακόμη και σε θανατηφόρα τροχαία, τόσο στην Αθήνα και σε άλλες μεγάλες πόλεις, όσο και στα νησιά.   

Ως βασικές αιτίες για τα τροχαία ατυχήματα το καλοκαίρι ξεχωρίζουν η αυξανόμενη κίνηση στους δρόμους της περιφέρειας λόγω των θερινών διακοπών, αλλά και οι υψηλές θερμοκρασίες που επηρεάζουν την οδηγική συμπεριφορά και τις συνθήκες οδήγησης. Στην Αθήνα, δε, τα περισσότερα τροχαία καταγράφονται τον Αύγουστο, καθώς η πόλη «αδειάζει» και οι οδηγοί τρέχουν περισσότερο, αλλά γίνονται και πιο απρόσεκτοι.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Σωματείου Εκπαιδευτών Οδηγών Δυτική Αττικής και πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκπαιδευτών Οδηγών, Νίκο Γρεντζέλο, ο οποίος μίλησε το πρωί του Σαββάτου (23/8) στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ, τα ατυχήματα οφείλονται κατά περισσότερο από 80% σε ανθρώπινο λάθος. Πιο συγκεκριμένα, ατυχήματα προκαλούνται κατά 60% εξαιτίας απόσπασης προσοχής του οδηγού και κατά 25% σχεδόν λόγω της υπερκατανάλωσης αλκόολ ή της υπερβολικής ταχύτητας.

Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΑΣ, τον Ιούλιο του 2025 έντεκα άτομα έχασαν τη ζωή τους και 703 τραυματίστηκαν (14 σοβαρά, 689 ελαφρά) σε 531 τροχαία δυστυχήματα και ατυχήματα. Κι αυτά μόνο στην Αττική.

Η Διεύθυνση Τροχαίας Αττικής επισημαίνει ότι τα κυριότερα αίτια των τροχαίων αυτών ήταν η οδήγηση χωρίς σύνεση και προσοχή, η παραβίαση ρυθμιστικών πινακίδων και η παραβίαση των κανόνων κυκλοφορίας από πεζούς, ενώ η μη χρήση προστατευτικού κράνους από τους οδηγούς και επιβάτες των δικύκλων επέτεινε, σε πολλές περιπτώσεις, τη σοβαρότητα του τραυματισμού τους.

Τον Αύγουστο, δε, σύμφωνα με την Τροχαία πραγματοποιούνται σαρωτικοί έλεγχοι, αλλά και ενημερώσεις για τη χρήση κράνους. Μόνο κατά την εβδομάδα 11 έως 17 Αυγούστου, διενεργήθηκαν 27.873 έλεγχοι, στο πλαίσιο των οποίων βεβαιώθηκαν 2.613 παραβάσεις και οι 2.382 από αυτές αφορούσαν οδηγούς δίκυκλων.

ΕΛΣΤΑΤ: Πάνω από 10.000 τροχαία το 2023

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2023 ο Ιούλιος ήταν ο μήνας με τα περισσότερα τροχαία ατυχήματα, με τον αριθμό τους να φτάνει τα 1.099, τα 78 εκ των οποίων θανατηφόρα. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους τα οδικά ατυχήματα έφτασαν τα 945, με τα 63 εξ αυτών να είναι θανατηφόρα, ενώ και τον Ιούνιο καταγράφηκαν υψηλά ποσοστά, με τα ατυχήματα να αγγίζουν τα 999.

Συνολικά, σε ετήσιο επίπεδο, το 2023 καταγράφηκαν 10.553 τροχαία ατυχήματα και 12.815 τραυματίες, το 5,1% (659) εξ αυτών σε σοβαρή κατάσταση. Μάλιστα, ο συνολικός αριθμός των παθόντων στα οδικά τροχαία ατυχήματα για το έτος 2023 παρουσίασε αύξηση κατά 1,4% σε σύγκριση με το 2022.

Οι νεκροί έφτασαν σχεδόν στους 650, με τους άνδρες να αποτελούν την συντριπτική πλειοψηφία σε ποσοστό 82%.

Τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 αποκαλύπτουν ότι ο αριθμός των θανάτων λόγω τροχαίων ατυχημάτων αυξήθηκε, αφού συνολικά έχασαν τη ζωή τους 665 άνθρωποι (έναντι 646 το 2023).

Μάλιστα, αν και δεν πρόκειται για τα τελικά στοιχεία κι άρα ενδέχεται να διαφοροποιηθούν, σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύλλογο SOS Τροχαία Εγκλήματα, ο αριθμός αυτός αποτελεί ρεκόρ πενταετίας.

Ελλάδα: Στην τέταρτη θέση της ΕΕ σε νεκρούς από τροχαία

Η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης με τα υψηλότερα ποσοστά θανάτων από τροχαία, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία των τροχαίων ατυχημάτων που ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC).

Πιο συγκεκριμένα, η χώρα μας κατέγραψε 64 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων το 2024 λόγω τροχαίων δυστυχημάτων, έναντι 45, που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.

Συνολικά, το 2024, στους δρόμους της Ε.Ε. έχασαν τη ζωή τους 20.017 άνθρωποι, αριθμός που μεταφράζεται σε μείωση μόλις 2% σε σύγκριση με το 2023.

Όσον αφορά την Ελλάδα, την τελευταία πενταετία έχει δει – μαζί με την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία – μέτρια μείωση των θανάτων από τροχαία. Παραμένει, ωστόσο, στην ομάδα των πιο επικίνδυνων χωρών της Ευρώπης για την οδική ασφάλεια, μαζί με την Κροατία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Σερβία, όπου δεν καταγράφονται διαχρονικά θετικές εξελίξεις.

Στον αντίποδα, η Σουηδία και η Δανία παραμένουν οι ασφαλέστερες χώρες αναφορικά με την οδική ασφάλεια.

«Μάστιγα» στα ελληνικά νησιά οι γουρούνες

Πριν από λίγες μέρες, απασχόλησε τα Μέσα το ατύχημα του CEO της Volt, Thomas Greenwood στη Μύκονο, ο οποίος τα ξημερώματα της 20^ης Αυγούστου έχασε τον έλεγχο του τετράτροχου οχήματος που οδηγούσε και προσέκρουσε σε τοίχο σπιτιού, με αποτέλεσμα – λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης – να εκτιναχθεί καταλήγοντας σε παρακείμενο οικόπεδο, με σοβαρά τραύματα.

Ωστόσο, το ατύχημα του Greenwood δεν είναι παρά ένα ακόμη μέσα στα δεκάδες που καταγράφονται στα νησιά κατά την καλοκαιρινή περίοδο, όπου ο γουρούνες – αλλιώς ATV’s ή τετράτροχες μοτοσικλέτες – κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα και αποτελούν βασική επιλογή ενοικίασης των τουριστών.

Ο κ. Γρεντζέλος ανέφερε ότι στα νησιά που αποτελούν τουριστικούς προορισμούς αιχμής – όπως η Πάρος, η Μύκονος, κλπ. – 3 στις 5 κλήσεις στο ΕΚΑΒ αφορούν ατυχήματα με γουρούνες.

Μάλιστα, σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές στη χώρα κυκλοφορούν 31.000 γουρούνες. Ωστόσο, οι πραγματικοί αριθμού ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτεροι.

Κι ενώ η πλειοψηφία των νέων τουριστών επιλέγει την ενοικίαση τετράτροχης μοτοσικλέτας, φαίνεται πως στην πράξη λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες του συγκεκριμένου οχήματος, όπως το ότι πρόκειται για βαριά και δυσκίνητα οχήματα, με υψηλό κέντρο βάρους, τα οποία είναι ασταθή στις στροφές και άρα ο κίνδυνος να ανατραπούν, σε κάποιο απότομο φρενάρισμα ή ακόμη και λακκούβα, πολύ πιθανός.

Όσο για τα στατιστικά, το 2024 η Τροχαία κατέγραψε πέντε θανατηφόρα ατυχήματα με γουρούνες, έξι σοβαρούς τραυματισμούς και 40 ελαφρύτερους.

Ο κ. Γρεντζέλος, όπως και πολλοί ακόμη ειδικοί, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι οι γουρούνες είναι επικίνδυνες για έναν οδηγό που δεν ξέρει πώς να τις χειριστεί, αφού ενσωματώνουν στοιχεία και της μοτοσικλέτας και του αυτοκινήτου.

Εν τω μεταξύ, τα τελευταία χρόνια όλο και «φουντώνει» η συζήτηση για ειδικό δίπλωμα, χωρίς όμως αυτό να έχει γίνει ακόμη στην πράξη.

Ενδιαφέρον έχει, δε, ότι ενώ τυπικά η ενοικίαση γουρούνας επιτρέπεται σε κάτοχο διπλώματος οχήματος ή μοτοσικλέτας, σε πολλές περιπτώσεις τα γραφεία ενοικιάσεων δίνουν τα οχήματα αυτά χωρίς να ζητήσουν δίπλωμα, με αποτέλεσμα, σε δεύτερο χρόνο, να έρχονται αντιμέτωπα με το νόμο.

Νέος ΚΟΚ και κάμερες θα «σώσουν» την κατάσταση;

Πληθώρα αλλαγών φέρνει ο νέος ΚΟΚ, μεταξύ των οποίων: αλλαγές στα όρια ταχύτητας, αυστηροποίηση των ποινών για κακή οδηγική συμπεριφορά, διαχωρισμός των παραβάσεων ανάλογα με τις συνέπειές τους και κλιμακωτές ποινές και πρόστιμα για οδηγούς που «επιμένουν» στα ίδια λάθη ή προκαλούν ατυχήματα.

Κλιμακωτές και αυστηρότερες ποινές

Βάσει του διαχωρισμού των παραβάσεων, προκύπτουν τέσσερις κατηγορίες:

• επικινδυνότητά τους για τη ζωή, την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα των χρηστών του δρόμου
• υποχρέωση για ιδιαίτερη προσοχή στην προστασία των ατόμων με αναπηρία
• πρόληψη της πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων
• επιπτώσεις της παράβασης στην οδική ασφάλεια

Μία πέμπτη επιπρόσθετη κατηγορία αφορά στην αντικοινωνική οδηγική συμπεριφορά, ενώ σε επίπεδο ποινών προβλέπονται πρόστιμα ή/και αφαίρεση διπλώματος ή/και πινακίδων – ακόμη και ποινή φυλάκισης, σε περιπτώσεις ενεργοποίησης του ποινικού κώδικα.

Σχετικά με την οδήγηση σε κατάσταση μέθης, οι κυρώσεις θα κλιμακώνονται ανάλογα με το ποσοστό αλκοόλ που θα διαπιστωθεί κατά τον έλεγχο, καθώς επίσης και ανάλογα με άλλους παράγοντες, όπως: εάν η παράβαση καταγράφεται για πρώτη φορά ή έχει επαναληφθεί και εάν προκλήθηκε ατύχημα ή όχι.

Όσο για την παραβίαση κόκκινου σηματοδότη ή STOP, το πρόστιμο θα ξεκινά από τα 350 ευρώ, ενώ προβλέπεται και απώλεια διπλώματος από έναν μήνα έως 8 χρόνια σε περίπτωση πρόκλησης ατυχήματος.

Παράλληλα, τα νέα όρια ταχύτητας θα διαμορφωθούν στα 30 χλμ/ώρα εντός κατοικημένων περιοχών. Η ρύθμιση αυτή προκύπτει από την παρατήρηση – σύμφωνα με τα στατιστικά – ότι η μείωση της ταχύτητας των οχημάτων οδηγεί και σε λιγότερα ατυχήματα και με λιγότερο σοβαρούς τραυματισμούς.

Ενδεικτικό, βέβαια, της ενδεχόμενης δυσκολίας στην εφαρμογή του μέτρου είναι ότι 8 στους 10 Έλληνες οδηγούς παραδέχονται πως συνήθως υπερβαίνουν το όριο ταχύτητας τουλάχιστον για λίγα χιλιόμετρα.

Εκατοντάδες κάμερες στους δρόμους μέσα στο 2026

Από τη στιγμή που είναι αδύνατον η Τροχαία να βρίσκεται συνεχώς σε όλους τους δρόμους – ακόμη και σε όλα τα «επικίνδυνα» σημεία – τα προβλήματα επιτήρησης και ελέγχου θα έρθουν, σύμφωνα με τους αρμόδιους υπουργούς, να λύσουν οι κάμερες.

Ένα νέο, ευρύτατο δίκτυο καμερών παρακολούθησης της κυκλοφορίας σχεδιάζεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του 2026, σύμφωνα με όσα δήλωσε στον ΣΚΑΪ 100,3 ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.

Οι 2.000 κάμερες θα τοποθετηθούν σε σημεία που θα υποδειχθούν από την Τροχαία, με τις πρώτες να εγκαθίστανται σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κρήτη.

Σκοπός τους, η καταγραφή συγκεκριμένων παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όπως είναι η παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση. Επιπλέον, σύμφωνα με τον υπουργό, οι συσκευές αυτές θα είναι τεχνολογικά εξελιγμένες, με δυνατότητα αναγνώρισης προσώπου.

Είναι προφανές ότι – παρά το γεγονός πως ο νέος ΚΟΚ είναι ένα σημαντικό βήμα – τα τροχαία ατυχήματα δεν θα μηδενιστούν από τη μία μέρα στην άλλη.

Βασικός πυλώνας ασφαλείας, σύμφωνα με τους ειδικούς στον κλάδο, είναι και η ασφάλεια των οχημάτων, με την Ελλάδα να βρίσκεται και σε αυτό αρκετά πίσω, σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Συγκεκριμένα, η μέση ηλικία των αυτοκινήτων στην Ελλάδα είναι τα 17,5 χρόνια και στην ΕΕ τα 12,5 έτη, ενώ γενικώς οδηγούμε τον γηραιότερο στόλο και στα υπόλοιπα είδη οχημάτων. Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία, η συντήρηση των οχημάτων που κυκλοφορούν στους ελληνικούς δρόμους είναι συνήθως ελλιπής – για παράδειγμα, κατά μέσο όρο 2 εκατ. οχήματα δεν περνούν ΚΕΤΟ – γεγονός που έχει προφανείς επιπτώσεις στην ασφάλεια κατά την οδήγηση.