Άνοιξε δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας- Η μυστική συνάντηση στις Βρυξέλλες

Μια ελληνοτουρκική συνάντηση βαρύνουσας σημασίας πραγματοποιήθηκε προχθές, Παρασκευή, στις Βρυξέλλες, υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας. Οπως πληροφορήθηκε το «ΘΕΜΑ», η Αννα-Μαρία Μπούρα, διευθύντρια του Διπλωματικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, συνομίλησε τετ-α-τετ με τον Ιμπραχίμ Καλίν, εκπρόσωπο και στενό συνεργάτη του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρουσία του Γενς Πλέτνερ, διπλωματικού συμβούλου του Γερμανού καγκελαρίου Όλαφ Σολτς.

Τόσο η Αθήνα όσο και η Αγκυρα δεν ανακοίνωσαν τη συνάντηση της κυρίας Μπούρα με τον κ. Καλίν, διότι καμία πλευρά δεν ήθελε να δημιουργήσει προσδοκίες για το περιεχόμενο των συνομιλιών, ούτε να καλλιεργήσει στην εσωτερική κοινή γνώμη της μιας ή της άλλης χώρας την αίσθηση ότι έπειτα από οκτώ μήνες διαρκούς κλιμάκωσης της έντασης και καλλιέργειας πολεμικού κλίματος από την πλευρά του προέδρου της Τουρκίας οι δύο χώρες αποφάσισαν να βαδίσουν στο μονοπάτι της συνεννόησης.

Κατά πληροφορίες του protothema.gr, που αποκαλύπτει το ραντεβού των δύο πιο στενών συνεργατών του κ. Μητσοτάκη και του κ. Ερντογάν για διπλωματικά θέματα, οι συνομιλίες έγιναν στα γραφεία της γερμανικής αντιπροσωπείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση με ανοιχτή ατζέντα, χωρίς προαπαιτούμενα, προκειμένου η κάθε πλευρά να διερευνήσει τις προθέσεις της άλλης για επανεκκίνηση των διμερών σχέσεων. Παρών στην συζήτηση ήταν ο Γενς Πλέτνερ, σύμβουλος του Όλαφ Σολτς για διπλωματικά θέματα και πρώην πρεσβευτής της Γερμανίας στην Αθήνα.

«Αποκαταστάθηκε ο δίαυλος επικοινωνίας» ανέφεραν στο protothema.gr συνεργάτες του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη συνάντηση της κυρίας Μπούρα με τον πανίσχυρο Ιμπραχίμ Καλίν, αποφεύγοντας όμως να απαντήσουν σε ερωτήματα σχετικά με το περιεχόμενο των συζητήσεων ή το ενδεχόμενο να προκύψουν άμεσα νέες συζητήσεις και πιθανή επανεκκίνηση διπλωματικών επαφών μεταξύ των δύο χωρών. 

Διπλωματικό παρασκήνιο

Για την πραγματοποίηση αυτής της συνάντησης υπήρξε πυκνό πολιτικό και διπλωματικό παρασκήνιο, στο οποίο ενεπλάκησαν φίλοι και σύμμαχοι, όπως η Γερμανία με τη σιωπηρή παρότρυνση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

Καταλύτης για την ενεργοποίηση των Βρυξελλών, του Βερολίνου, των Παρισίων και της Ουάσινγκτον ώστε να πραγματοποιηθούν σε ουδέτερο έδαφος συνομιλίες για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις των πιο έμπιστων συνεργατών του Ελληνα πρωθυπουργού και του Τούρκου προέδρου ήταν οι ευθείες απειλές για... βομβαρδισμό της Αθήνας.

«Τώρα αρχίσαμε να φτιάχνουμε τους πυραύλους μας. Αυτή η παραγωγή φυσικά τρομάζει τους Ελληνες. Λες “Τayfun” και τώρα ο Ελληνας φοβάται. Λέει ότι θα χτυπήσει την Αθήνα. Ε, θα τη χτυπήσει φυσικά! Αν δεν καθίσεις ήσυχα, αν προσπαθείς να αγοράσεις πράγματα για τα νησιά από την Αμερική, από δω κι από εκεί, ε, τότε μια χώρα όπως η Τουρκία μάλλον δεν θα κάτσει να κοιτάζει. Κάτι πρέπει να κάνει», ήταν οι πολεμικές δηλώσεις του Τούρκου προέδρου την προηγούμενη Κυριακή.

Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, σε μάλλον ήπιους τόνους, μέσω εκπροσώπου του, εξέφρασε λύπη για την κλιμάκωση των προκλητικών δηλώσεων. «Προτρέπουμε όλους τους συμμάχους μας να αποφεύγουν απειλές και πολεμική ρητορική που μόνο θα αυξήσουν την ένταση», κατέληγε η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Πιο σκληρή ήταν η αντίδραση της Κομισιόν που καταδίκασε τις ευθείες τουρκικές απειλές για πυραυλικά χτυπήματα στην Αθήνα. «Οι απειλές και η επιθετική ρητορική είναι απαράδεκτες και πρέπει να σταματήσουν», υπογράμμισε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις Εξωτερικές Υποθέσεις Πίτερ Στάνο και συμπλήρωσε: «Εχουμε επανειλημμένα ξεκαθαρίσει ότι η αντικατάσταση της απειλητικής ρητορικής με ουσιαστικό και ειλικρινή διάλογο και επικοινωνία είναι το κλειδί για την εκτόνωση των εντάσεων, την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης και την ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας».

Επί της ουσίας, η επωδός που επαναλαμβάνεται από τις Βρυξέλλες και την Ουάσινγκτον, ως μήνυμα προς την ελληνική και την τουρκική κυβέρνηση, είναι το απλοϊκό «καθίστε στο τραπέζι, συζητήστε και βρείτε τα». Τις ημέρες που προηγήθηκαν των συνομιλιών της κυρίας Μπούρα και του κ. Καλίν, τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας μιλώντας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων όσο και ο Ελληνας πρωθυπουργός στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξήγησαν ότι οι δηλώσεις Ερντογάν για πυραυλικό χτύπημα στην Αθήνα θυμίζουν τακτικές του ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν και αποτελούν βήματα μιας απτής κλιμάκωσης που μπορεί εύκολα να ξεφύγει από τον έλεγχο και να οδηγήσει σε πιθανό θερμό επεισόδιο.

Το γεγονός ότι η συνάντηση της διευθύντριας του Διπλωματικού Γραφείου του Πρωθυπουργού με έναν από τους πανίσχυρους κλειδοκράτορες του απαράτ που έχει σχηματίσει ο Τούρκος πρόεδρος έγινε λίγες ώρες μετά τις επαφές του κ. Μητσοτάκη στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών προφανώς και δεν είναι τυχαίο γεγονός. Το πού μπορούν να οδηγήσουν οι συνομιλίες των στενών συνεργατών του Ελληνα πρωθυπουργού και του Τούρκου προέδρου δεν είναι ξεκάθαρο. Ολοι στην Αθήνα κρατούν μικρό καλάθι, αντιλαμβανόμενοι πλήρως ότι ο κ. Ερντογάν ούτε μπορεί να ελεγχθεί από κάποιον ηγέτη τρίτης χώρας, ούτε και να προβλεφθούν οι επόμενες κινήσεις του αν δεν λάβει ανταλλάγματα που να τον ικανοποιούν.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν τίθεται θέμα συζητήσεων για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών, ούτε και μπορεί να γίνουν ανεκτές οι τουρκικές αξιώσεις για εγκλωβισμό των ελληνικών νησιών, ακόμη και της Κρήτης, σε ζώνη 6 ναυτικών μιλίων και γύρω υφαλοκρηπίδα δήθεν τουρκική, όπως στοχεύει το τουρκικό αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Είναι καλύτερα να συνομιλείς απευθείας έστω και με τους «εχθρούς» σου παρά μέσω τρίτων ή μέσω δημοσίων δηλώσεων ή ανακοινώσεων.

«Ιερή συμμαχία με την Αίγυπτο»

Την ώρα που ακόμη και οι πιο φιλικές ευρωπαϊκές χώρες μετρούν λέξη-λέξη τις τοποθετήσεις τους για να μην μπουν στο στόχαστρο του προέδρου της Τουρκίας, η Αίγυπτος έκανε μια κίνηση ματ για την ουσιαστική αδρανοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου με το οποίο η Αγκυρα και η Τρίπολη σχεδίαζαν να μοιραστούν τις θαλάσσιες ζώνες μεταξύ Κρήτης και λιβυκών ακτών. Ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι με διάταγμά του οριοθέτησε τις αιγυπτιακές θαλάσσιες ζώνες προς τη Δύση, ανακηρύσσοντας θαλάσσια σύνορα με τη Λιβύη.

Με τα όρια των αιγυπτιακών θαλάσσιων ζωνών, όπως περιγράφονται στο προεδρικό διάταγμα Αλ Σίσι, η περιοχή που προσπάθησε αυθαίρετα να σφετεριστεί ο Τούρκος πρόεδρος με το τουρκολιβυκό μνημόνιο κόβεται στη μέση. Και είναι ξεκάθαρο ότι σε περίπτωση που η τουρκική κυβέρνηση επιχειρήσει έρευνες υδρογονανθράκων στην περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου που επικαλύπτει οριοθετημένες αιγυπτιακές θαλάσσιες ζώνες το Κάιρο είναι υποχρεωμένο να υπερασπιστεί την περιοχή των κυριαρχικών του δικαιωμάτων.

«Η συμμαχία με την Αίγυπτο είναι ιερή», τονίζει στο «ΘΕΜΑ» ανώτερο στέλεχος της ελληνικής κυβέρνησης εξηγώντας ότι η συνεννόηση της Αθήνας με το Κάιρο σε πολιτικό, διπλωματικό, οικονομικό και ενεργειακό επίπεδο -όπου δημιουργούνται ισχυρά κοινά συμφέροντα για δεκαετίες- θα παραμείνει έντιμη και θα συνεχίσει να παράγει αποτελέσματα για τη διασφάλιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Τριμερής Ελλάδας, Αιγύπτου και Σκοπίων

Την ίδια ώρα, η Αθήνα προσπαθεί να προσεταιριστεί τους Σκοπιανούς απομακρύνοντάς τους από την αγκαλιά της τουρκικής κυβέρνησης. Στην επίσκεψη του αλβανόφωνου υπουργού Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας στην Αθήνα, ο κ. Δένδιας συζήτησε το ενδεχόμενο πραγματοποίησης τριμερούς συνάντησης με την Αίγυπτο. Και μόνο η υλοποίηση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ Σκοπίων, Ελλάδας και Αιγύπτου θα δημιουργήσει ένα διαφορετικό κλίμα για τις συμμαχικές σχέσεις στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.