Διπλωματική επίθεση της Αθήνας: Επιστολή στον ΟΗΕ για πλήρη αποδόμηση του τουρκολιβυκού μνημονίου

Σε κλοιό διεθνούς διπλωματικής πίεσης περιέρχεται η Τουρκία, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παίρνει τη σκυτάλη από τον ΟΗΕ, μόλις μία εβδομάδα μετά την παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Η Αθήνα οχυρώνει τις θέσεις της σε ανώτατο επίπεδο, μετατρέποντας σε επίσημο έγγραφο της 81ης Γενικής Συνέλευσης την επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Αγλαΐας Μπαλτά, προς τον Γενικό Γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες, η οποία αποτυπώνει σημείο προς σημείο τις παρανομίες της τουρκολιβυκής συμφωνίας.

«Το μνημόνιο συνήφθη παρά το γεγονός ότι η Τουρκία και η Λιβύη δε διαθέτουν ούτε παρακείμενες ούτε αντικείμενες ακτές και, κατά συνέπεια, δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα. Αγνοεί πλήρως την παρουσία πολυάριθμων ελληνικών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και των Δωδεκανήσων, καθώς και το δικαίωμά τους να παράγουν θαλάσσιες ζώνες πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης. Η οριοθέτηση που προκύπτει συνιστά κατάφωρη αναδιαμόρφωση της γεωγραφίας» αναφέρεται στην επιστολή της κας. Μπαλτά.

Σε αυστηρές συστάσεις προς την Τουρκία προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της ετήσιας έκθεσης διεύρυνσης, κάνοντας εκτενή αναφορά στα κρίσιμα σημεία τριβής με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η Κομισιόν καταγράφει υποτροπή στο Αιγαίο με νέες τουρκικές παραβιάσεις, υπερπτήσεις και διατήρηση του casus belli, στηλιτεύοντας παράλληλα τις αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης και τη «Γαλάζια Πατρίδα». Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει ανυπόστατο, ενώ στο Κυπριακό επικρίνει την εμμονή της Άγκυρας για λύση δύο κρατών.

Σε ραδιοφωνική συνέντευξή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, τόνισε ότι «τα όσα είπε η Εεπιτροπή είναι δικαίωση της δίκης μας θέσης της θέσης από το δίκαιο της θάλασσας δεν αφορούν μόνο το παράνομο μνημόνιο.[…] Σε κορυφαίο επίπεδο έχει θέσει ο Πρωθυπουργός ζητήματα και είναι ευρωπαϊκές θέσεις άρα ο δρόμος της Τουρκίας είτε άλλων κρατών περνάει μέσα από την Ελλάδα»

Σπασμωδικά αντέδρασε η Άγκυρα, με το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών να ισχυρίζεται σε ανακοίνωσή του ότι «η Ελλάδα και η ελληνοκυπριακή πλευρά υπερασπίζονται μαξιμαλιστικές θέσεις που είναι ασυμβίβαστες με το διεθνές δίκαιο, αποκομμένες από την πραγματικότητα».

Τριμερής Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ

Σαφές μήνυμα αμφισβήτησης της νομιμότητας του τουρκολιβυκού μνημονίου στέλνουν από την Αθήνα τα υπουργεία Άμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, τα οποία με κοινή τοποθέτηση καταδικάζουν τη συμφωνία μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης, υπογραμμίζοντας ότι παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και αγνοεί τους διεθνείς κανόνες για τη θαλάσσια δικαιοδοσία.

Στο κοινό ανακοινωθέν, που εκδόθηκε μετά την συνάντηση των  επικεφαλής αμυντικής πολιτικής των Υπουργείων Άμυνας της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, στην Αθήνα, στις 5 Νοεμβρίου, επισημαίνεται ότι το μνημόνιο, το οποίο επικυρώθηκε από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων στις 20 Οκτωβρίου 2026, δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

«Παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, αγνοεί τους διεθνείς κανόνες που διέπουν τη θαλάσσια δικαιοδοσία και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Οι τρεις πλευρές υπογράμμισαν επίσης τη σημασία της τήρησης του δικαίου της θάλασσας, και του σεβασμού των διεθνώς αναγνωρισμένων αρχών που διέπουν τα θαλάσσια δικαιώματα και τη θαλάσσια δικαιοδοσία. Παράλληλα, επαναβεβαιώνουν την υποστήριξή τους στην κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και ανακοίνωσαν την απόφαση του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου να εμβαθύνουν την αμυντική τους συνεργασία.