Ιράν: Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις επλήγησαν αλλά δεν καταστράφηκαν

Οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί προκάλεσαν σημαντικές ζημιές στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, χωρίς όμως να καταφέρουν να εξαλείψουν ολοκληρωτικά το πρόγραμμα, σύμφωνα με ειδικούς. Αυτό αφήνει τόσο τον Benjamin Netanyahu όσο και τις ΗΠΑ σε ένα στρατηγικό δίλημμα: πώς να κινηθούν από εδώ και πέρα.

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι στο Νατάνζ καταστράφηκαν οι επιφανειακές εγκαταστάσεις, όχι όμως οι υπόγειες αίθουσες όπου γίνεται ο εμπλουτισμός ουρανίου – δηλαδή το πραγματικό «εργοστάσιο» της ιρανικής πυρηνικής ισχύος παραμένει ανέγγιχτο.

Οι επιθέσεις σε άλλες τοποθεσίες, όπως το Ισφαχάν και το Φορντόου, θα επηρεάσουν τις επόμενες κινήσεις του Ισραήλ. Όμως, αν το Τελ Αβίβ συνεχίσει τις επιχειρήσεις, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος το Ιράν να «θάψει» ακόμα πιο βαθιά το πρόγραμμά του και να αποκόψει εντελώς την πρόσβαση των επιθεωρητών του ΟΗΕ.

Αν καταστράφηκε το εργοστάσιο του Ισφαχάν, αυτό αποτελεί σημαντικό πλήγμα: εκεί μετατρέπεται το ουράνιο σε υλικό που χρησιμοποιείται στους φυγοκεντρητές. Αν αυτή η λειτουργία «παγώσει», το Ιράν δεν θα μπορεί να παράγει νέο εμπλουτισμένο ουράνιο — αν και διαθέτει ήδη αρκετό απόθεμα για να συνεχίσει για καιρό.

Ο πρώην επιθεωρητής του ΙΑΕΑ, Robert Kelley, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αν κόψεις αυτό το σημείο της αλυσίδας, το όλο καύσιμο σύστημα καταρρέει». Δηλαδή, χωρίς την πρώτη ύλη, το πρόγραμμα δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Εκτός από τις εγκαταστάσεις, σκοτώθηκαν και εννέα κορυφαίοι επιστήμονες, χτύπημα που εκτιμάται πως θα αποδυναμώσει περαιτέρω το ιρανικό πρόγραμμα. Το ερώτημα είναι αν το Ισραήλ θα επιμείνει ή θα αρκεστεί σε αυτό το στάδιο της εκστρατείας.

Ο διπλωματικός δρόμος δυσχεραίνει 

Οι επιθέσεις απειλούν να τινάξουν στον αέρα τις ήδη εύθραυστες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν για περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων. Ο επόμενος γύρος συνομιλιών ήταν προγραμματισμένος, αλλά πλέον είναι αμφίβολο αν θα γίνει.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, μετά τις επιθέσεις, ο έλεγχος του προγράμματος θα γίνει ακόμα πιο δύσκολος. Ελλείψει επιθεωρητών, το Ιράν ενδέχεται να μετακινήσει εμπλουτισμένο ουράνιο σε μυστικές τοποθεσίες — πιθανώς έτοιμο να χρησιμοποιηθεί για όπλα.

Το πρόβλημα Fordow

Το υπόγειο συγκρότημα του Fordow, χωμένο κάτω από βουνό, μπορεί να καταστραφεί μόνο με πανίσχυρες βόμβες διάσπασης – τις οποίες διαθέτουν μόνο οι ΗΠΑ. Αν το Ισραήλ θέλει να το πλήξει, θα χρειαστεί την άμεση εμπλοκή της Ουάσινγκτον.

Η κυβέρνηση Trump, που έχει υποσχεθεί ειρηνική προσέγγιση, δύσκολα θα επέμβει στρατιωτικά. Από την άλλη, ενδέχεται να θεωρήσει ότι η επίθεση είναι αναγκαία ώστε να μη δοθεί στο Ιράν η δυνατότητα να ανασυγκροτήσει το πρόγραμμά του.

Ακόμα και Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι οι βομβαρδισμοί δεν αρκούν. Όπως είπε ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ, Tzachi Hanegbi, ο πραγματικός στόχος είναι να πειστούν οι Ιρανοί να εγκαταλείψουν το πυρηνικό τους σχέδιο – κάτι που δύσκολα πετυχαίνεται μόνο με πυραύλους.

Bloomberg