Τέλος εποχής στο Ιράκ: Αδειάζουν τις βάσεις οι Αμερικανοί-Πανηγυρίζει το Ιράν-Φόβοι για αναβίωση του ISIS

Τέλος εποχής αναμένεται να γραφτεί μέχρι αύριο Τετάρτη στο Ιράκ, καθώς μετά από δύο και πλέον δεκαετίες θα αποχωρήσουν όσες αμερικανικές δυνάμεις έχουν απομείνει από τις τελευταίες βάσεις που διατηρούν στη χώρα, σε μια εξέλιξη που το Ιράν και οι σύμμαχοί του χαιρετίζουν ως νίκη, καθώς πλέον διαθέτουν σημαντική επιρροή στη χώρα όπου περίπου 4.500 Αμερικανοί έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων.

Ιρακινοί ειδικοί σε θέματα ασφαλείας εκτιμούν ότι η αποχώρηση - η οποία συμφωνήθηκε το 2024 επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν και υλοποιείται από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, με τον πόλεμο ΗΠΑ και Ιράν να μην έχει ολοκληρωθεί ακόμα - θα μπορούσε να δώσει στην Τεχεράνη και στους ισχυρούς συμμάχους της μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, ενώ παράλληλα μπορεί να επιτρέψει σε άλλους αντιπάλους των ΗΠΑ να επανέλθουν στο προσκήνιο, μεταξύ αυτών και το Ισλαμικό Κράτος.

«Το Ιράν αναμένεται να ωφεληθεί στρατηγικά από την αποχώρηση του συνασπισμού, καθώς απομακρύνεται μια στρατιωτική παρουσία που για χρόνια λειτουργούσε ως αντίβαρο στην επιρροή της Τεχεράνης στο Ιράκ», δήλωσε στο Reuters ο Τζασίμ αλ-Μπαχντλί, Ιρακινός αναλυτής ασφαλείας που ειδικεύεται στη μελέτη των σιιτικών ένοπλων ομάδων που συνδέονται με το Ιράν.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές δεν θα παρουσιάσουν απλώς την αποχώρηση ως νίκη του κινήματός τους, αλλά θα επιδιώξουν «να μετατρέψουν αυτή τη δυναμική σε μεγαλύτερη επιρροή στις αποφάσεις για την ασφάλεια και την πολιτική».

Ο Αμπού Μοτζτάμπα αλ-Γιασίρι, διοικητής της «Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ», μιας ομπρέλας ένοπλων οργανώσεων που υποστηρίζονται από το Ιράν, χαρακτήρισε την αποχώρηση των ΗΠΑ «ιστορική νίκη για τις ομάδες της ιρακινής ισλαμικής αντίστασης και τους έντιμους Ιρακινούς, καθώς και συντριπτική ήττα για το αμερικανικό σχέδιο».

«Στις 30 Σεπτεμβρίου θα γιορτάσουμε το κλείσιμο μιας μαύρης σελίδας στην ιστορία του Ιράκ και την αποτυχία της κατοχής να επιβάλει τη θέλησή της στη χώρα μας», δήλωσε στο Reuters. «Το Ιράκ απέδειξε ότι η κυριαρχία του δεν μπορεί να διασφαλιστεί από ξένες δυνάμεις, αλλά από την αντίσταση και τη βούληση του λαού του».

«Το Ιράκ δεν είναι ακόμη έτοιμο»

Παρότι η τελική αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων είναι γενικά δημοφιλής μεταξύ των Ιρακινών, όσοι ανησυχούν για την ισχύ των φιλοϊρανικών οργανώσεων φοβούνται ότι πραγματοποιείται πρόωρα.

«Πιστεύουμε ότι το Ιράκ δεν είναι ακόμη πλήρως έτοιμο να αναλάβει το ζήτημα της ασφάλειας σε αυτή τη χρονική στιγμή», δήλωσε στο Reuters ο Αμπντουλραχμάν αλ-Ζομπάι, ηγέτης σουνιτικής φυλής στη Φαλούτζα, η οποία υπήρξε στο παρελθόν προπύργιο της αντιαμερικανικής αντίστασης.

«Όλοι οι Ιρακινοί επιθυμούν πλήρη κυριαρχία και κανείς δεν θα διαφωνούσε με αυτό. Όμως πιστεύω ότι η αποχώρηση του συνασπισμού υπό αυτές τις συνθήκες και η δημιουργία ενός κενού είναι αυτό που φοβούνται όλοι οι Ιρακινοί», πρόσθεσε.

Η εισβολή το 2003, η αποχώρηση το 2011 και η επιστροφή μερικά χρόνια μετά

Οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Ιράκ το 2003, με στόχο την ανατροπή του σουνίτη μουσουλμάνου δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν. Στη συνέχεια κατέλαβαν τη χώρα, εγκατέστησαν κυβέρνηση υπό σιιτική ηγεσία και συμμετείχαν σε έναν πολυετή αγώνα κατά της εξέγερσης, πριν αποχωρήσουν στα τέλη του 2011.

Επέστρεψαν λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα, προκειμένου να βοηθήσουν τις ιρακινές δυνάμεις να νικήσουν το σουνιτικό Ισλαμικό Κράτος σε έναν μεγάλο πόλεμο που διήρκεσε από το 2014 έως το 2017.

Διπλάσιος αριθμός Αμερικανών έχασαν τη ζωή τους στην επιχείρηση «Iraqi Freedom» σε σχέση με τον παράλληλο πόλεμο στο Αφγανιστάν, ο οποίος ολοκληρώθηκε με την αιφνίδια αποχώρηση των ΗΠΑ το 2021.

Τα τελευταία χρόνια, το Ιράκ ήταν η μοναδική χώρα που διατηρούσε στενές πολιτικές και στρατιωτικές συμμαχίες τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με το Ιράν, το οποίο κατά περιόδους χρησιμοποιούσε το ιρακινό έδαφος ως πεδίο έμμεσης αντιπαράθεσης.

Οι ΗΠΑ σκότωσαν το 2020 τον κορυφαίο Ιρανό διοικητή Κασέμ Σουλεϊμανί με πλήγμα στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης. Οι σύμμαχοι του Ιράν εξαπέλυσαν επανειλημμένα επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων, προκαλώντας σε ορισμένες περιπτώσεις αμερικανικά αντίποινα.

Στον φετινό πόλεμο εναντίον του Ιράν, επτά από τους 18 Αμερικανούς στρατιωτικούς που έχουν καταγραφεί ως νεκροί, σκοτώθηκαν στο Ιράκ. Ο τελευταίος ήταν λοχίας του αμερικανικού στρατού, ο οποίος έχασε τη ζωή του τον Ιούλιο κατά τη διάρκεια ελεγχόμενης καταστροφής drone σε βάση κοντά στο Ερμπίλ.

«Νίκη για τον άξονα αντίστασης» του Ιράν

Το Ιράν, το οποίο δηλώνει ότι τελικός του στόχος είναι να υποχρεώσει τις αμερικανικές δυνάμεις να αποχωρήσουν από ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, παρουσιάζει την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ ως νίκη για τον «άξονα αντίστασης», δηλαδή το δίκτυο ένοπλων οργανώσεων που είναι σύμμαχοι της Τεχεράνης σε ολόκληρη την περιοχή.

«Η διαρκής ασφάλεια θα επικρατήσει στο Ιράκ» μόλις οι Αμερικανοί αποχωρήσουν από τη χώρα και την περιοχή, δήλωσε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Αμίρ Χαγιάτ Μοκαντάμ. Το Ιράν «καλωσορίζει την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ και αναμφίβολα θα τη στηρίξει», δήλωσε στο κοινοβουλευτικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν και πρόσθεσε: «Οι ομάδες αντίστασης αναλαμβάνουν σήμερα δράση, κάποιες φορές στοχεύοντας και αντιμετωπίζοντας αμερικανικά στρατεύματα».

Η Ουάσινγκτον έχει κατηγορήσει φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ ότι διαδραματίζουν ρόλο στην ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον γειτονικών χωρών κατόπιν εντολών της Τεχεράνης. Η πιο πρόσφατη επίθεση, σύμφωνα με τις αμερικανικές κατηγορίες, αφορούσε μεγάλο πετρελαιαγωγό της Σαουδικής Αραβίας αυτόν τον μήνα.

Η κυβέρνηση της Βαγδάτης υποστηρίζει ότι προσπαθεί να περιορίσει την επιρροή των οργανώσεων αυτών.

Μπορεί να αναβιώσει το Ισλαμικό Κράτος;

Ορισμένοι Ιρακινοί αξιωματούχοι ασφαλείας, τόσο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσο και από την ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή στο βόρειο τμήμα της χώρας, υποστηρίζουν ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ ενέχει επίσης τον κίνδυνο να δώσει νέα ζωή στους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους.

Τέλος εποχής στο Ιράκ: Αδειάζουν τις βάσεις οι Αμερικανοί μετά από 23 χρόνια, πανηγυρίζει το Ιράν, φόβοι για αναβίωση του ISIS

Παρά την ήττα του αυτοαποκαλούμενου «χαλιφάτου» του πριν από σχεδόν μία δεκαετία, το Ισλαμικό Κράτος εξακολουθεί να διατηρεί δίκτυο «κοιμώμενων» πυρήνων.

Στο αποκορύφωμα της δράσης του, οι μαχητές της οργάνωσης είχαν υπό τον έλεγχό τους το ένα τρίτο του Ιράκ και σκότωσαν χιλιάδες ανθρώπους, μεταξύ των οποίων εκατοντάδες που είχαν καταγράψει σε βίντεο να εκτελούν μέσα σε πρώην αμερικανική στρατιωτική βάση.

Η απώλεια αμερικανικών πληροφοριών, υλικοτεχνικής υποστήριξης και drones θα μπορούσε να δώσει στο Ισλαμικό Κράτος την ευκαιρία να ανασυνταχθεί, δήλωσε ο Κούρδος διοικητής Σιρβάν Μπαρζάνι. «Για περισσότερες από δύο εβδομάδες παρατηρούμε κινήσεις από κοιμώμενους πυρήνες του Ισλαμικού Κράτους, μετά την ανακοίνωση στα μέσα ενημέρωσης ότι θα υπάρξει επίσημη αποχώρηση του διεθνούς συνασπισμού από το Ιράκ μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου», είπε και πρόσθεσε: «Αυτό έχει ενισχύσει, κατά την άποψή μου, το ηθικό» των μαχητών.

Οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας ανακοίνωσαν ότι ένας ύποπτος πυρήνας του Ισλαμικού Κράτους προετοίμαζε επιθέσεις αυτοκτονίας που θα συνέπιπταν με την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων.

Η υπόθεση ανέδειξε τις ανησυχίες ότι η ένοπλη οργάνωση εξακολουθεί να είναι σε θέση να εκμεταλλεύεται κενά ασφαλείας, παρά τα χρόνια στρατιωτικών ηττών, δήλωσαν τέσσερις Ιρακινοί αξιωματούχοι ασφαλείας και του στρατού.

«Το Ισλαμικό Κράτος προσπαθεί να στείλει το μήνυμα ότι η οργάνωση παραμένει ισχυρή και ικανή να εξαπολύσει αιματηρές επιθέσεις», δήλωσε ο συνταγματάρχης Χαλίντ αλ-Μπαγιάτι, ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας στην στρατηγικής σημασίας πετρελαϊκή πόλη Κιρκούκ.