Πρόβες πολέμου στα Στενά της Ταϊβάν-Τι συμβαίνει

"Όσο το ζήτημα της Ταϊβάν δεν λύνεται, ασκήσεις σαν αυτές που είδατε δεν πρόκειται να σταματήσουν". Η δήλωση αυτή του Κινέζου στρατιωτικού αναλυτή, Σονγκ Ζονπίνγκ, στην ηλεκτρονική έκδοση της απηχούσας τη σκληρή γραμμή του Πεκίνου αγγλόφωνης εφημερίδας "Global Times" αντικατοπτρίζει με τον πλέον διαυγή τρόπο το κλίμα που επικρατεί σε ό,τι αφορά το νησί που τείνει να εξελιχθεί στο πλέον επικίνδυνο σημείο του πλανήτη.

Στο φόντο της ολιγόωρης (και για πλήθος επαϊόντων πολιτικά απερίσκεπτης) επίσκεψης της επικεφαλής της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων και τρίτης στην πολιτική ιεραρχία της Ουάσινγκτον, Νάνσι Πελόζι, η Κίνα ξεκίνησε πρωτοφανούς έκτασης στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν, που ισοδυναμούν με πρόβα αεροπορικού και ναυτικού αποκλεισμού και συνοδεύθηκαν από απανωτές εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων.

Πολλοί έσπευσαν, σύμφωνα με το capital.gr,  να ερμηνεύσουν τα συγκεκριμένα γυμνάσια ως μια κάπως πιο έντονη επίδειξη δύναμης από την πλευρά του Πεκίνου, όμως το ίδιο το γεγονός της δέσμευσης έξι θαλάσσιων και εναέριων περιοχών, ακόμη και στα ανατολικά της Ταϊβάν, διαμορφώνει μια κατάσταση ολότελα διαφορετική από την ως τώρα πεπατημένη. "Οι ασκήσεις μπορούν να εξελιχθούν σε ρουτίνα. Όσο εντείνονται, τόσο αποδεικνύεται ο έλεγχος της ηπειρωτικής Κίνας επί της νήσου" συμπλήρωσε ο Σονγκ, περιγράφοντας ακριβώς την αλλαγή προτεραιοτήτων, όπως αυτή αποτυπώνεται στην όξυνση της έντασης. Σε αυτό το πλαίσιο, φαίνεται πως η επίσκεψη της 82χρονης Πελόζι στην Ταϊπέι δεν έκανε τίποτα άλλο παρά να προσφέρει μια ιδανική δικαιολογία στα έτοιμα για μια δοκιμή πολέμου κινεζικά στρατιωτικά επιτελεία.

Τα διλήμματα του Πεκίνου

Μέχρι στιγμής το Πεκίνο επιδεικνύει σχετική αυτοσυγκράτηση, γνωρίζοντας τους περιορισμούς της ίδιας της στρατιωτικής ισχύος του. Η κινεζική ηγεσία θα ήθελε να αποφύγει μια αμφίβια εισβολή στο νησί, που θα είχε μεγάλο επιχειρησιακό κόστος, εάν υπολογίσει κανείς την κλίμακα του εγχειρήματος, αλλά και την υπαρκτή αντίσταση των ενόπλων δυνάμεων της Ταϊβάν που διαθέτουν σύγχρονο και σημαντικό αμερικανικό εξοπλισμό. Πόσω μάλλον που πολιτικά μια τέτοια κίνηση θα ήταν ό,τι ακριβώς θα ήθελε η Ουάσινγκτον για να θέσει την Λαϊκή Δημοκρατία σε απομόνωση, παρουσιάζοντάς την ως διεθνή ταραξία.

Στον αντίποδα, ένας αποκλεισμός σαν αυτόν που υποδεικνύουν οι κινεζικές ασκήσεις έχει το πλεονέκτημα να ποντάρει στον συνδυασμό της καταρράκωσης του ηθικού του αντιπάλου και της ελάχιστης έκθεσης πολύτιμου έμψυχου και άψυχου δυναμικού στο πεδίο της (εικονικής προς το παρόν) μάχης. Ο υπολογισμός δείχνει σωστός, δεδομένου ότι η Ταϊβάν των 23 εκατ. κατοίκων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας και σημαντικών πρώτων υλών, αλλά και από τη δυνατότητα να εξάγει τα προϊόντα βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας που παράγει. Ταυτόχρονα, η πυραυλική διάσταση των κινεζικών ασκήσεων αποτελεί ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία ότι ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός μπορεί να δρα στο σύνολο της θαλάσσιας έκτασης που περιβάλλει την αποσχισθείσα νήσο, εξουδετερώνοντας κάθε πιθανή αρωγή συμμαχικών δυνάμεων σε περίπτωση θερμού επεισοδίου.

Με βάση τα παραπάνω αποτελεί πραγματικό αίνιγμα το γιατί η Νάνσι Πελόζι πραγματοποίησε την επίσκεψή της, εναντίον της οποίας είχαν εισηγηθεί τόσο ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Τζέικ Σάλιβαν, το Πεντάγωνο και αναλυτές εμβληματικών ινστιτούτων του αμερικανικού κατεστημένου όπως το American Enterprise Institute και το German Marshall Fund. Ο διαγκωνισμός σχετικά με το ποιος εκ των πρωταγωνιστών του αμερικανικού δικομματισμού, Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων, θα φανεί ο πλέον αποφασιστικός απέναντι στην Κίνα συνιστά μια πρώτη εξήγηση, από αυτές όμως που τείνουν να υποτιμούν τις ιεραρχήσεις του βαθέος κράτους και τις άρχουσας τάξης των ΗΠΑ.

"Εμπρηστής" το Κογκρέσο

Υπό αυτό το πρίσμα, το Κογκρέσο αποτελεί την αιχμή του δόρατος της αντικινεζικής σταυροφορίας σε μια πολύμηνη κλιμάκωση της κρίσης με την υπαιτιότητα του Καπιτωλίου, αλλά και του Λευκού Οίκου. Αρκεί μια χρονική αναδίφηση για να μας υπενθυμίσει πόσο μεγάλη προτεραιότητα αποτελεί για την πολιτική και οικονομική ελίτ της υπερδύναμης η ανάσχεση της Κίνας. Το περιβόητο σύμφωνο AUKUS, που εξόργισε και τους Γάλλους, έχει ως μοναδική αποστολή την αναχαίτιση της Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό. Στην ορκωμοσία του ίδιου του Τζο Μπάιντεν παρευρέθηκε ο επιτετραμμένος της Ταϊβάν, κάτι που συνέβη για πρώτη φορά από το 1978. Και μόλις τον περασμένο Απρίλιο, οι ΗΠΑ χαλάρωσαν τους περιορισμούς σε επαφές Αμερικανών επισήμων με αξιωματούχους της Ταϊβάν που ίσχυαν επί δεκαετίες, ενώ την ίδια στιγμή μέλη του Κογκρέσου πιέζουν ακατάπαυστα για ανακήρυξη της Ταϊβάν σε "μείζονα σύμμαχο εκτός ΝΑΤΟ".

Είναι ακριβώς η συγκεκριμένη αλληλουχία πράξεων που φαίνεται να πείθει την κινεζική ηγεσία ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν, αλλά και επιδραστικοί Ρεπουμπλικάνοι με προεδρικές φιλοδοξίες όπως ο Μάικ Πομπέο, σταδιακά ροκανίζουν την πολιτική της "Μίας Κίνας", κινούμενοι πολύ πιο επιθετικά μετά τον εμπορικό πόλεμο που κήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ και πριν από αυτόν η ημιτελής και φιλόδοξη "Στροφή στην Ασία" (Pivot to Asia) του Μπαράκ Ομπάμα. Έτσι, το Πεκίνο αισθάνεται υποχρεωμένο να δείξει τα δόντια του, ασκώντας στρατιωτική και οικονομική πίεση που να καθιστά σαφές ότι οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση αμφισβήτηση του δόγματος της "Μίας Κίνας" θα τύχει άμεσης και αποφασιστικής απάντησης.

Μια νέα απειλή για τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες

Όπως σε κάθε είδους πόλεμο, τα μεγάλα νέα αφορούν την οικονομία, αφού τυχόν παρατεταμένος κινεζικός αποκλεισμός της Ταϊβάν θα δημιουργήσει ακόμη ένα πρόβλημα στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Σημειώνεται πως τα Στενά της Ταϊβάν είναι ένας από τους κυριότερους διαύλους της διεθνούς ναυσιπλοΐας και ότι στα χυτήρια της νήσου κατασκευάζεται το 60% των τσιπ που χρησιμοποιεί όλος ο πλανήτης για οποιαδήποτε συσκευή εφοδιασμένη με ηλεκτρονικά.

Όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα, δύο είναι πάντως τα πιθανότερα σενάρια. Το πρώτο, αυτό της επιτάχυνσης των εξελίξεων από μεριάς Πεκίνου, στη λογική της επανένωσης ακόμη και με βίαια μέσα, δείχνει ελκυστικό για οικονομικούς και γεωπολιτικούς λόγους, αλλά βέβαιο είναι ότι δεν δημιουργεί τον ίδιο ενθουσιασμό σε όλες τις τάσεις του κυβερνώντος Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, με τους συντηρητικούς να προτείνουν την υιοθέτηση ηπιότερων μεθόδων. Το δεύτερο, αυτό μιας αναθεώρησης της στάσης Ουάσινγκτον και Πεκίνου, είναι το πλέον ευκταίο για όσους ποντάρουν στον ρεαλισμό ενός κόσμου που θεωρεί αδιανόητη μια σύγκρουση πυρηνικών δυνάμεων. Όμως θα πρέπει να συνεκτιμηθεί πως από την τελευταία σινο-αμερικανική κρίση του ’95-'96 η Κίνα διαθέτει πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ικανότητες, ενώ οι ΗΠΑ διακατέχονται από το εντεινόμενο άγχος της διατήρησης της πρωτοκαθεδρίας στα διεθνή πράγματα. Πρόκειται για έναν δυνάμει εκρηκτικό συνδυασμό παραγόντων όταν το διακύβευμα είναι η παγκόσμια ειρήνη.