Ρωσία και Ουκρανία επιστρατεύουν ρομπότ εδάφους στο πεδίο της μάχης

Μέχρι σήμερα η επιτυχία στο πεδίο μάχης μεταξύ Ρωσίας-Ουκρανίας εξαρτάται από την κυριαρχία των εναέριων drones. Και οι δύο πλευρές έχουν χρησιμοποιήσει μια ευρεία γκάμα drones και συστημάτων αντι-drones. Άλλα ήταν αποτελεσματικά, άλλα οδήγησαν σε αδιέξοδο. Στο μεταξύ, και οι δύο χώρες έχουν αξιοποιήσει τις εξελίξεις στην τεχνολογία των drones για να επεκτείνουν και εκσυγχρονίσουν τους στόλους των ρομπότ εδάφους, τα οποία συμμετέχουν όλο και πιο δυναμικά στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Αν και τα ρομπότ εδάφους χρησιμοποιούνται κυρίως για ανεφοδιασμό και απομάκρυνση θυμάτων από το πεδίο μάχης, πρόσφατα ανέλαβαν νέες αποστολές. Ρωσία και Ουκρανία χρησιμοποιούν πλέον ρομπότ εδάφους για να υποστηρίξουν τις επιχειρήσεις των εναέριων drones του. 

Τα ουκρανικά ρομπότ εδάφους εκτοξεύουν drones

Τα πολυκόπτερα FPV drones που χρησιμοποιεί κυρίως η Ουκρανία έχουν ορισμένους περιορισμούς: εμβέλεια, διάρκεια ζωής της μπαταρίας και ανάγκη να υπάρχει οπτική επικοινωνία με τον χειριστή. Η Temerland, μια ουκρανική εταιρεία άμυνας, δημοσιοποίησε πρόσφατα βίντεο που παρουσιάζουν πώς θα καμφθούν αυτοί οι περιορισμοί μέσω του ρομπότ εδάφους Gnom. Το εν λόγω τετράτροχο ρομπότ υποστηρίζει ωφέλιμο φορτίο έως 50 κιλά και έχει εμβέλεια 5 χιλιομέτρων. Σχεδιάστηκε ως μια πολυχρηστική πλατφόρμα ικανή να υποστηρίζει την επιτήρηση, τον εφοδιασμό ή να λειτουργεί ως αναμεταδότης ραδιοσυχνοτήτων.

Σε βίντεο που κυκλοφόρησε, το Gnom εμφανίζεται να μεταφέρει τέσσερα τετρακόπτερα drones ανά ζεύγη. Μόλις τοποθετηθούν στη θέση "εκτόξευσης", τα FPV drones απογειώνονται από το Gnom. Το ρομπότ εδάφους λειτουργεί ως αναμεταδότης επικοινωνιών, λαμβάνοντας εντολές ελέγχου από τον χειριστή και αναμεταδίδοντάς τες στα drones, ενώ ταυτόχρονα αναμεταδίδει τις εικόνες που συλλέγουν τα drones πίσω στον χρήστη.

Η χρήση του Gnom ως πλατφόρμα εκτόξευσης FPV προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα. Η εκτόξευση των FPV drones από μια θέση πιο κοντά στον στόχο επεκτείνει την αποτελεσματική εμβέλεια λειτουργίας τους, εξοικονομώντας την ενέργεια της μπαταρίας τους. Επιπλέον, το βίντεο δείχνει πως το Gnom φέρει κεραία Starlink, που του επιτρέπει να διατηρεί ασφαλή σύνδεση με τους χειριστές των drones.

Οι συνδέσεις Starlink έχουν αποδειχθεί ανθεκτικές στον ρωσικό ηλεκτρονικό πόλεμο. Έπειτα το Gnom αναμεταδίδει αυτά τα σήματα στα FPV drones σε μικρότερες αποστάσεις, με αποτέλεσμα να είναι ισχυρά τα σήματα και να μην κινδυνεύουν ιδιαίτερα από τα ρωσικά συστήματα παρεμβολών. Χρησιμοποιώντας το Gnom για να υποστηρίξει την ανάπτυξη των εναέριων drones, η Ουκρανία είναι σε θέση να επεκτείνει το επιχειρησιακό της εύρος και να χτυπήσει ρωσικούς στόχους σε μεγαλύτερο βάθος.

Ρωσικά ρομπότ εδάφους μεταφέρουν εξοπλισμό κατά των drones

Δεδομένου ότι τα ουκρανικά drones έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αναχαίτιση της ρωσικής επίθεσης, η Μόσχα αναζητά νέους τρόπους για να προωθήσει τα αντι-drones συστήματά της πιο κοντά στο μέτωπο. Μία τέτοια περίπτωση είναι το ρωσικό ρομπότ εδάφους Courier: ένα ερπυστριοφόρο, ηλεκτρικό ρομπότ εδάφους με χωρητικότητα φορτίου έως 250 κιλά. Το 2025 χρησιμοποιήθηκε εκτενώς σε επιχειρήσεις ανεφοδιασμού. 

Βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν ένα ρομπότ εδάφους Courier να μεταφέρει ένα σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου Pereyed-M, το οποίο θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό στον ηλεκτρονικό πόλεμο κατά των ουκρανικών drones.

Άλλες εικόνες δείχνουν ένα σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου Shleif τοποθετημένο σε Courier. Αν και δεν προσδιορίζεται πού βρίσκονται αυτά τα ρομπότι, το πιθανότερο είναι πως δρουν μπροστά από τις ρωσικές γραμμές, εντός μιας ουκρανικής "ζώνης θανάτου". Περιοχές που περιπολούνται διαρκώς από ουκρανικά drones, τα οποία "χτυπάνε" αμέσως προσωπικό ή εξοπλισμό που είναι εκτεθειμμένος.

Η αποτελεσματικότητα αυτών των περιπολιών έχει κάνει τις ρωσικές μονάδες της πρώτης γραμμής διστακτικές στο να προχωρήσουν χωρίς κάποια προστασία έναντι των drones. Αν και ο ρωσικός στρατός έχει δοκιμάσει μια σειρά από νέες τακτικές για να παραβιάσει αυτές τις "ζώνες θανάτου", χωρίς την υποστήριξη αντι-drones δεν τα έχει καταφέρει.

Αν και συστήματα όπως το Pereyed-M και το Shleif είναι αποτελεσματικά, εντούτος είναι πολύ βαριά για να τα μεταφέρουν οι στρατιώτες κατά τη διάρκεια μιας επίθεσης. Ένα συμβατικό όχημα που θα μετέφερε ένα τέτοιο σύστημα θα ανιχνευόταν και θα γινόταν στόχος μόλις εισέρχονταν στη "ζώνη θανάτου". Το μικρότερο μέγεθος και το χαμηλότερο θερμικό αποτύπωμα του ρομπότ εδάφους καθιστούν πιο δύσκολο τον εντοπισμό του, γεγονός που του δίνει τη δυνατότητα να κερδίσει χρόνο προτού εντοπιστεί από τα εχθρικά drones. 

Η ενσωμάτωση εναέριων drones σε ρομπότ εδάφους 

Αρχικά, τα ρομπότ εδάφους εμφανίστηκαν ως λύση για να αντιμετωπιστεί η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Πλέον χρησιμοποιούνται για να διευρύνουν την εμβέλεια τόσο των ουκρανικών όσο και των ρωσικών drones και συστημάτων αντι-drones. Πρόκειται για ευρύτερη τάση, με τα ρομπότ εδάφους να συμμετέχουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις υποστηρίζοντας τα drones.

Πρόσφατα υπάρχουν πολλά παραδείγματα όπου ρομπότ εδάφους συνεργάζονται με drones σε αποστολές. Για παράδειγμα, στην Αβντίιβκα, ένα ρωσικό ρομπότ εδάφους Depesha φορτωμένο με εκρηκτικά καθοδηγήθηκε από drones σε ένα ουκρανικό χαράκωμα, όπου και εξερράγη. Υπάρχουν πλάνα που δείχνουν ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις να εκπαιδεύονται με οπλισμένα ρομπότ εδάφους Courier, με βάση βιντεοληπτικό υλικό που συλλέγουν σε πραγματικό χρόνο τα εναέρια drones. Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν χρησιμοποιήσει με παρόμοιο τρόπο drones για να καθοδηγήσουν ρομπότ εδάφους σε επικίνδυνες περιοχές για ανεφοδιασμό και άμεση εμπλοκή με τον εχθρό. Έχουν  χρησιμοποιήσει ρομπότ εδάφους για την ανίχνευση κινήσεων των αντίπαλων στρατευμάτων σε πυκνή ομίχλη, μεταδίδοντας τις πληροφορίες αυτές σε drones που μπορούν στη συνέχεια να επιτεθούν.

Τα ρομπότ εδάφους συνήθως είναι χαμηλά σε ύψος ώστε να ελαχιστοποιείται το οπτικό τους αποτύπωμα. Αυτή η κατασκευαστική επιλογή περιορίζει την ικανότητά τους να ξεπερνούν εμπόδια ή να διασχίζουν περιοχές με συντρίμμια, που συνήθως βρίσκονται στο πεδίο της μάχης. Έτσι περιορίζονται στο να κινούνται σε δρόμους και "εύκολες" επιφάνειες που βρίσκονται διαρκώς υπό εναέρια επιτήρηση. Μπορεί τα ρομπότ εδάφους να είναι δύσκολο να εντοπιστούν οπτικά, ωστόσο οι εντολές και τα δεδομένα που συλλέγουν είναι ορατά στο φάσμα των ραδιοσυχνοτήτων και έτσι εντοπίζονται με ακρίβεια από τα συστήμα ηλεκτρονικού πολέμου. Αυτά τα "αγκάθια" γίνονται ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα και για τις δύο χώρες λόγω των περιορισμένων πόρων, αφού η απώλεια ενός ρομπότ εδάφους δεν είναι αμελητέα οικονομικά. 

Παρά τους περιορισμούς αυτούς, Ουκρανία και Ρωσία θα επεκτείνουν τη χρήση των ρομπότ εδάφους. Καθοριστικό χαρακτηριστικό αυτού του πολέμου είναι η γρήγορη, από κάτω προς τα πάνω, προσαρμογή των εμπορικών και στρατιωτικών τεχνολογιών από τις μονάδες της πρώτης γραμμής που επιδίωκαν να αποκτήσουν επιχειρησιακό πλεονέκτημα. Στο άμεσο μέλλον, τα ρομπότ εδάφους δεν αναμένεται να αντικαταστήσουν τους στρατιώτες, αλλά είναι σημαντικοί "παίχτες" στο πεδίο της μάχης, επεκτείνοντας την εμβέλεια και ενισχύοντας την αντοχή και την αποτελεσματικότητα των drones και αντι-drones που διαμορφώνουν τον σύγχρονο πόλεμο.

Πηγή forbesgreece.gr