Στον αέρα η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν υπό την σκιά των NAVTEΧ

Έντονος προβληματισμός επικρατεί στην ελληνική πολιτική ηγεσία -Μέγαρο Μαξίμου και Υπουργείο Εξωτερικών- για την σκοπιμότητα και το περιβάλλον στο οποίο θα διεξαχθεί η επερχόμενη συνάντηση κορυφής με την γειτονική Τουρκία. Να σημειωθεί ότι η ημερομηνία διεξαγωγής του 6ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας και Τουρκίας, που θα λάβει χώρα στην Άγκυρα, δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα, αυτό ωστόσο θεωρείται ζήτημα λίγων ημερών να γίνει.

Η ατμόσφαιρα, ωστόσο, που δημιουργείται πλέον στα ελληνοτουρκικά προδιαθέτει για ένα πλαίσιο συζήτησης που κρίνεται από την ελληνική πλευρά ως μη επιθυμητό, ιδίως μέσα στις συνθήκες που φροντίζει να δημιουργήσει η Τουρκία. Μείζον αντικείμενο ενόχλησης της ελληνικής ηγεσίας αποτελούν ασφαλώς οι δύο NAVTEX που εξέδωσε το Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας και στην ουσία δεσμεύουν… επ’ αόριστον το μισό Αιγαίο, παραπέμποντας ευθέως στη στρατηγική της “Γαλάζιας Πατρίδας”.

Της κίνησης αυτής ακολούθησαν διευκρινιστικές δηλώσεις από το τουρκικό ΥπΑμ που ούτε λίγο ούτε πολύ επαναφέρουν το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νήσων του ανατολικού Αιγαίου και ισχυρίζονται ότι οποιαδήποτε στρατιωτική άσκηση και οποιαδήποτε ερευνητική δραστηριότητα της χώρας μας πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με την Τουρκία! 

Δηλώσεις όμως έγιναν και από τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ενόψει της συνάντησης κορυφής, προκειμένου να τονίσει την δυνατότητα και προθυμία από τη μεριά της Τουρκίας να συζητηθούν στην Άγκυρα “τα προβλήματα του Αιγαίου”, παραπέμπτοντας ευθέως στο ζήτημα της έκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων. 

Ζήτημα που η χώρα μας, σε ευθυγράμμιση με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τη σχετική διεθνή συνθήκη UNCLOS 1982, θεωρεί κυριαρχικό δικαίωμα και αρνείται να συζητήσει και για το οποίο η τουρκική εθνοσυνέλευση έχει θέσει την άσκηση της δυνατότητας επέκτασης από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια ως αιτία πολέμου (casus belli) με την Ελλάδα. Ως γνωστόν, σε αυτή ακριβώς την τουρκική πολιτική στάθηκε η ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να ανακόψει την απευθείας συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας SAFE.

Με όλα αυτά γίνεται σαφές ότι η τουρκική ηγεσία στήνει ένα σκηνικό που ευνοεί ένα κλίμα διαλόγου ή πιο σωστά πρότασης διαλόγου πάνω σε μια πλατφόρμα που ανταποκρίνεται στην πάγια τακτική της συζήτησης για “πακέτο διαφορών”. Μια δέσμη, εν ολίγοις, θεμάτων, που θα περιλαμβάνουν από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και τα θαλάσσια πάρκα μέχρι το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης και του εθνικού εναερίου χώρου, με απώτερη μόνο κατάληψη τη συζήτηση για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Αυτό είναι κάτι που η ελληνική πλευρά παγίως απορρίπτει, καθώς αποδέχεται μόνο μία διαφορά, ακριβώς αυτή την τελευταία, την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ δηλαδή. 

Το αποτέλεσμα μιας συνάντησης με τέτοια ατζέντα, θα είναι πρόδηλα άκαρπο και δεν θα οδηγήσει πουθενά, καθώς η ελληνική ηγεσία αποκλείεται να μπει σε συζήτηση με τέτοιους όρους. Αυτό όμως μπορεί η Τουρκία να το αξιοποιήσει πολιτικά, εμφανίζοντας την ελληνική πλευρά ως άκαμπτη και αδιάλλακτη. Και μάλιστα να το κάνει αυτό με τα μάτια στραμμένα στην Ουάσιγκτον, προκειμένου να δείξει τάχα στον Λευκό Οίκο την Ελλάδα ως πηγή των προβλημάτων στο Αιγαίο.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται σε φάση ευθυγράμμισης και συνεργασίας με τον Ντόναλντ Τραμπ σε όλα σχεδόν τα θέματα της Μέσης Ανατολής, από τη Συρία μέχρι τη Γάζα, ενώ είναι και ένας από τους βασικούς παράγοντες ανάσχεσης της πρόθεσης των ΗΠΑ για πλήγμα κατά του Ιράν. Είναι σαφές ότι η απόσταση ανάμεσα σε αυτή τη στρατηγική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας με συγκλολητική ουσία τον διαβόητο πια Τομ Μπάρακ, και μια παρέμβαση των ΗΠΑ υπέρ των συμφερόντων της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο ή και το Αιγαίο δεν είναι δύσκολο να καλυφθεί. 

Γι’ αυτό τον σκοπό, είναι άκρως σημαντικό στην παρούσα φάση να γίνουν από την ελληνική πλευρά πολύ προσεκτικά ζυγισμένες κινήσεις και να εκπέμπονται διαρκώς τα σωστά μηνύματα προς τόσο προς την τουρκική, όσο και προς την αμερικανική ηγεσία. Το συναλλακτικό διπλωματικό σχέδιο του προέδρου Τραμπ βρίσκει ευτυχώς εφαρμογή και στην περίπτωση της Ελλάδας με τα ενεργειακά πλαίσια συνεργασίας, ωστόσο, η χώρα μας πρέπει να καταστήσει σαφές ότι αφενός έχει τα πολιτικά επιχειρήματα και αφετέρου διαθέτει την αναγκαία ισχύ να επιβάλει τη θέλησή της στο πεδίο. Μόνο με αυτό τον τρόπο θα λειτουργήσει μια καίρια αποτροπή επεκτατισμού της Άγκυρας και παρεμβατισμού της Ουάσιγκτον υπέρ της…