Την άνοιξη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στη σκιά της εκλογής Τραμπ

Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν συμφώνησαν ότι διαφωνούν, επιβεβαίωσαν την αμοιβαία διάθεση για ήρεμα νερά, και έβαλαν βάσεις για τη συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη – Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία, όπως όλα δείχνουν, δεν θα γίνει τον Ιανουάριο, όπως αναμενόταν, αλλά αργότερα, ίσως και μέσα στον Μάρτιο.

Η σύγκληση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, υπό τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκου Μητσοτάκη, και τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην Άγκυρα, αναμένεται πια, υπό το νέο πρίσμα που δημιουργεί η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, να μετατεθεί χρονικά, ώστε να έχει μεσολαβήσει η ορκωμοσία του νέου Αμερικανού Προέδρου, η οποία τοποθετείται χρονικά στις 20 Ιανουαρίου του 2025.

Ως τότε, εκτιμάται ότι θα έχει ξεκαθαρίσει ποια πρόσωπα θα ηγηθούν κρίσιμων πόστων για θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, όπως και μία πρώτη εικόνα της στρατηγικής της διοίκησης Τραμπ στα ελληνοτουρκικά, σε φλέγοντα ζητήματα στην ευρύτερη γειτονιάς μας, και τους δύο πολέμους σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία.

Η Αθήνα δηλώνει ικανοποιημένη από τη χθεσινή συνάντηση του Έλληνα και του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, οι οποίοι αν και έθεσαν οι καθένας τις «κόκκινες γραμμές» των χωρών τους, με εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις, κράτησαν ήπιους τόνους.

Κυβερνητικοί παράγοντες χαρακτήρισαν «θετικό» το γεγονός ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, παρ’ ότι προσήλθε στη συνάντηση με την πάγια θέση για λύση – «πακέτο», κράτησε χαμηλό προφίλ, και απέφυγε να αναφερθεί σε πάγιες αξιώσεις της Άγκυρας, όπως π.χ. την αποστρατικοποίηση ελληνικών νησιών.

Η εκτίμηση του πρωθυπουργού

Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ενημερώθηκε για τις συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών από τη Βουδαπέστη, όπου βρισκόταν για την άτυπη Σύνοδο Κορυφής των «27».

«Είδα τις δηλώσεις και επιβεβαιώνουν το καλό κλίμα στο οποίο μπορούμε να οικοδομήσουμε αλλά δεν υπάρχει ακόμα το κοινό πλαίσιο για τη μια και μόνη διαφορά μας για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα» δήλωσε ο Κ. Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι προς το παρόν δεν έχει καθοριστεί το πλαίσιο συζήτησης για αυτό το κρίσιμο θέμα… Θέμα που «άγγιξαν» μεν οι δύο υπουργοί Εξωτερικών αλλά άφησαν τη συζήτηση για αργότερα.

«Το γεγονός όμως είναι ότι έγινε μία συνολική καταγραφή, η οποία αναγνωρίστηκε και από τις δύο πλευρές, της προόδου που έχουμε πετύχει, η οποία πρόοδος αφορά και τον τρόπο με τον οποίο οι δύο λαοί μας έρχονται πιο κοντά» πρόσθεσε ο πρωθυπουργός, κάνοντας ειδική αναφορά στην «χορήγηση βίζας express σε Τούρκους πολίτες για επίσκεψη στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τη συνεργασία στο προσφυγικό και σε διεθνείς οργανισμούς».

«Βεβαίως και συνομιλούμε και θα συνομιλούμε και έστω κι αν δεν μπορούμε να βρούμε ένα πλαίσιο να συμφωνήσουμε στην κεντρική μας διάφορα, οφείλουμε να διαφυλάξουμε τα ήρεμα νερά τα οποία τελικά αποβαίνουν νομίζω προς όφελος και των δύο λαών» τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

Με ζητούμενο τα «ήρεμα νερά»

«Ακόμη και όταν δεν βρίσκουμε εύκολα λύσεις, συζητούμε», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά το πέρας της συνάντησης, τονίζοντας πως πρέπει να έχουμε «συνείδηση της ανάγκης σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων και να συνεισφέρουμε στην ειρήνη».

«Είχαμε μία αρχική και ειλικρινή συζήτηση ενός κρίσιμου ζητήματος» πρόσθεσε ο κ. Γεραπετρίτης (αναφερόμενος στη διαφορά της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας), και σημείωσε πως αν και υπήρξαν και «δύσκολες στιγμές», υπήρξε και «άμεσος και ειλικρινής δίαυλος επικοινωνίας».

Από την πλευρά του ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, αποκάλεσε «αξιότιμο φίλο» τον Γιώργο Γεραπετρίτη, απευθύνοντας κάλεσμα «να αξιοποιήσουμε την ιστορική ευκαιρία που έχουμε μπροστά μας και να μετατρέψουμε την αιώνια γειτονία μας σε αιώνια φιλία».

Αναφερόμενος στα θέματα που αφορούν το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ο Χ. Φιντάν σημείωσε ότι «πρέπει να φερόμαστε ρεαλιστικά και να κάνουμε σωστή διάγνωση των προβλημάτων», κάνοντας σαφές ωστόσο ότι η Τουρκία δεν υποχωρεί από τη θέση της για λύση – «πακέτο». Τα προβλήματα είναι αλληλένδετα, πρέπει να βρούμε λύσεις και «δεν μπορούμε να τα περιορίσουμε σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Όλα τα προβλήματα που μπορούν να προκαλέσουν τριβές πρέπει να τα συζητήσουμε» τόνισε ο κ. Φιντάν, επαναφέροντας το αίτημα της  Άγκυρας για «δίκαιο διαμοιρασμό στην Ανατολική Μεσόγειο».

Όσον αφορά στο Κυπριακό, επανέλαβε τις πάγιες θέσεις της Άγκυρας, τονίζοντας ότι «το μοντέλο της ομοσπονδίας δεν ισχύει πια στην Κύπρο».

Το επόμενο βήμα διαλόγου ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία θα γίνει στις 2 και 3 Δεκεμβρίου, οπότε και θα υπάρξει νέος γύρος συζητήσεων για τη λεγόμενη θετική ατζέντα.