Το ΝΑΤΟ εξετάζει να «αραιώσει» τις συνόδους κορυφής εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με τις ΗΠΑ

Το ΝΑΤΟ σχεδιάζει να εγκαταλείψει τις ετήσιες συνόδους κορυφής εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με τις ΗΠΑ, αναφέρει το Reuters, επικαλούμενο πηγές του στις Βρυξέλλες και την Ουάσινγκτον . Το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο να τερματίσει την πρόσφατη πρακτική της διεξαγωγής ετήσιων συνόδων κορυφής, δήλωσαν έξι πηγές στο Reuters.

Η Βορειοατλαντική Συμμαχία φέρεται να προσπαθεί να αποφύγει μια πιθανώς τεταμένη συνάντηση με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά το τελευταίο έτος της θητείας του.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα ασκήσει σκληρή κριτική σε πολλά από τα 31 μέλη της αμυντικής συμμαχίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, πιο πρόσφατα επικρίνοντας ορισμένα για το ότι δεν παρέχουν περισσότερη βοήθεια στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν.

Η συχνότητα των συνόδων κορυφής του ΝΑΤΟ ποικίλλει κατά τη διάρκεια της 77χρονης ιστορίας της συμμαχίας, αλλά οι ηγέτες της συναντώνται κάθε καλοκαίρι από το 2021 και θα συγκεντρωθούν φέτος στην τουρκική πρωτεύουσα, την Άγκυρα, στις 7-8 Ιουλίου

Ωστόσο, ορισμένα μέλη πιέζουν να επιβραδυνθεί, δήλωσαν στο Reuters ένας ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος και πέντε διπλωμάτες, όλοι από χώρες του ΝΑΤΟ.
Ένας διπλωμάτης δήλωσε ότι η σύνοδος κορυφής του 2027, που θα πραγματοποιηθεί στην Αλβανία, πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο και το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο να μην πραγματοποιήσει καμία τέτοια σύνοδο κορυφής το 2028 – το έτος των προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ και το τελευταίο πλήρες ημερολογιακό έτος του Τραμπ στην εξουσία.

Ένας άλλος αξιωματούχος δήλωσε ότι ορισμένες χώρες πιέζουν για συνόδους κορυφής κάθε δύο χρόνια, προσθέτοντας ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και ότι ο Γενικός Γραμματέας Μαρκ Ρούτε θα έχει τον τελευταίο λόγο.
Οι πηγές μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν τις εσωτερικές διαβουλεύσεις του ΝΑΤΟ. Απαντώντας σε αίτημα του Reuters, ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε: «Το ΝΑΤΟ θα συνεχίσει να πραγματοποιεί τακτικές συναντήσεις αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, και μεταξύ των συνόδων κορυφής, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα συνεχίσουν να συμβουλεύονται, να σχεδιάζουν και να λαμβάνουν αποφάσεις για την κοινή μας ασφάλεια».

Δύο από τις πηγές ανέφεραν τον Τραμπ ως παράγοντα, αλλά αρκετές ανέφεραν ότι έπαιζαν ρόλο ευρύτερες σκέψεις.
Ορισμένοι διπλωμάτες και αναλυτές υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι οι ετήσιες σύνοδοι κορυφής δημιουργούν πίεση για φανταχτερά αποτελέσματα, κάτι που αποσπά την προσοχή από τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. «Είναι καλύτερο να έχουμε λιγότερες συνόδους κορυφής παρά κακές συνόδους κορυφής», είπε ένας διπλωμάτης. «Έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε ούτως ή άλλως, ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε». Ένας άλλος είπε ότι η υψηλή ποιότητα των συζητήσεων και των αποφάσεων είναι το πραγματικό μέτρο της δύναμης της συμμαχίας.

Η Φύλης Μπέρρυ, μη μόνιμη ανώτερη συνεργάτιδα στο Ατλαντικό Συμβούλιο, έγραψε: «Η μείωση των συνόδων κορυφής υψηλού προφίλ θα επέτρεπε στο ΝΑΤΟ να συνεχίσει το έργο του και να μετριάσει το δράμα που έχει σημαδέψει πολλές πρόσφατες διατλαντικές συναντήσεις».

Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα στον ιστότοπο του think tank, σημείωσε ότι το ΝΑΤΟ πραγματοποίησε μόνο οκτώ συνόδους κορυφής κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του Ψυχρού Πολέμου. Περιέγραψε τις τρεις πρώτες συνόδους κορυφής του Τραμπ στο ΝΑΤΟ κατά την πρώτη του θητεία ως «αμφιλεγόμενα γεγονότα, με κυρίαρχα τα παράπονά του για τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες των συμμάχων».

Η περσινή σύνοδος κορυφής στη Χάγη επηρεάστηκε επίσης σε μεγάλο βαθμό από την απαίτηση του Τραμπ να αυξήσουν απότομα τα μέλη του ΝΑΤΟ τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ – έναν στόχο που αποδέχτηκαν συμφωνώντας να δαπανήσουν 3,5% για βασική άμυνα και 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια. Το απλό γεγονός ότι τελείωσε χωρίς μεγάλα δράματα θεωρήθηκε επιτυχία.

Η φετινή συνάντηση φαίνεται επίσης ταραγμένη.

Αφού οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αρνήθηκαν να του παράσχουν την υποστήριξη που ζήτησε στον πόλεμο κατά του Ιράν, τον οποίο είχε ξεκινήσει χωρίς να τους συμβουλευτεί ή να τους ενημερώσει, ο Τραμπ αμφισβήτησε ανοιχτά εάν οι ΗΠΑ θα έπρεπε να τηρήσουν το σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ και δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από τη συμμαχία. Λίγους μήνες νωρίτερα, είχε διεκδικήσει τη Γροιλανδία, μια αυτόνομη περιοχή που ανήκει στη Δανία, μέλος του ΝΑΤΟ.

Στη σύνοδο κορυφής του 2018, ο Τραμπ απείλησε να αποχωρήσει από τη δύναμη σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη μείωση των αμυντικών δαπανών από άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ. «Αν είχε υλοποιήσει την απειλή του να φύγει σε ένδειξη διαμαρτυρίας, θα είχαμε μείνει να μαζεύουμε τα κομμάτια ενός διαλυμένου ΝΑΤΟ», έγραψε ο Γενς Στόλτενμπεργκ, τότε γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, σε απομνημονεύματα που δημοσιεύθηκαν πέρυσι.