Τραμπ – Πούτιν συμφωνούν και πάλι: Η ειρηνευτική προσπάθεια στην Ουκρανία ατονεί και η ευθύνη βαραίνει την Ευρώπη

Τόσο ο Αμερικανός ηγέτης Ντόναλντ Τραμπ, όσο και ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντίμιρ Πούτιν στρέφουν και πάλι τα βέλη τους κατά της Ευρώπης για τη στασιμότητα που περιβάλλει τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, τρεις εβδομάδες μετά την υψηλού προφίλ, αλλά χαμηλού αντίκτυπου, σύνοδο κορυφής τους στην Αλάσκα.

Ο Τραμπ κάλεσε την Ευρώπη να κάνει περισσότερα σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με Ευρωπαίους ηγέτες την Πέμπτη — παρόλο που η μόνη διπλωματική δραστηριότητα που σχετίζεται με τον πόλεμο προέρχεται από τους διατλαντικούς συμμάχους των ΗΠΑ, καθώς προσπαθούν να επεξεργαστούν εγγυήσεις ασφαλείας για την προστασία της Ουκρανίας μετά από οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.

Η τελευταία ανατροπή στην ασταθή διπλωματία που ασκεί ο Τραμπ για την Ουκρανία ήρθε μια μέρα αφότου δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι σχεδίαζε να μιλήσει ξανά με τον Πούτιν σύντομα, ώστε να μπορέσει να αποφασίσει «τι θα κάνουμε».

Αρνήθηκε όμως να πει αν θα υπογράψει αυστηρές άμεσες κυρώσεις κατά της Ρωσίας αν ο Πούτιν συνέχιζε να επιβραδύνει την ειρηνευτική του πρωτοβουλία, αφού ο Ρώσος πρόεδρος αγνόησε τις επανειλημμένες προθεσμίες δύο εβδομάδων , η τελευταία από τις οποίες λήγει την Παρασκευή. «Όποια και αν είναι η απόφασή του, είτε θα είμαστε χαρούμενοι, είτε δυσαρεστημένοι. Και αν είμαστε δυσαρεστημένοι, θα δείτε πράγματα να συμβαίνουν», δήλωσε στο Οβάλ Γραφείο την Τετάρτη.

Οι επαφές του Τραμπ

Ο Τραμπ μίλησε με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι την Πέμπτη, μαζί με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες. Ο Ουκρανός ηγέτης δήλωσε στη συνέχεια ότι η συζήτηση εστίασε στην οικονομική πίεση προς τη Ρωσία και την «στέρηση οικονομικών πόρων για την πολεμική μηχανή της Ρωσίας».

Όμως μετά τη συνομιλία, η αμερικανική πλευρά κατηγόρησε περισσότερο τους Ευρωπαίους παρά τη Ρωσία. Ο Τραμπ «τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο που χρηματοδοτεί τον πόλεμο — καθώς η Ρωσία έλαβε 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ σε πωλήσεις καυσίμων από την ΕΕ σε ένα χρόνο», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου μετά την τηλεφωνική επικοινωνία. «Ο πρόεδρος τόνισε επίσης ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να ασκήσουν οικονομική πίεση στην Κίνα για να σταματήσει τη χρηματοδότηση των πολεμικών προσπαθειών της Ρωσίας», δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος.

Από τη μία πλευρά, ο Τραμπ έχει δίκιο. Δεδομένης της απειλής για την ασφάλεια που αντιλαμβάνονται τα ευρωπαϊκά έθνη από τη Ρωσία, είναι περίεργο το γεγονός ότι υπάρχουν χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσική ενέργεια σε μια εποχή που η Δύση έχει επιβάλει κυρώσεις για να αποδυναμώσει την οικονομία της Μόσχας μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Ωστόσο, όπως πολλές από τις θέσεις του Τραμπ σχετικά με τον πόλεμο, η πίεση που ασκεί στην Ευρώπη περιέχει παράλογα, ακόμη και υποκριτικά, στοιχεία. Απαιτεί από την Ευρώπη να τιμωρήσει την Κίνα για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, ενώ ο ίδιος δεν είναι διατεθειμένος να επιβάλει κυρώσεις στο Πεκίνο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε εμπορικές συνομιλίες με τους Κινέζους, αφότου ο πρόεδρος εξαπέλυσε εμπορικό πόλεμο επιβάλλοντας υψηλούς δασμούς, παρά τη μάλλον δυσμενή θέση στην οποία βρίσκεται η Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, η στάση του Τραμπ απέναντι στην Ευρώπη αντικατοπτρίζει την αντιμετώπιση που έδειξε σε έναν άλλον πρώην φίλο, την Ινδία, η οποία δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει δασμούς 50% στις εξαγωγές της προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, τους οποίους ο Τραμπ δικαιολόγησε καθώς το Νέο Δελχί συνέχισε να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο. Η κίνησή του διέλυσε μια τριακονταετή προσπάθεια διαδοχικών Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών κυβερνήσεων να κρατήσουν την Ινδία μακριά από την τροχιά της αναδυόμενης Κίνας.

Το κόστος της στρατηγικής αυτής φάνηκε αυτή την εβδομάδα στο Πεκίνο, όπου ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υποδέχτηκε με χαρά στον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι στη σύνοδο κορυφής των χωρών του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης στην Τιαντζίν, ενώ στη συνέχεια ο Μόντι πέρασε μια ώρα στη λιμουζίνα του Πούτιν, σε μια ανάμνηση της βόλτας του Ρώσου ηγέτη με το θωρακισμένο αυτοκίνητο του Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής τους στην Αλάσκα πριν από τρεις εβδομάδες.

Ο Πούτιν

Εν τω μεταξύ, η Ρωσία ακολουθεί την κλασική στρατηγική της, προσπαθώντας να σπάσει το κοινό μέτωπο των συμμάχων του ΝΑΤΟ και επιδιώκοντας παράλληλα να δημιουργήσει χώρο για τις δυνάμεις της ώστε να πιέσουν για περισσότερα κέρδη στην πρώτη γραμμή στην ανατολική Ουκρανία.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Κίνα, ο Πούτιν συναντήθηκε με τον Σλοβάκο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο και κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ότι προκαλούν «υστερία» σχετικά με τον φερόμενο σχεδιασμό της Μόσχας για επίθεση στην Ευρώπη. «Κάθε λογικός άνθρωπος γνωρίζει πολύ καλά ότι η Ρωσία δεν είχε ποτέ, δεν έχει και δεν θα έχει ποτέ την επιθυμία να επιτεθεί σε κανέναν», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος.

Σε μια ακόμη επίθεση κατά της Ευρώπης αυτή την εβδομάδα, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Ρωσία θεωρεί «απαράδεκτη» την ιδέα οποιασδήποτε ανάπτυξης ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας.

Δεν υπάρχει επίσης καμία ένδειξη για τη συνάντηση μεταξύ Πούτιν και Ζελένσκι, την οποία οι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου προέβλεψαν με βεβαιότητα ότι θα πραγματοποιηθεί μόλις πριν από δύο εβδομάδες. Ο Πούτιν προσφέρθηκε να πραγματοποιήσει συνομιλίες αν ο Ζελένσκι επισκεφτεί τη Μόσχα, πράγμα που φαντάζει αδύνατο για τον Ζελένσκι για τον Ουκρανό πρόεδρο.

Ο Τραμπ είχε κάποτε υπονοήσει ότι θα συμμετείχε ως τρίτο μέρος σε τέτοιες συνομιλίες, αλλά επανήλθε στη ρωσική θέση ότι θα πρέπει πρώτα να γίνει μια κατ’ ιδίαν συνάντηση. Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας ανησυχούν ότι ο Πούτιν θα ενορχήστρωνε μια αντιπαράθεση σε μια διμερή συνάντηση, την οποία στη συνέχεια θα χρησιμοποιούσε για να υποστηρίξει ότι ο Ζελένσκι είχε σαμποτάρει τη διαδικασία.

Στο τέλος μιας ακόμη εβδομάδας με πολύ μικρή πρόοδο ως προς την ειρήνη στην Ουκρανία, δεν είναι περίεργο που ο Τραμπ απογοητεύεται και συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο, αναφέρουν αμερικανικά μέσα, ανησυχώντας για τη συνέχεια, ελλείψει κάποιας σπουδαίας ιδέας για να σπάσει το αδιέξοδο.