Κίνδυνος επισιτιστικής κρίσης στην Τουρκία λόγω ξηρασίας

Η Τουρκία έχει υποφέρει από ξηρασία αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια. Το 2025 ήταν μία από τις χειρότερες των τελευταίων δεκαετιών, καθώς η μέση βροχόπτωση κατέγραψε το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 52 ετών. Οι περιοχές της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου επλήγησαν ιδιαίτερα.

Η ξηρασία είχε άμεσο αντίκτυπο στη γεωργία. Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Γεωργίας, σε πολλές περιοχές έχουν ήδη καταγραφεί οι πρώτες επιπτώσεις της ξηρασίας στις σοδειές.

Ο παγετός επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση, επηρεάζοντας έως και το 70% ορισμένων ειδών φρούτων. Σύμφωνα με την Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία (TÜİK), συγκομίστηκαν συνολικά περίπου 30% λιγότερα φρούτα και 12% λιγότερα σιτηρά.

Η κλιματολόγος Έζγκι Κοβάντζι από το Πανεπιστήμιο Αντιγιάμαν περιγράφει την κατάσταση ως «πολυεπίπεδη κρίση που επηρεάζει άμεσα την καθημερινή ζωή, τα μέσα διαβίωσης και τις πόλεις».

Η πτώση της στάθμης των υδάτων των ταμιευτήρων, η μείωση της στάθμης των υπόγειων υδάτων και τα ξαφνικά φαινόμενα παγετού καθιστούν την παραγωγή όλο και πιο ευάλωτη.

Η παραγωγή κόκκινου κρέατος επίσης μειώθηκε, όπως και η παραγωγή γάλακτος. Η μείωση των αποδόσεων, η αύξηση των τιμών των ζωοτροφών και ο περιορισμός των καλλιεργούμενων εκτάσεων αύξησαν την πίεση στους παραγωγούς και τους καταναλωτές.

Τρόφιμα και ποτά χωρίς αλκοόλ ακριβότερα κατά 40%

Οι τιμές έχουν αυξηθεί απότομα. Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία, το κόστος ορισμένων γεωργικών εισροών έχει διπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά έχουν επίσης γίνει όλο και πιο ακριβά τα τελευταία χρόνια, κατά σχεδόν 40% μόνο το 2025.

Κλείσιμο
Ο αγροτικός δημοσιογράφος Αλί Εκμπέρ Γίλντιριμ τονίζει ότι η κρίση δεν σχετίζεται μόνο με το κλίμα. Οι λανθασμένες γεωργικές πολιτικές, οι αναποτελεσματικές επιδοτήσεις και η έλλειψη στήριξης των αγροτών επιδείνωσαν την κατάσταση. «Η Τουρκία δεν βιώνει μόνο ξηρασία, αλλά έναν συνδυασμό κλιματικών κινδύνων και πολιτικά επιδεινούμενων οικονομικών προκλήσεων», λέει ο Γίλντιριμ.

«Πιο επικίνδυνη η ξηρασία από πυρκαγιές και πλημμύρες»

Η ξηρασία καταδεικνύει πώς η κλιματική αλλαγή, η οικονομία και η κοινωνία αλληλοσυνδέονται: Η αύξηση του κόστους παραγωγής, η μείωση της αγοραστικής δύναμης και οι χαμηλές βροχοπτώσεις καθιστούν την τουρκική γεωργία ολοένα πιο εύθραυστη.

Σύμφωνα με ειδικούς, η αλυσιδωτή αντίδραση της μείωσης των αποδόσεων, του αυξανόμενου κόστους και του επίμονου πληθωρισμού θα μπορούσε να προκαλέσει μια βαθιά επισιτιστική κρίση σε ορισμένες περιοχές.

Ως αποτέλεσμα, πολλοί άνθρωποι σε αγροτικές περιοχές θα μπορούσαν να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και να μετοικήσουν στις πόλεις, λέει η κλιματολόγος Κοβάντζι. Εκεί, η μεταναστευτική πίεση θα επιδείνωνε περαιτέρω τα υφιστάμενα προβλήματα.

Στις οικογένειες, το βάρος της διαχείρισης κρίσεων επιβαρύνει κυρίως τις γυναίκες. Επιπλέον, οι συνέπειες της ξηρασίας έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη διατροφή και τη μαθησιακή ικανότητα των παιδιών, σύμφωνα με την επιστήμονα.

Ενώ οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες τυγχάνουν άμεσης προσοχής, η ξηρασία έχει έναν σιωπηλό, αλλά μακροπρόθεσμο αντίκτυπο: απειλεί εξίσου τις καλλιέργειες, τα εισοδήματα, τις τιμές και την επισιτιστική ασφάλεια. Η Κοβάντζι προειδοποιεί: «Η ξηρασία δεν είναι τόσο θεαματική όσο μία πυρκαγιά, ούτε τόσο ξαφνική όσο οι πλημμύρες – γι' αυτό ακριβώς είναι τόσο επικίνδυνη».

Σημαντικότερος προμηθευτής φουντουκιών για την ΕΕ

Για την ΕΕ, η Τουρκία έχει περιορισμένη σημασία ως προμηθευτής αγροτικών προϊόντων. Το 2024, περίπου το 4,3% των συνολικών εισαγωγών γεωργικών προϊόντων της ΕΕ προήλθε από την Τουρκία, κυρίως φρούτα, ξηροί καρποί και μεταποιημένα λαχανικά και φρούτα.

Οι προμήθειες αυτές δεν είναι ζωτικής σημασίας για τον βασικό εφοδιασμό των Ευρωπαίων. Εξαίρεση αποτελούν τα φουντούκια: Η Τουρκία παράγει περίπου τα δύο τρίτα των φουντουκιών παγκοσμίως, γεγονός που την καθιστά μακράν τον σημαντικότερο προμηθευτή για την αγορά της ΕΕ.

Πηγή: Deutsche Welle