Στα πρόθυρα κρίσης η κυβέρνηση Μερτς για την εκλογή ανώτατης δικαστού

Την πρώτη σοβαρή κρίση του αντιμετωπίζει ο κυβερνητικός συνασπισμός, μόλις δύο μήνες μετά τον σχηματισμό του. Η εκλογή μίας ανώτατης δικαστού εξελίχθηκε την Παρασκευή σε σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ των κοινοβουλευτικών ομάδων της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU) και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), με αποτέλεσμα όχι μόνο να κλονιστεί η εμπιστοσύνη μεταξύ των εταίρων, αλλά και να απειληθεί σοβαρά το κύρος του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενός θεσμού μέχρι τώρα αδιαφιλονίκητου και υπεράνω πολιτικής. Στην κρίση παρεμβαίνει τώρα και ο ομοσπονδιακός πρόεδρος κάνοντας λόγο για «πλήγμα» που κατάφερε η ίδια η κυβέρνηση στον εαυτό της.

Η Φράουκε Μπρόζιους-Γκέρσντορφ είναι καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Πότσνταμ και υποψήφια για μια θέση στο Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, έπειτα από πρόταση του SPD. Μαζί την κυρία Μπρόζιους-Γκέρσντορφ δύο ακόμη διακεκριμένοι νομικοί επρόκειτο να καλύψουν τις συνολικά τρεις κενές θέσεις του ανώτατου δικαστηρίου.

Μια διαδικασία η οποία θεωρείται σχεδόν τυπική, κλιμακώθηκε σε σκληρή κόντρα μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων, όταν λίγη ώρα πριν από την ψηφοφορία, CDU/CSU εξέφρασαν αντιρρήσεις για την υποψηφιότητα της προταθείσας από το SPD, παρότι ο ίδιος ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είχε ήδη δώσει την συγκατάθεσή του.

Ο επικεφαλής της Κ.Ο. της Ένωσης Γενς Σπαν ζήτησε από το SPD την απόσυρση της ψηφοφορίας για την κυρία Μπρόζιους - Γκέρσντορφ από την ημερήσια διάταξη, απειλώντας με αποχή. Το SPD επέμεινε στην αρχική του πρόταση και, λίγο πριν από την πρώτη ψηφοφορία για έναν από τους άλλους δύο υποψηφίους, η συνεδρίαση της ολομέλειας διακόπηκε προκειμένου να συνεδριάσει εκτάκτως η κοινοβουλευτική ομάδα του. Αργότερα γνωστοποιήθηκε ότι το SPD ζήτησε να αφαιρεθεί συνολικά η διαδικασία εκλογής των δικαστών από το πρόγραμμα, προκειμένου να υπάρξει χρόνος για να διευθετηθεί το πρόβλημα μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων. H ολομέλεια της Παρασκευής ήταν ωστόσο η τελευταία προγραμματισμένη πριν από την θερινή διακοπή των εργασιών της Bundestag, με την επόμενη να είναι προγραμματισμένη για τις 10 Σεπτεμβρίου.

Εντός των CDU/CSU και της Εναλλακτικής για την Γερμανία (AfD) είχαν διατυπωθεί το τελευταίο διάστημα σοβαρές επιφυλάξεις για την Φράουκε Μπρόζιους-Γκέρσντορφ, η οποία διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Πότσνταμ και επικρίνεται συχνά ως «αριστερή ακτιβίστρια», λόγω των θέσεών της σε ζητήματα όπως η προστασία της ζωής και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας σχετικά με τις αμβλώσεις. Την Παρασκευή, από βουλευτές της Ένωσης διατυπώθηκαν επιπλέον κατηγορίες για λογοκλοπή στην διδακτορική διατριβή της καθηγήτριας Συνταγματικού Δικαίου και υποψήφιας δικαστού του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου. Σύμφωνα με το περιοδικό Der Spiegel, οι ισχυρισμοί περί λογοκλοπής επικρίθηκαν στη συνέχεια ως «στημένοι», ακόμη και από στελέχη του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος.

Στην Κ.Ο. της Ένωσης επιβλήθηκε κατόπιν αποχή από δημόσιες τοποθετήσεις, προκειμένου οι βουλευτές να καταλήξουν σε ενιαία θέση προτού αποφασιστούν τα επόμενα βήματα. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τα υπόλοιπα κόμματα και κυρίως για το SPD. «Δεν είναι μια καλή μέρα για την δημοκρατία σε αυτή την χώρα», δήλωσε ο γραμματέας της Κ.Ο. του SPD Ντιρκ Βίζε και έκανε λόγο για «κυνήγι μαγισσών» εκ μέρους της Ένωσης.

Η πρόεδρος του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου (Bundesrat) 'Άνκε Ρέλινγκερ (SPD) κατήγγειλε επίσης τους χειρισμούς των CDU/CSU και μίλησε για «μια εξαιρετικά ατυχή διαδικασία, η οποία θα έχει ως συνέπεια την ζημία που υφίσταται το συγκεκριμένο πρόσωπο, αλλά και η φήμη ενός συνταγματικού οργάνου και η πορεία που έχει μέχρι στιγμής ακολουθηθεί δεν είναι καλή».

Από την πλευρά της AfD, η αρχηγός Αλίς Βάιντελ κατηγόρησε το CDU ότι κεκλεισμένων των θυρών συμφώνησε σε αριστερούς δικαστές και ότι «το σέρνει από τη μύτη ένα υποβαθμισμένο SPD».

Στην δημόσια αντιπαράθεση παρενέβη σήμερα και ο ομοσπονδιακός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ. «Νομίζω ότι αν ρίξετε μια ματιά στις εφημερίδες του Σαββατοκύριακου, θα μάθετε αμέσως ότι ο συνασπισμός έχει σίγουρα πλήξει τον ίδιο τον εαυτό του», δήλωσε ο κ. Σταϊνμάιερ σε συνέντευξή του στο ZDF, η οποία θα προβληθεί αργότερα απόψε, και ζήτησε να ληφθεί «στο εγγύς μέλλον» η απόφαση για τους δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η αναβολή της σχετικής ψηφοφορίας, τόνισε, επηρεάζει και το κύρος του κοινοβουλίου, προειδοποιώντας ταυτόχρονα ότι, αν οι αποφάσεις δεν ληφθούν στο εγγύς μέλλον, «θα πρέπει να ανησυχήσουμε, καθώς δεν πρόκειται για ασήμαντο ζήτημα, αλλά για την εξουσία και την λειτουργικότητα ενός συνταγματικού οργάνου το οποίο είναι το ανώτατο δικαστήριό μας».

Ο επικεφαλής της Κ.Ο. του SPD Ματίας Μιρς, από την άλλη πλευρά, κατηγόρησε ευθέως την Ένωση ότι «διέλυσε σκοπίμως το ανώτατο δικαστήριο και τους δημοκρατικούς μας θεσμούς», κάτι που απέρριψε ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ, υποστηρίζοντας ότι «οτιδήποτε δεν οδηγεί σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα δεν βλάπτει αυτομάτως το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο». Το SPD φαίνεται αποφασισμένο να επιμείνει στην υποψήφιά του, η οποία, σύμφωνα με το Spiegel, σχεδιάζει να μιλήσει με βουλευτές των CDU/CSU προκειμένου να διαλύσει τις αμφιβολίες τους προς το πρόσωπό της.

Ακόμη όμως και αν η εκλογή της κυρίας Μπρόζιους-Γκέρσντορφ ολοκληρωθεί τελικά με συνεννόηση των δύο κοινοβουλευτικών ομάδων, παραμένει το πλήγμα που δέχθηκε η κυβέρνηση σχετικά τόσο με την εμπιστοσύνη μεταξύ των εταίρων όσο και με την ικανότητα συντονισμού της από την καγκελαρία. Τα πυρά μέχρι τώρα των συναδέλφων του αλλά και των ΜΜΕ ως υπεύθυνος για το χάος και την «ανταρσία» των βουλευτών του δέχεται κυρίως ο επικεφαλής της Κ.Ο. της Ένωσης Γενς Σπαν, με πολλές πλευρές να ζητούν από τον κ. Μερτς να τον «θυσιάσει» - και επειδή βρίσκεται στο επίκεντρο σκανδάλου με την προμήθεια υγειονομικού υλικού την περίοδο της πανδημίας. Την ίδια ώρα μια «έξοδος» του SPD θα πρέπει να αποκλείεται, καθώς αυτό θα σήμαινε πρόωρες εκλογές, με τις δημοσκοπήσεις να δίνουν στους σοσιαλδημοκράτες ποσοστά μεταξύ 13 και 15%.