Θέουτα: Περίπου 3.000 έως 5.000 μετανάστες παραμένουν στον ισπανικό θύλακα – Επιστολή Φον ντερ Λάιεν σε Σάντσεθ

Περίπου 3.000 έως 5.000 μετανάστες παρέμεναν στη Θέουτα μετά τη μαζική εισροή που πραγματοποιήθηκε τις προηγούμενες ημέρες, όπως δήλωσε μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό Telecinco, ο επικεφαλής του ισπανικού θύλακα, Χουάν Χεσούς Βίβας, προσθέτοντας ότι τα δύο κέντρα υποδοχής μεταναστών — ένα για ενήλικες και ένα άλλο για ανηλίκους — είχαν «υπερφορτωθεί».

Ο τοπικός αξιωματούχος, Αλμπέρτο Γκαϊτάν ανέφερε ότι η πόλη φιλοξενούσε 862 ανήλικους μετανάστες, οι οποίοι απολαμβάνουν ειδική νομική προστασία από την απέλαση.

Η Ισπανία εκτιμά ότι περίπου 69.500 μετανάστες έχουν επιστρέψει στο Μαρόκο τις τελευταίες τέσσερις ημέρες, αριθμός που υπερβαίνει τις αρχικές εκτιμήσεις για περίπου 50.000 αφίξεις στη Θέουτα από την Πέμπτη. Ο επίσημος απολογισμός νεκρών στην ισπανική πλευρά των συνόρων ανέρχεται σε 72, ενώ 11 θάνατοι καταγράφηκαν στην μαροκινή πλευρά.

Πολλοί δήλωσαν ότι έφυγαν επειδή το κλείσιμο των καταστημάτων τους είχε αφήσει χωρίς τροφή, αντιμετώπισαν εχθρότητα από τους ντόπιους και δεν μπόρεσαν να ταξιδέψουν προς την ηπειρωτική Ισπανία.

Βίντεο του Reuters έδειξε δεκάδες μετανάστες, οι περισσότεροι από τους οποίους προέρχονταν από την υποσαχάρια Αφρική, ξαπλωμένους στην άμμο της παραλίας Ελ Τραμπολίν. Πολλοί ήταν τυλιγμένοι σε πετσέτες για να προστατευθούν από τον άνεμο, ενώ οχήματα του στρατού και της αστυνομίας περιπολούσαν στον δρόμο πίσω τους.

Η Θέουτα και ο άλλος ισπανικός θύλακας στη Βόρεια Αφρική, η Μελίγια, βρίσκονται στη μεσογειακή ακτή του Μαρόκου και αντιμετωπίζουν περιοδικά απόπειρες εισόδου από μετανάστες, οι οποίοι επιδιώκουν να φτάσουν στην Ευρώπη.

Επιστολή Φον ντερ Λάιεν σε Σάντσεθ

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε επιστολή της προς τον Ισπανό πρωθυπουργό, Πέδρο Σάντσεθ πρότεινε η Ε.Ε. να αυξήσει τη στήριξή της προς το Μαρόκο, προκειμένου να αποτραπεί η επανάληψη της παρόμοιας μεταναστευτικής κρίσης.

Σύμφωνα με το γαλλικό πρακτορείο (AFP), η πρόεδρος της Κομισιόν ζήτησε «ενωμένη δράση» από την Ε.Ε.

«Από αυτό το περιστατικό, είναι σαφές ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να ενισχύσουμε περαιτέρω τα σύνορά μας σε κρίσιμα σημεία», έγραψε η Φον ντερ Λάιεν στην επιστολή της. «Η προστασία όλων των εξωτερικών συνόρων μας αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη», προειδοποίησε, ζητώντας «επαγρύπνηση παρακολούθηση και τη χρήση φυσικών φραγμών όπου απαιτείται».

Πρέπει να γίνουν περισσότερα για την ενίσχυση των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κρίσιμα σημεία, ανέφερε χαρακτηριστικά σύμφωνα με την επιστολή, η οποία έχει σημερινή ημερομηνία, 3 Αυγούστου.

«Σε συνεργασία με την Ισπανία, ειδικά σε ό,τι αφορά τη Θέουτα και τη Μελίγια , θα μπορούσαμε να ενισχύσουμε τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τη διαχείριση των συνόρων και να βελτιώσουμε την τεχνική και οικονομική υποστήριξή μας προς το Μαρόκο», έγραψε η Φον ντερ Λάιεν στην επιστολή σύμφωνα με το Reuters.

«Το Μαρόκο είναι ένας σημαντικός στρατηγικός εταίρος, ιδίως στις προσπάθειές μας για την καταπολέμηση της διακίνησης μεταναστών και της παράνομης μετανάστευσης», προσέθεσε. Η Φον ντερ Λάιεν επαίνεσε ακόμα τον Σάντσεθ για την «ταχεία διαχείριση» της κρίσης.

Ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος, ζήτησε να αναληφθεί δράση από την Ε.Ε. σημειώνοντας πως όσα συνέβησαν στη Θέουτα έκαναν φανερή την αστάθεια της κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα του μπλοκ.

«Αυτό δείχνει για μια ακόμα φορά πόσο ασταθής είναι η κατάσταση όταν πρόκειται για τη μετανάστευση και ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. είναι κρίσιμης σημασίας και κορυφαία προτεραιότητα», δήλωσε ο εκπρόσωπος στη διάρκεια της τακτικής ενημέρωσης των δημοσιογράφων.

«Το επεισόδιο δείχνει ξεκάθαρα ότι κοινές ευρωπαϊκές προσπάθειες είναι απαραίτητες και ουσιώδους σημασίας για την αποτελεσματική μείωση της παράνομης μετανάστευσης», πρόσθεσε.

Τριγμοί στην Ε.Ε.

Η αύξηση των μεταναστευτικών ροών, η οποία ξεκίνησε την Πέμπτη σε ένα από τα μόλις δύο χερσαία σύνορα της Ε.Ε. με την Αφρική προκάλεσε ανησυχία σε ολόκληρη την Ένωση και αντιδράσεις μεταξύ των 27 κρατών-μελών, με τις χώρες που υιοθετούν σκληρή στάση στο μεταναστευτικό, ιδίως την Ιταλία και τη Δανία, να ζητούν την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας του Σένγκεν.

Η Ιταλία ανέστειλε τις ρυθμίσεις ταξιδιού χωρίς διαβατήριο στο πλαίσιο της Συνθήκης Σένγκεν με την Ισπανία για ένα μήνα, παρόλο που η Θέουτα εξαιρείται από τη Συνθήκη Σένγκεν, ενώ 22 ⁠από τα 27 ​κράτη μέλη ⁠ζήτησαν συντονισμένη δράση για την προστασία ⁠των εξωτερικών συνόρων.

Η Μαδρίτη αντέδρασε σθεναρά σε αυτό που χαρακτήρισε ως «εγωιστική» πρόταση — η οποία, σε κάθε περίπτωση, είναι νομικά αδύνατη βάσει των κανόνων της Ε.Ε. — ζητώντας παράλληλα την πραγματοποίηση έκτακτων συνομιλιών μεταξύ των υπουργών Εσωτερικών της Ε.Ε., προκειμένου να χαραχθεί η πορεία προς τα εμπρός.

Η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της Ε.Ε., δήλωσε ότι συγκάλεσε έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της Ένωσης για να συζητήσουν την κρίση αύριο, Τρίτη (4/8).

Η τηλεδιάσκεψη θα αποτελέσει ευκαιρία να αντληθούν «διδάγματα» από το επεισόδιο της Θέουτα, ανέφερε η Φον ντερ Λάιεν, προειδοποιώντας ότι οι προκλήσεις της παράνομης μετανάστευσης απαιτούν «κοινή ευρωπαϊκή απάντηση, ενωμένη δράση και αλληλεγγύη».

Η πρόεδρος της Επιτροπής προέτρεψε την Ένωση να «εντείνει τις προσπάθειές της» σε πέντε τομείς: την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης, καταρχήν μέσω της συνεργασίας με τα κράτη-εταίρους, την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων, την εφαρμογή συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, την εξάρθρωση των δικτύων των διακινητών και την ενίσχυση των επαναπροωθήσεων. Χαρακτηρίζοντας την τηλεδιάσκεψη ως «πρώτο βήμα», η Φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι αναμένει οι ηγέτες να εξετάσουν το θέμα στην επόμενη σύνοδο κορυφής τους, η οποία προγραμματίζεται προς το παρόν για τον Οκτώβριο.

Η κρίση της Θέουτα αποτελεί την πρώτη σημαντική ⁠δοκιμασία για το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης της Ε.Ε., το οποίο καθορίζει κανόνες για τη διαχείριση της μετανάστευσης και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.

Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες δήλωσε σήμερα, Δευτέρα (3/8) ότι η Ισπανία είχε στο παρελθόν υποστηρίξει άλλες χώρες της Ε.Ε. κατά τη διάρκεια μεταναστευτικών κρίσεων και τώρα αναμένει αμοιβαία υποστήριξη.

Ο Αλμπάρες επέκρινε έντονα την ιταλική κυβέρνηση, κατηγορώντας την ότι συμβάλλει στη διάδοση παραπληροφόρησης.

Ανέφερε ότι το Μαρόκο προσέφερε αμέσως αστυνομική υποστήριξη και δεν έθεσε όρους για τη συνεργασία του, επιτρέποντας την ταχεία επιστροφή των περισσότερων από όσους διέσχισαν τα σύνορα.

Υπό έλεγχο οι υπηρεσίες πληροφοριών

Ωστόσο, ο επικεφαλής της Θέουτα επέκρινε τη Ραμπάτ, λέγοντας ότι υπήρχε ευρέως διαδεδομένη αντίληψη στη Θέουτα ότι το Μαρόκο είχε επιτρέψει — ​αν όχι οργανώσει — την κρίση.

«Το Μαρόκο μας έχει δείξει ότι δεν είναι αξιόπιστο. Δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική από το να εφαρμόσουμε όποια μέτρα είναι απαραίτητα για να διασφαλίσουμε ​ότι δεν θα μπορέσει να το ξανακάνει», δήλωσε ο Βίβας στην εφημερίδα El Pais.

Το υπουργείο Εσωτερικών του Μαρόκου κατηγόρησε την Κυριακή για την αύξηση των περιστατικών την παραπληροφόρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα δίκτυα εμπορίας ανθρώπων και την εσφαλμένη ερμηνεία μιας απόφασης ισπανικού δικαστηρίου που απαγορεύει την άμεση επιστροφή μεταναστών που έχουν συλληφθεί στη θάλασσα. Αυτό συνάδει με την επίσημη θέση της Μαδρίτης.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εφημερίδας «El País» και του ραδιοφωνικού σταθμού «Cadena SER», που επικαλούνται αξιωματούχους που είναι ενήμεροι για το θέμα, οι ισπανικές υπηρεσίες πληροφοριών κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το Μαρόκο δεν σχεδίασε τη μαζική διάβαση, αλλά επέτρεψε να συμβεί.

Οι συνοριακοί έλεγχοι χαλάρωσαν σταδιακά κατά τη διάρκεια του Ιουλίου και, σύμφωνα με τις αναφορές, καταργήθηκαν εντελώς καθώς πλήθη ανθρώπων συρρέουν προς το συνοριακό πέρασμα του Ταραχάλ κατά τη διάρκεια της εορτής της Ημέρας του Θρόνου του Μαρόκου.

Στην ανακοίνωσή του την Κυριακή, ανέφερε ότι το Μαρόκο «δεσμεύεται να ενισχύσει τη διεθνή συνεργασία και τον συντονισμό στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων».

Ο υπουργός Εσωτερικών της Ισπανίας, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, δήλωσε στους δημοσιογράφους το Σάββατο ότι η υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών CNI, η οποία υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, δεν τον προειδοποίησε για επικείμενη αύξηση του αριθμού των μεταναστών. Η εφημερίδα «El Pais» ανέφερε τη Δευτέρα ότι αυτό είχε προκαλέσει εντάσεις μεταξύ των δύο υπουργείων.

Ένας εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών υποβάθμισε τις αναφερόμενες εντάσεις.

Η υπουργός Άμυνας Μαργκαρίτα Ρόμπλες αρνήθηκε να απαντήσει εάν η CNI είχε εκ των προτερών πληροφορίες για τη μαζική διέλευση, προσθέτοντας ότι το έργο της είναι απόρρητο και επαινώντας το «εξαιρετικό» έργο του προσωπικού των ισπανικών υπηρεσιών ασφαλείας.